Yazışmalık

Başka sese beñzemez ananıñ sesi, Her sözcüñ arasañ vardır Türkçesi

betik, bitik, bediz

Sözcükleriñ kökeni üzerine yapılan tartışmaları içerir.

Ynt: betik, bitik, bediz

İletigönderen bilimdan » 24 May 2018, 12:13

Bediz kelimesi Orhun yazıtlarında şu şekilde geçmektedir: Bark itgüci bediz yaratıgma bitig taş itgüci Tabgaç kagan cikani Cang sengün kelti. "Bark yapımcısı, bediz sanatçısı (ve) bitig taşı ustası (olarak) Tabgaç yeğeni General Çang geldi”, tabgaç kaganta bedizçi kelürtüm bedizettimTabgaç hakanından Bedizci (nakkaş) getirttim, süslettim..."

Her iki cümlede de bedizin kaynağı olarak Tabgaç yani Çin gözüküyor. Bununla ilgili Osman Fikri Sertkaya Türk dili: dil ve edebiyat dergisinde yayınlanan yazısında şu yorumda bulunmuş: "O çağda usta ressamlar (bedizçi) Çin'den geliyorlardı. Buna göre, kelimenin ilkel kökü Çince'de «yazı ve resim fırçası» karşılığında kullanılan piet kelimesine bağlanabilir."

Bediz sözcüğünün biti- ile aynı kökenden olduğu yukarıda belirtilen kaynaklarda bahsedilen bir husustur. Biri /ä/li diğeri /i/li olduğuna göre kökleri farklı olsa bile her ikisinin de Çinceden alınmış olması muhtemel görünüyor. (Bediz Türkçe kökenli ise neden iç seste yaygın görülen d>y değişimine uğramamış?)

Diğer taraftan biti- fiilinin Çincede kalem veya yazı fırçası anlamına gelen sözcükten türetilmiş olması ihtimali kuvvetli görünüyor.
Cumhuriyet döneminde Türk dili   Zeynep Korkmaz.png
Cumhuriyet döneminde Türk dili Zeynep Korkmaz.png (11.13 KiB) 624 kéz görüntülendi
Biti- ile yedi kelimeleri üzerine yapılan mukayese biti-'nin béti- şeklinin bulunduğunu ispatlamamaktadır. Bugün kapalı e sesinin yazıda temsil edildiği Özbek Türkçesinde yedi kelimesi yetti şeklinde kapalı e'lidir, ancak biti- kökünden bitik sözcüğü /i/lidir. Sayfa anlamındaki bet sözcüğü de aynı lehçede kapalı e'lidir. Bu anlamdaki kelimeden betlek "defter" şeklinde bir kelimenin türemiş olması biti- «yazmak» fiilini açıklamamaktadır. Yazmak fiilini fırçalamak/kalemlemek gibi bir türetimle mi yoksa sayfalamak gibi bir türetimle mi açıklamak daha ihtimal dahilinde görünüyor?
  • 0

bilimdan
Göñüllü
Göñüllü
 
İleti: 198
Katılım: 01 Kas 2017, 08:07
Değerleme: 73

Ynt: betik, bitik, bediz

İletigönderen Oktay D. » 24 May 2018, 12:46

bilimdan yazdı:Nişanyan Elifin Öküzü ya da Sürprizler Kitabı adlı kitabında kelimenin kökenini Çince pi-ti "yazı kalemi"ne bağlamış.

Eliñizdeki Nişanyan'ıñ o bétiği bugünkü çevrimiçi sözlüğe göre daha eskidir ve güncel değildir. Nişanyan onu yayımladıktan soñra çok büyük değişiklikler ve düzeltmeler yapmıştır ve yañlışlarınıñ çoğundan dönmüştür. O yüzden béti- sözcüğünüñ Çince sözcükten alıntı olduğu görüşünden caymıştır çünkü Çince sözcüğü bulmak olanaklı olmamıştır, bulunsa bile ses beñzerliği dışında bir kanıt yoktur. Bu Çinceye dayandırma olayı Sir Gerard Clauson'a ve Doerfer'e dayanır, Nişanyan o dönemde yalñızca görüşü yinelemiştir, soñradan daha güncel bilgilere ulaştığı için de kendini düzeltmiştir.


Kelimenin ve türediği [b]bitimek kökünün etimolojisi kesin olarak bilinmemekte, Çince bit/piet “[i]yazı fırçası”; Samoyetçe pādā-yazmak, nakşetmek”; Toharca pīdeo yazdı”, pīdakabelge”; Sanskritçe pitaka ve Grekçe pittakionkitap kutusu (dolabı)” gibi kelimelerle karşılaştırılmaktadır (geniş bilgi için bk. Doerfer, II, 262-264). Mehmet İpşirli (1992) TDV İslam Ansiklopedisi cilt: 6, sayfa: 225.

Toharcadan başlayalım. Toharca A ve Toharca B dillerinde "yazmak" añlamındaki sözcük pīde veya pīdaka değildir, bunlar çekimlenmiş biçimleridir. Sözcüğüñ kökü pik- biçimindedir, çekim ve yapım eklerinde bulunan t sesi k ile yan yana gelince Toharcada -kt- > -d- olmuş durumdadır. Sözcük, Ana Hint-Avrupa dilindeki *piek- "yazmak, boyamak" sözcüğüne dayanıyor [Douglas Adams, "A Dictionary of Tocharian", 383]. Sanskritçe, İranca vb. dillerde ise sözcükteki k sesi damaksılaşarak ç ve s seslerine dönüşmüştür ve Avestancada paes- olurken Hint dillerinde peśa- olmuştur (Pokorny's Indo-European Etymological Dictionary).

