Yazışmalık

Başka sese beñzemez ananıñ sesi, Her sözcüñ arasañ vardır Türkçesi

Fare

Mantık, Matematik, Doğabilim (fizik), Kimya, Dirimbilim (biyoloji) gibi dallarda bilimsel kavramlarıñ özleştirme çalışmalarını içerir.

Ynt: Fare

İletigönderen hskizilcik » 07 Eyl 2017, 16:44

Elbette zorundayız. Yoksa bilim yapanlar Türkçeyi değil, Latinceyi yeğlerler. Bir biyoloğun Türkçe bilim yapmasını istemiyor muyuz? Türkler arasındaki ayrımı Türkçe ile yapamazsa, Latinceye mecbur kalacak.
  • 0

Üyelik görseli
hskizilcik
Dérnek Üyesi
 
İleti: 111
Katılım: 29 Ağu 2013, 19:25
Konum: Ankara
Değerleme: 107

Ynt: Fare

İletigönderen birtancazin » 07 Eyl 2017, 17:00

Türkçe kabulle başlasak, latincede şöyle hadi biz de yapalım mı... Köpek köpektir, pitbula köpek diyemeyiz demek gibi bişi
  • 0

birtancazin
birtancazin
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 770
Katılım: 19 May 2017, 00:37
Değerleme: 252

Ynt: Fare

İletigönderen hskizilcik » 07 Eyl 2017, 17:28

Günlük konuşmada bile birçok dilde fare (Latince: mus, İngilizce: mouse) ile sıçan (Latince: rattus, İngilizce: rat) ayrılırken, bilimsel terim olarak ikisini bir görmek Türkçeyi ilerletmez. Kaldı ki, bilimsel adlandırmalar daha ayrıntılı olurlar. Günlük yaşamda bile ayrılması gereken iki cinsi aynı adla adlandırmak doğru değil. Canlılar şöyle sınıflandırılır:

Alem > Şube > Sınıf > Takım > Aile > Cins > Tür

Köpek türleri başka şey, sıçan ile fare başka... Biri cins, diğer tür adı. Pitbul ile doberman gibi türler köpek cinsinin türleridir. Oysa fare ve sıçan iki ayrı cinstir. Aynı familyaya ait cinsler. Tür adları ile cins adlarını bir tutmak yanlış. Aynı cins canlılar verimli yavru yapabilir. Ayrı cinstekiler yapamaz. Kısacası, bir pitbul ile doberman çiftleşebilir ve verimli yavru üretebilir. Ancak bir fare ile sıçan çiftleşip verimli yavru üretemez. Temel ayrım bu. Köpek ile tilki kadar farklı ikisi.

Biri:
Hayvanlar aleminin > Omurgalılar şubesinin > memeliler sınıfının > etçiller takımının > köpekgiller ailesinin > köpek cinsinin > pitbul türü.

Diğeri:
Hayvanlar aleminin > Omurgalılar şubesinin > memeliler sınıfının > etçiller takımının > kemiriciler ailesinin > fare cinsi
Hayvanlar aleminin > Omurgalılar şubesinin > memeliler sınıfının > etçiller takımının > kemiriciler ailesinin > sıçan cinsi
  • 0

Üyelik görseli
hskizilcik
Hasan Şahin Kızılcık
Dérnek Üyesi
 
İleti: 111
Katılım: 29 Ağu 2013, 19:25
Konum: Ankara
Değerleme: 107

Ynt: Fare

İletigönderen birtancazin » 07 Eyl 2017, 18:57

Türk lehçelerindeki durum
  • 0

Ekler
Screenshot_20170907-185638.png
Screenshot_20170907-185638.png (112.39 KiB) 429 kéz görüntülendi
birtancazin
birtancazin
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 770
Katılım: 19 May 2017, 00:37
Değerleme: 252

Ynt: Fare

İletigönderen hskizilcik » 07 Eyl 2017, 22:56

Söz konusu Türk lehçeleri sözlüğü tam bir felaket. Bu sözlüğün ne denli yanlışlarla dolu olduğunu saysam şaşar kalırsınız. Hazırlanış aşamalarını biliyorum bu sözlüğün. Örneğin, Kırgızca bölümü, bir lisans öğrencisi tarafından yapılmış, profesörün asistanınca yaptırılmış durumda. Bir örnek vereyim de anlayın durumun vehametini...

