Yazışmalık

Başka sese beñzemez ananıñ sesi, Her sözcüñ arasañ vardır Türkçesi

Klavye

Bilişim kavramlarını özleştirme çalışmalarını içerir.

Re: Klavye

İletigönderen Bi50likdaha » 12 Eyl 2014, 10:26

Tuş dengi kısa bir sözcüğümüz var mı?
  • 0

Bi50likdaha
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 1845
Katılım: 27 May 2013, 19:31
Konum: Ankara
Değerleme: 417

Re: Ynt: Klavye

İletigönderen Oktay D. » 12 Eyl 2014, 15:34

Oktay D. yazdı:"tuş" sözcüğünüŋ Türkçesi düğmedir ve düğmeleriŋ bulunduğu neŋe (şeye) de düğmelik dediğimde herkes rahatlıkla aŋlıyor. Ayrıca Türkçede Bir sözcük birden çok aŋlam çağrıştırır.

düğmelik
1. (bilgisayar) klavye, 2. (dikiş) düğmeleriŋ bulunduğu kutu.

Bu arada google'da "düğmelik" diye arattığımda ilk çıkan birkaç soŋuç 1. aŋlama iye.

demişim :)
  • 0

Üyelik görseli
Oktay D.
Yönetici
Yönetici
 
İleti: 7905
Katılım: 28 Ağu 2007, 17:52
Konum: İstanbul
Değerleme: 4443

Ynt: Klavye

İletigönderen Danışman » 28 Oca 2015, 03:41

tamgaç
klavye
  • 0

Danışman
Türkçeséver
Türkçeséver
 
İleti: 33
Katılım: 14 Oca 2015, 23:35
Değerleme: 70

Ynt: Klavye

İletigönderen Oktay D. » 28 Oca 2015, 11:54

Öncelikle tamgaç değil damgaç diye uyarlanması gerekirdi, zira tamga değil damga diyoruz bugün.

bkz: damga, tamga (Köken Tartışmaları)

O başlıkta Temirbek'iñ öne sürdüğü gibi tamga>damga sözcüğü tam- "yakmak" sözcüğünden geliyorsa tamgaç sözcüğü, "mühür, damga yakmak için kullanılan araç" añlamına çağrışım yapıyor. Yiñe de bu añlama karşıt değil gibi. Bilemedim.
  • 0

Üyelik görseli
Oktay D.
Oktay DOĞANGÜN
Yönetici
Yönetici
 
İleti: 7905
Katılım: 28 Ağu 2007, 17:52
Konum: İstanbul
Değerleme: 4443

Ynt: Klavye

İletigönderen Sinekkaydi2 » 28 Oca 2015, 12:51

levha(board) anlamında bir sözcüğümüz olsa belki oradan bir şey çıkardı.
Mesela şunun gibi:
Toygun yazdı:
yartu   

üzerine bir şey yazılan levha, tahta
Divanü Lügati�t-Türk
  • 4

Sinekkaydi2
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 481
Katılım: 04 Eki 2014, 12:36
Değerleme: 567

Ynt: Klavye

İletigönderen Türkeröz » 22 Kas 2015, 14:49

Temirbek yazdı:Yiyecek, içecek, çekecek gibi sözlerden esinlenmeyle yazacak'ı türetip önermiştim ancak düğmelik daha uygun gibi gözüküyor. Yazacak'ı başka bir şey için kullanabiliriz. Belki elaltılarda[1] ve kimi dokunmalı[2] çağırgalarda[3] kullanılan kalemler için kullanılabilir(?)


[/hr]

[1] elaltı "tablet bilgisayar" için "elaltı bilgisayar" > kısaltması *elaltı'yı önermiştim.
[2] dokunmalı "dokunmatik" yañlış türetimi için önerimdir.
[3] çağırga "telefon, çağrılaşma (haberleşme) aygıtı" < çağır- "seslenmek 2) haber etmek"


Yazacak sözü genel anlamda olur gibi. Verdiğiniz örnekler de bunu destekler durumda. İçecek denildiği zaman su, meyve suyu, maden suyu, soda, kola... gibi hepsini kapsıyor. Yiyecek de yenilen her şeyi kapsıyor. Bundan dolayı yazacak denildiği zaman yazan veya yazmaya yarayan şeyler oluyor. Kalemi, tebeşiri, klavyesi, daktilosu... var.

