9. bét (Toplam 11 bét)

Ynt: matematik

İletiGönderilme zamanı: 15 Ara 2018, 22:14
gönderen datadeveb
Siz orada yazdığım anlamı kaçırdınız mı? İkisi şu enitte ben başka açılardan görüyorum. us ve ök incelikle bakılmazsa aynı görülür. Tek yumurta ikizi gibi düşünün bu sözcükleri.

Akıllı uslu ol. Gidecek...
Öklü uslu ol. Gelecek...

Örneğin öklemek eylemi = kafalamak

ök anlamlarından biri kafa

öküm almıyor denildiğinde kafam almıyor anlamı doğar.
usum almıyor denildiğinde aklım almıyor anlamı doğar.

öklü denilince zeki anlamına erer
uslu denilince akıllı anlamına erer

Bu sözcükler kullanılacağı yerlerde gereğince oturur. Ses anlam ilişkisine örtü çekilmese tüke keşke ...

Örnek
"Şunlara bak ök göçü yaşıyorlar. Dokun bakayım şuna... Ohooo... Bunların ök uçmuş."

Ök ök olarak kalır.
Öğmek diye eylem anlamını bulur.

tok
doğmak - doğu - doğuş - doğum - doğru - doğrulmak - doğrultu - doğramak - doğranmak - doğratmak
ök
öğmek - öğü - öğüş - öğüm - öğrü - öğrülmek -öğrültü - öğremek - öğrenmek - öğretmek

Ynt: matematik

İletiGönderilme zamanı: 15 Ara 2018, 23:58
gönderen TürkçeSözlük78
datadeveb yazdı:Siz orada yazdığım anlamı kaçırdınız mı? İkisi şu enitte ben başka açılardan görüyorum. us ve ök incelikle bakılmazsa aynı görülür. Tek yumurta ikizi gibi düşünün bu sözcükleri.

Akıllı uslu ol. Gidecek...
Öklü uslu ol. Gelecek...


Bu güzele benziyor. İkilemeyi Türkçeleştirmiş oluruz.

datadeveb yazdı:Örneğin öklemek eylemi = kafalamak

ök anlamlarından biri kafa

öküm almıyor denildiğinde kafam almıyor anlamı doğar.
usum almıyor denildiğinde aklım almıyor anlamı doğar.

öklü denilince zeki anlamına erer
uslu denilince akıllı anlamına erer


Öküm almıyor/usum almıyor anlamı güzel de öklüyü zeki yerine koyamadım. Zekî yerine kullanılan anlaklı sözcüğü var. Zekî yerine öklü dersek ök ayrıca "zekâ" anlamına gelmiş olur.


datadeveb yazdı:Bu sözcükler kullanılacağı yerlerde gereğince oturur. Ses anlam ilişkisine örtü çekilmese tüke keşke ...

Örnek
"Şunlara bak ök göçü yaşıyorlar. Dokun bakayım şuna... Ohooo... Bunların ök uçmuş."

Ök ök olarak kalır.
Öğmek diye eylem anlamını bulur.


Ök ile us eş anlamda bulunacaksa sorun değil. Ben yalnızca akıl anlamında kullanılmasına karşı çıkmıştım. Akıl anlamında sıkça kullanılan us sözcüğü varken gidip ök demek çok saçma geldi. Bu arada beyin sözcüğü Türkçedir. Neden beyin göçü yerine ök göçü dediğinizi anlayamadım. Bu iletime değer (artı oy) vererek yanıtınızı yazarsanız sevinirim. Matematik başlığı altında kalmamız iyi olur, çok sapmasın konu.


Matematik demişken... daha çok türetmeye çalışalım. Us ve ök gibi sözcüklerin de dışına çıkalım. Bakalım neler oluşacak. Belki beyin sözcüğüne odaklanabiliriz.

Ynt: matematik

İletiGönderilme zamanı: 16 Ara 2018, 00:00
gönderen TürkçeSözlük78
matematik
ad
1.
biçimlerin, sayıların ve niceliklerin yapılarını, özelliklerini, aralarındaki bağıntıları tümdengelimli akıl yürütme yoluyla inceleyen ve aritmetik, geometri, cebir gibi dallara ayrılan bilim.
2.
okullarda, aritmetikle geometriyi bir arada öğreten dersin adı.
matematik içeren sözcükler
matematik niceleyici — “her”, “bütün”, “en az” gibi nicelik belirten sözcük.
Köken
Fransızcadan

Bu sözlükte nedense matematiği bir bilim olarak tanımlamışlar. Neden sizce?