Görsel

Görselde de görüldüğü gibi, "yazı" sözcüğünü, paranın bir yüzü olarak karşılığını veren Azerbaycan, Kırgız, Kazak, Özbek ve Tatar Türkçeleri bir yana, "yazı yazmak" olgusundaki yazı olarak alanlar diğer yanda. Şimdi böyle ciddiyetsiz bir sözlüğü mü kale alalım? Ayrıca lehçelerdeki durum bizi ilgilendirmez. bizi ilgilendiren, bilimsel karşılıktır. Bu sözlükler bilimsel alanyazın sözlükleri, demeli biyoloji sözlükleri değil. Sizce böylesi yanlış yapan sözlük yazarları, fare ile sıçan arasındaki farkı biliyor mudur?
  • 0

Üyelik görseli
hskizilcik
Hasan Şahin Kızılcık
Dérnek Üyesi
 
İleti: 111
Katılım: 29 Ağu 2013, 19:25
Konum: Ankara
Değerleme: 107

Ynt: Fare

İletigönderen birtancazin » 07 Eyl 2017, 23:26

Bu tek örnek yanlışlamaz
  • 0

birtancazin
birtancazin
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 770
Katılım: 19 May 2017, 00:37
Değerleme: 252

Ynt: Fare

İletigönderen hskizilcik » 07 Eyl 2017, 23:57

Doğrulamak için bir örnek yetmez, ancak yanlışlamak için yeter. :)
  • 0

Üyelik görseli
hskizilcik
Hasan Şahin Kızılcık
Dérnek Üyesi
 
İleti: 111
Katılım: 29 Ağu 2013, 19:25
Konum: Ankara
Değerleme: 107

Ynt: Fare

İletigönderen birtancazin » 08 Eyl 2017, 00:06

Yahu tdkyı boşverdik diyelim o lehçelerin sözlüklerine bakarsan bu konuda tdk ile örtüşüyor
  • 0

birtancazin
birtancazin
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 770
Katılım: 19 May 2017, 00:37
Değerleme: 252

Ynt: Fare

İletigönderen hskizilcik » 08 Eyl 2017, 10:38

Halk arasındaki güncel sözcükler değil, bilimsel alandaki sözcükler önemlidir.
  • 0

Üyelik görseli
hskizilcik
Hasan Şahin Kızılcık
Dérnek Üyesi
 
İleti: 111
Katılım: 29 Ağu 2013, 19:25
Konum: Ankara
Değerleme: 107

Ynt: Fare

İletigönderen Türkeröz » 11 Eyl 2017, 18:31

hskizilcik yazdı:Fare ve sıçan aynı cins hayvan değildir. Aynı familyadandırlar, ancak cinsleri farklıdır. Latincede sıçan, rattus'tur. Fare ise mus...


Bizde bu kadar ayrıntı olmuyor. Olmadığı için de sınıflandırmada karıştırılması olağan. Gerçi yabancılar bile karıştırıyorlar.
  • 0

Üyelik görseli
Türkeröz
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 2925
Katılım: 25 Nis 2008, 17:08
Değerleme: 509

Ynt: Fare

İletigönderen hskizilcik » 11 Eyl 2017, 23:40

Ayrıntı olmalı ki bilim dili olarak Türkçe kullanılsın. Gerçi fare ve sıçan farkı belirgin bir fark. O Türkçede bile var aslında.
  • 0

Üyelik görseli
hskizilcik
Hasan Şahin Kızılcık
Dérnek Üyesi
 
İleti: 111
Katılım: 29 Ağu 2013, 19:25
Konum: Ankara
Değerleme: 107

Ynt: Fare

İletigönderen Gökkurt » 17 Eyl 2017, 02:39

Sıçan ve fare ayırtlı yaratıklar. Bilimsel topluluklarda ayırdı çoktan yerleşmiştir. Ayrı kalsalar çok şık olur.
  • 0

Gökkurt
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 366
Katılım: 13 Mar 2010, 13:11
Değerleme: 222