Klavye için dün gece başta yazgar karşılığını düşündüm ancak doğru değilse diye arkasından yazgir olarak düşündüm. Nitekim klavyeyle yazıp (yazıyı) giriyoruz. Ondan sonra da yazgır biçiminde de olabilir olarak düşündüm.
  • 0

Üyelik görseli
Türkeröz
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 2947
Katılım: 25 Nis 2008, 17:08
Değerleme: 521

Ynt: Klavye

İletigönderen devinim » 04 Tem 2016, 02:53

tuş fransızca Touche=dokunmaktan gelir

bizde tiz söcüğü deri-doku anlamında kullanılır ben tiz+ge = tizge/tizgi=tuş

klavye ise tizgi+n tizgin/tizgen olarak uygun gördüm ayrıca tizgin/dizgin sözcüğü Türkmence, Özbekçe ve Kırgızca Dokunuş demektir Buradanda güzel bir balantı olur bence kısacası

tizg/tizge=tuş
Tizgin/tizgen=klavye
  • 0

devinim
Türkçeséver
Türkçeséver
 
İleti: 50
Katılım: 21 May 2016, 18:32
Değerleme: 54

Ynt: Klavye

İletigönderen Oktay D. » 05 Tem 2016, 23:29

Ada gelen bu türden bir +gA eki yok. Yalñızca hayvan ve bitki adları yapan bir +gA eki var, buradaki añlamı sağlayamaz. Öte yandan adlara gelen +n diye bir ek de bulunmuyor.

Bu arada Türkmencede dizgin ise Türkiye Türkçesinde de dizgin olmalıdır, çünkü Oğuz Türkçelerinde söz başındaki t-'ler d- olur (t- kalanlarda geñelde başka bir sesin etkisiyle géri sertleşme olmuştur).
  • 0

Üyelik görseli
Oktay D.
Oktay DOĞANGÜN
Yönetici
Yönetici
 
İleti: 7905
Katılım: 28 Ağu 2007, 17:52
Konum: İstanbul
Değerleme: 4443

Ynt: Klavye

İletigönderen datadeveb » 25 Ağu 2018, 01:57

düğmelik
klavye


Benim de yeğlediğim bir öneridir düğmelik sözcüğü. Bunun dışında başka bakış açısıyla bir önerim var. Genelde klavye ye bir eylem dizisiyle yaklaşırız. Bakmak ve basmak. Bu eylem hep olur.

Örtbas sözcüğünü öne getirmek istiyorum bu durumda. Gizlenmek istenilen şeyi anlatır. Eylemleri anlayabilmek için şöyle düşünelim. Bir şeyi örterek gizlemek istiyoruz. Ancak gizlemek istediğimiz şeyin yapısı büyükçe. Bu da gizlemeyi tam anlamıyla başaramadığımız anlamına geliyor. Üstüne basma eylemi uygulayıp büzüşmesini umarız.

Başka bir isim örneği yapboz.

Klavye içinde bu tür bir isim uygulanabilir. O sözcükte aşağıda.

bakbas
klavye


söylenişi daha kolay olmak düşüncesiyle tam tersi şekilde de yazabiliriz. Bunu da şöyle düşünürüz. Bas bak noluyor gör. Yani bir işlem yapıyor çıkarımı yapılabilir

basbak
klavye, kumanda, yönetim düzlemleri (control panels) gibi..
  • 0

Deveb Önyüz Çatısı
data-deveb.github.io
Üyelik görseli
datadeveb
Deveb Önyüz Çatısı
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 851
Katılım: 31 Tem 2018, 18:20
Değerleme: 532

Ynt: Klavye

İletigönderen Oktay D. » 25 Ağu 2018, 10:29

Düğmeliklerde bakmadan yazılması beklenir aslında.

Ben düğmelik karşılığını kullanıyorum ve oldukça añlaşılır olduğunu görüyorum. Yine de us alıştırması olsun diye birkaç öñeri türetebiliriz:

düğek
klavye

düğme sözcüğündeki eylem olan düğ— sözcüğüne Eski Türkçedeki araç géreç yapan –gAk ekini getirirsek Türkiye Türkçesi uyarlaması düğek olur. Beñzer yapıda bıç— (kesmek, biçmek) > bıçgak > bıçak

basak
klavye

Aynı eki bas— eylemine uladım.
  • 5

Üyelik görseli
Oktay D.
Oktay DOĞANGÜN
Yönetici
Yönetici
 
İleti: 7905
Katılım: 28 Ağu 2007, 17:52
Konum: İstanbul
Değerleme: 4443

Ynt: Klavye

İletigönderen datadeveb » 25 Ağu 2018, 16:23

Bana ne anlattığını açıklayım size.

Bak ve bas eylemlerinin öncelenmelerine göre ortaya çıkan anlamlar şöyle.

"bakbas" : bakıp görme işi yapıp, basma işile etkileşim yapma. Buradan da klavye kullanımında an an bakıp basma eylemi yaptığımız bakmadan kullanma amacını çok baskılamıyor, ezmiyor.

"basbak" : önce basma işi yapıp sonra bakma işi yapılması burada bir dallanmalı anlam çıkıyor. basbak denildiğinde bastığın gibi olayın oluşuna bak anlamı çıkıyor. Bu nedenle basbak sözcüğü yeğlenebilecek seçenek oluyor.

Bunun dışında

"basak" güzel bir sözcük basbak da bir etkileşimdeki eylem gibi anlam taşımadığı için kişisel olarak sözcüğü basbak sözcüğüne yeğleyemedim.