Ynt: matematik

İletiGönderilme zamanı: 16 Ara 2018, 00:35
gönderen datadeveb
Ben örnekleme yaptım yalnızca. Amacım ök sözcüğünün de bürüneceği bir anlam kılığı olacak. Yalnız sözlüklere akıl karşılığı diye yazılırsa kimse sözcüğü anlamaz. Şöyle bir açıklama buldum.

Divanü Lügati't-Türk
uslamak anlamı
anlamak, hayrı şerden ayırt etmek

Divanü Lügati't-Türk
öklemek anlamı
"öge" adı vermek
öklemek anlamı
"öge" demek, "öge" adı vermek


Bu açıklama doğrultusunda

ökletartış önerimin ökle- + tartış- boyutundan kazandığı anlam öge adı verip tartışma yap ya da tartma yap olur. ök ile tartış boyutundan anlamlara falan değinmiyorum. Sözlükte yazılan anlama göre bir açıklama ekledim.

Bu arada Vahit Türk yakasından tarafından yazılmış.
TÜRKÇEDE Ö-, ÖG, ÖGÜR, ÖGREN-, ÖGRET- KELİMELERİ

Ynt: matematik

İletiGönderilme zamanı: 16 Ara 2018, 14:22
gönderen TürkçeSözlük78
Attığınız bu belgeye göre sözcüğün ök olarak değil de "öğ" diye diriltilmesi gerekmiyor mu? Ayrıca bu 9 betlik uzun yazışmanın ilk betlerinde "öğbilim" önerisini görebilirsiniz. Bu sözcük orada zâten diriltilmişti. Bu sözcük ök değil öğ olmalı.

Örneğin:
Akıllı uslu > öğlü uslu

Ağızlarda bulunan ök sözcüğüne aldanmamalıyız. Çoğu sözcük ağızlarda değişime uğruyor. Çoğu Türkçe kökenli sözcük Karadeniz ağızlarında değişti örneğin.

Ynt: matematik

İletiGönderilme zamanı: 16 Ara 2018, 14:31
gönderen datadeveb
tok ile doğmak arasındaki birliktelik dengesini görmeniz gerek. doğmak, doğuk, dok. (aradaki ğu sesi kalkınca anlam bağını oluşturusunuz). Ök ile öğmek arasında da aynı birliktelik var. Benim anlayışım öyle. Ök doğru... Değişmemeli. Size yalnızca görüş türlerini ve araştırmalarını verdim. Ben sözlüklere bakmadan sözcükleri anlamaya çalışan biriyim. Bu bir yetidir. Bu yetiyi her kişi kazanabilir. Eğer sözlüklerle her sözcüğü anlamaya çalışırsanız eklerin kattığı anlamları ve köke doğru anlamların ne olabileceğini bulmak işleri erim imkan siz duruma sokar.

Öğlü olmaz. Olmamalı. Ök kalmalı. Çünkü öğrenmek diye bir türeyişi var geleceğinde.

doğmak sözcüğünün geleceğinde doğranmak var örneğin.
öğmek sözcüğünün geleceğinde öğrenmek olmalı. Bu anlam bağlanışı kurulmalı.

Öğmek işlem yaparak anlamakla ilişkili bir eylem gibi görünüyor. HESAPLAMAK anlamına gelebilir.

Ynt: matematik

İletiGönderilme zamanı: 16 Ara 2018, 15:09
gönderen TürkçeSözlük78
TDK'de ikisi de bulunuyor.

öğ, (ök)
Akıl, hatır, zihin.

Tarama Sözlüğü 1971

ök
1. Anne. 2. Anne ve baba.

Türkiye Türkçesi Ağızları Sözlüğü
ök
Deve çağırma ünlemi.

Türkiye Türkçesi Ağızları Sözlüğü
ök
Ek.

Türkiye Türkçesi Ağızları Sözlüğü
ök
1. Göğüs. 2. bk. öpke.

Türkiye Türkçesi Ağızları Sözlüğü
ök
Çayırda otlayan hayvanı ayaklarından bağlamaya yarayan ip.

Türkiye Türkçesi Ağızları Sözlüğü
ök
1. Acı ünlemi, of. 2. Yeni yürümeye başlayan çocukları sakıncalı, korkulu şeylerden uzaklaştırmak için “cız” anlamında kullanılır.