Ynt: Fare

İletigönderen Oğuzosis » 20 Eyl 2017, 17:29

Sevgili Gökkürt ile Hasan Bey. Lütfen dediklerimi dikkatle okuyun. Sevgili birtancazin'in tek eksiği diğer Türk dillerinde "fare"nin varlığını verip "sıçan"ın varlığını vermemesiydi. Diğer Türk dillerinde de bu ayrım var, en basitinden de teknik terimlerin yanında daha önceden Sevgili birtancazin'in dediği gibi "keme" olması. Lütfen, bu iş fazla büyümesin.
  • 0

Oğuzosis
Oğuzhan Yavru
Göñüllü
Göñüllü
 
İleti: 250
Katılım: 24 Mar 2017, 19:22
Değerleme: 178

Ynt: Fare

İletigönderen Oktay D. » 20 Eyl 2017, 17:55

Ben tartışmada bir yérde koptum, kusura bakmayıñ. Şimdi kim neyi savunuyor (daha doğrusu savlar nelerdir) biri baña/bize açıklasın:

- Sıçan/Fare ayrımı tüm Türkçelerde var mı?
- Türkçelerdeki fare ile sıçan için karşılıklar neler?
- Sıçan ile fareniñ aynı şey olduğunu savunan var mı?
- Fareye ne diyeceğiz?

Kafamda deli sorular...
  • 0

Üyelik görseli
Oktay D.
Oktay DOĞANGÜN
Yönetici
Yönetici
 
İleti: 7391
Katılım: 28 Ağu 2007, 17:52
Konum: İstanbul
Değerleme: 3304

Ynt: Fare

İletigönderen Oğuzosis » 20 Eyl 2017, 18:25

Oktay D. yazdı:Ben tartışmada bir yérde koptum, kusura bakmayıñ. Şimdi kim neyi savunuyor (daha doğrusu savlar nelerdir) biri baña/bize açıklasın:

- Sıçan/Fare ayrımı tüm Türkçelerde var mı?
- Türkçelerdeki fare ile sıçan için karşılıklar neler?
- Sıçan ile fareniñ aynı şey olduğunu savunan var mı?
- Fareye ne diyeceğiz?

Kafamda deli sorular...
:D :D

Şöyle ki, Sevgili birtancazin öncelikle "fare" ile "sıçan" arasındaki farkın pek de lazım olmadığını söyledi. İşte, "fare" için "sıçan", "sıçan" için de "iri sıçan vs. bir öneri" dedi :) .
Daha sonra birtancazin'in bu durumu beğenilmedi ki doğru değil zaten. Daha sonra Hasan Bey, gelip bilimsel bir şeyler yazdı. Gökkurt ile Hasan Bey, sanki gerçek değilmiş gibi diğer Türk dillerindeki "fare > sıçan" eşitliğini sanırsam yanlış anlamaktan dolayı bizdeki "sıçan" için ayrıca bir adlandırma olmadığını sandılar :) . Umarım ben de işi kızıştırmam.

Diğer sorulara gelirsek;
1) Tabii ki var.
2) Şu şekilde;
Türkçe kolu: Farenin adı - Sıçanın adı
Türkiye: Fare - Sıçan
Azerabaycan: Siçan - Siçovul
Türkmenistan: Syçan - Alaka
Gagavuzlar: Sıçan - Patkan
Özbekistan: Sichqon - Kalamush
Uygurlar: Chashqan - Chashqan (ayrım yok)
Kazakistan: Tışqan - Egew quyrıq
Kırgızistan: Çıçkan - Kelemiş
Tatarlar: Tıçqan - Küse (kösü), qomaq
Başkurtlar: Sısqan - Qomaq
Karaçay-Balkarlar: Çıçxan - Ullu Çıçxan/Keme
Karakalpakça: Tıshqan - Egew quyrıq

3) Dediğim gibi, Sevgili birtancazin en başta böyle yapmıştı.
4) "Fare" için "sıçan" sabittir de "sıçan" için ya "keme" olur, ya da bilemeyeceğim.
  • 5

Oğuzosis
Oğuzhan Yavru
Göñüllü
Göñüllü
 
İleti: 250
Katılım: 24 Mar 2017, 19:22
Değerleme: 178

ÖncekiSoñraki

Dön Biçim ile Doğa Bilimleri

Kimler çevrimiçi

Bu bölümü gezen üyeler: Hiç bir üye yok ve 2 konuk

Reputation System ©'