"düğek", "düğük" olursa nolur?
  • 0

Deveb Önyüz Çatısı
data-deveb.github.io
Üyelik görseli
datadeveb
Deveb Önyüz Çatısı
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 851
Katılım: 31 Tem 2018, 18:20
Değerleme: 532

Ynt: Klavye

İletigönderen TürkçeSözlük78 » 25 Ağu 2018, 17:07

Klavyeye bakmadan yazı yazanlar yalnızca "bas" mı diyecek yani? :)
Bence "düğmelik" önerisi en güzeli, tam olarak karşıladığını düşünüyorum. Düğek, düğük gibi daha kısa sözcüklere de bence gerek yok. Düğmelik sözcüğünün hem söylenişi kısa hem de görünümü güzel.

Ayrıca "basak" sözcüğü bir Anadolu ağzında "merdiven" anlamında kullanılıyordu sanırım.
  • 5

Onca olay olduktan sonra,
Niye düşlerim ki bir yokra?
-Tünerik Gezgini
Üyelik görseli
TürkçeSözlük78
Oğuzhan T.
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 837
Katılım: 12 Nis 2018, 01:07
Konum: Yedi Tepe
Değerleme: 559

Ynt: Klavye

İletigönderen datadeveb » 25 Ağu 2018, 17:36

TürkçeSözlük78 yazdı:Klavyeye bakmadan yazı yazanlar yalnızca "bas" mı diyecek yani? :)
Bence "düğmelik" önerisi en güzeli, tam olarak karşıladığını düşünüyorum. Düğek, düğük gibi daha kısa sözcüklere de bence gerek yok. Düğmelik sözcüğünün hem söylenişi kısa hem de görünümü güzel.

Ayrıca "basak" sözcüğü bir Anadolu ağzında "merdiven" anlamında kullanılıyordu sanırım.


Ekrana bakma eylemi, tv ye bakma eyleme yani bastığında değişecek olacan yere bakma eylemini niye bağdaştırmıyorsun?

Ekrana bakmak, düğmeye basmak olaylarını çağrıştırarak son eylemin anlam vurgusu usa yer etmeli.

Ve neden tam tersi yazım önceliğine aynı yöntemle eleştiri yapmadın :). "Basbak".

Tıpkı yap bakalım, al bakalım, gör bakalım, bas bakalım, git bakalım sözleriyle anlatılan şeylerden anlam bağı çıkarabilirsin.

Yapboz gibi örneklerle bu sözcüğün olabileceği de destek görür. :) Günümüz teknoloji yöntemlerini de göze alırsak, basma eylemi düğmelere göre daha genel alana yayılmış durumda. ::) Basbak kullanmaya doğru yöneliyorum yavaş yavaş.

Ve düğmelik de çok güzel sözcük. Tuşluk diyordum ben önceden. Ama tuş yabancı sözcük diye öncelendiğinden kullanmayı bıraktım. tok sesi ile tuş sesi dış ortamda dokunmayla oluşan seslerden. Ama gel gelelim tuş bizim sözcüğümüz değil deniyor. ;D
  • 0

Deveb Önyüz Çatısı
data-deveb.github.io
Üyelik görseli
datadeveb
Deveb Önyüz Çatısı
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 851
Katılım: 31 Tem 2018, 18:20
Değerleme: 532

Ynt: Klavye

İletigönderen TürkçeSözlük78 » 25 Ağu 2018, 17:51

Ben de ilk başta tuşluk diyordum, sonradan bu sözcüğün Türkçe olmadığını görünce bıraktım. Basbak biraz değişik geldi, belki de bu benim "düğmelik" sözcüğüne çok alışmış olmamdan kaynaklanıyordur.
  • 0

Onca olay olduktan sonra,
Niye düşlerim ki bir yokra?
-Tünerik Gezgini
Üyelik görseli
TürkçeSözlük78
Oğuzhan T.
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 837
Katılım: 12 Nis 2018, 01:07
Konum: Yedi Tepe
Değerleme: 559

Ynt: Klavye

İletigönderen Oktay D. » 25 Ağu 2018, 18:25

TürkçeSözlük78 yazdı:Ayrıca "basak" sözcüğü bir Anadolu ağzında "merdiven" anlamında kullanılıyordu sanırım.

Evet, doğru. Üstelik, Güncel Türkçe Sözlük'te geçiyor. "Merdiven" için de daha uygun zaten.
  • 1

Üyelik görseli
Oktay D.
Oktay DOĞANGÜN
Yönetici
Yönetici
 
İleti: 7905
Katılım: 28 Ağu 2007, 17:52
Konum: İstanbul
Değerleme: 4443

ÖncekiSoñraki

Dön Bilişim

Kimler çevrimiçi

Bu bölümü gezen üyeler: Hiç bir üye yok ve 3 konuk

Reputation System ©'