Türkiye Türkçesi Ağızları Sözlüğü
ök
Akıl.

Türkiye Türkçesi Ağızları Sözlüğü
ök
Akciğer.

Türkiye Türkçesi Ağızları Sözlüğü
ök
İp, urgan.

Türkiye Türkçesi Ağızları Sözlüğü
ök
Anasız çocuk, öksüz.

Türkiye Türkçesi Ağızları Sözlüğü
ök
bk. öğ.

Tarama Sözlüğü 1971
Ök Köken: T.
Cinsiyet: Erkek
Akıl, hatır, zekâ, zihin.

Kişi Adları Sözlüğü

Ynt: matematik

İletiGönderilme zamanı: 16 Ara 2018, 15:11
gönderen TürkçeSözlük78
Tok sözcüğü ile doğmak sözcüğü arasında bir ilişki kuramazsınız. Tok sözcüğü doymak eyleminden gelir. Öğrenmek diye bir eylem olduğu için de ök değil öğ olur.

Ök = anne
Öksüz = annesiz

Öğ = akıl, düşünce vb.
Öğrenmek = akıllamak, akıl yolu ile kavramak, düşünerek kavramak vb.

Ynt: matematik

İletiGönderilme zamanı: 16 Ara 2018, 15:14
gönderen TürkçeSözlük78
Bu konuda Oktay hocam daha iyi bir bilgilendirme yapabilir bence. İkimizde ilgili konuda bilgisiziz. Ben yalnızca bildiklerimle yorum yapıyorum. Dediklerimin bilimsel niteliği çok az.

Ynt: matematik

İletiGönderilme zamanı: 16 Ara 2018, 15:47
gönderen datadeveb
Tok/Dok sözcüğü t/d+o ile başlayan eylemlerin bir çoğunun paydaşıdır (gördüklerime göre). t/d+o+?+u+k

doyuk
doğuk
doluk
donuk
domuk? > domuz?
dotuk?
doruk? > (dork?-tork?) (doğruk?) (doruklar güçtür. tork? kuvvet?) (türk? türük? türk? en olgun kişi?)
doşuk? > toşk? (toşuk = bir birine tokunuk durumda olmak? tok paydaştır?)
....

Benim göreylerimden gördüğüm görüşlerim, duyaylarımdan duyduğum duyuşlarım, yatıraylarımdan yatırdığım yatırışlarım böyle. Bileylerimden bildiğim bilişlerim böyle.

Türkçe çok güzel ya... Kusursuz sayısal dengesi var. Bozuk sözcüklerden kurtulsak tüke keşke ...

Ynt: matematik

İletiGönderilme zamanı: 16 Ara 2018, 17:44
gönderen TürkçeSözlük78
tok1
ETü: [ Orhun Yazıtları, 735]
bodun boguzı tok erti [boyların bogazı tok idi]
<< ETü tok dolu, doymuş < ETü tod-/to- doldurmak, doymak +Uk

→ dol-

Not: Önseste rutin /t/ > /d/ evrimi final /k/ sesi etkisiyle engellenmiş olmalıdır.

Benzer sözcükler: tokluk

Ynt: matematik

İletiGönderilme zamanı: 16 Ara 2018, 17:45
gönderen TürkçeSözlük78
Tok sözcüğünde olan t>d olmaması olayı geçen günlerde konuştuğumuz kip sözcüğünde de olmuştu. Belki anımsarsanız. Matematik konusundan daha çok sapmayalım lütfen. Öğ sözcüğünden konu başka yerlere gideceğe benziyor. Öğ sözcüğünü ele alıp matematiğe yeniden odaklanalım. :)

Ynt: matematik

İletiGönderilme zamanı: 18 Ara 2018, 07:47
gönderen datadeveb
ökletartış türetim önerimi geliştirdim. Yeni sonuç 8)

öklediş
matematik


ökediş
mantıkoloji, akıloji, sayıloji, hesaploji, hesaplamaloji gibi anlamı var

Ynt: matematik

İletiGönderilme zamanı: 18 Ara 2018, 12:32
gönderen TürkçeSözlük78
"ökletiş" olmamalı mı?

Ynt: matematik

İletiGönderilme zamanı: 18 Ara 2018, 12:32
gönderen TürkçeSözlük78
Ökletişim
Matematik