Biti- fiilinin kapalı e'li şekli hangi tarihî kaynakta bulunuyor? (Kapalı e'nin yazıda temsil edildiği Özbek Türkçesinde bitik writing, inscription; letter şeklinde biti- kökünden türemiş sözcük mevcut. Yüz anlamındaki sözcük ise kapalı e'li olarak bet şeklindedir.) Caferoğlu'nun EUT sözlüğünde biti- fiilinin sadece /i/li şekli bulunuyor (Caferoğlu da Gabain'in sözcüğün Çincedeki pi<*piet kökünden türediği görüşünü ve Poppe'un Toharca pīde ile ilgili görüşünü not etmiş).
pit kalem.png

Orhun yazıtlarında kapalı e sesi için ayrı bir damga bulunmaz (Yenisey yazıtlarında bulunur) ancak kurallı olarak kapalı e'li sözcükleri bazen i ile bazen e ile yazılır. Gerçekten de béti- ve türevleri aynı metinde hem e hem i ile yazılmışlardır. Yazıtlarda öte yandan béş sözcüğü de hem e hem i olarak yazılıdır, ancak béş sözcüğü bile daha çok i ile yazılmıştır.
  • 0

Üyelik görseli
Oktay D.
Yönetici
Yönetici
 
İleti: 7537
Katılım: 28 Ağu 2007, 17:52
Konum: İstanbul
Değerleme: 3629

Ynt: betik, bitik, bediz

İletigönderen bilimdan » 24 May 2018, 12:50

Oktay D. yazdı:Orhun yazıtlarında kapalı e sesi için ayrı bir damga bulunmaz (Yenisey yazıtlarında bulunur) ancak kurallı olarak kapalı e'li sözcükleri bazen i ile bazen e ile yazılır. Gerçekten de béti- ve türevleri aynı metinde hem e hem i ile yazılmışlardır. Yazıtlarda öte yandan béş sözcüğü de hem e hem i olarak yazılıdır, ancak béş sözcüğü bile daha çok i ile yazılmıştır.
Caferoğlu'nun sözlüğünde bätimäk ve bätig bulunmuyor, sadece bitimäk ve bitig şekilleri bulunuyor.
  • 0

bilimdan
Göñüllü
Göñüllü
 
İleti: 198
Katılım: 01 Kas 2017, 08:07
Değerleme: 73

Ynt: betik, bitik, bediz

İletigönderen Oktay D. » 24 May 2018, 17:37

Niye bätimäk bulunsun ki zaten? Kapalı e olduğunu söylüyoruz, sözlükte açık e olmasınıñ ne mantığı olacak? Ayrıca yazıtlardaki hem i hem e ile olan yazımları görüp sözcüğüñ aslını i ile yazmasınıñ bir açıklamasını koymuş mu?

Kaldı ki kapalı e ile olduğu iyi bilinen bér- "vérmek", béş "5", yér "yér, mekan" sözcüklerini yine i ile yazmış: sırasıyla birmäk (s.44), biş (s.45), yir (s.298).

Caferoğlu'nuñ sözlüğü Eski Türkçe sözcüklerdeki kapalı e ve i ayrımını yapabilecek bir biçimde anıklanmamıştır.
  • 0

Üyelik görseli
Oktay D.
Oktay DOĞANGÜN
Yönetici
Yönetici
 
İleti: 7537
Katılım: 28 Ağu 2007, 17:52
Konum: İstanbul
Değerleme: 3629

Ynt: betik, bitik, bediz

İletigönderen Furkan Yıldırım » 24 May 2018, 18:14

Yédi, béş, tékin örnekleri bence oldukça iyiydi ancak "Açıklamalar yétérli déğil illa yazılı örnek görmek istiyorum" dédiñiz, taradım, buldum, noktası virgülüne aynen yazıyorum...

Or. 8212/77 No.lu Yazma Parçası(Bagatur Çigşi adlı bir yazıcı tarafından yazılmış olan askerî personelle ilgili bir kayıt.)1
Metnin Harf Çevirisi ve Çeviri Yazısı
A(B?) Yüzü
1. yeme : béşinç : ay sekiz yég
2. irmiğe bilig köñül
.
.
.
10. éki küp : begni : bétgeçi
11. isiz yavız kul bitidim



Aynı bétiğiñ sözlük bölümünden;
Bétgeçi/bétkeçi: yazıcı2
Bitimek: yazmak

İki biçiminde görüldüğünüñ eñ açık kanıtlarından biri bu kaynak. Bu bétik TDK'nuñ baskısı ve yazdıklarım yazarıñ yorumu déğil, somut bilgiler. Bétiğiñ baskı yılı da 2017. Öñceki ırk bitig yazmarında bétkeci sözcüğünüñ bitigeçi diye okunmuşluğu da vardır. İlginç olan, "bitigeçi" diye okuyan yazarlarıñ 11. dizedeki sözcüğü bétidim diye okuması.3

Bediz sözcüğüne benzer olarak bedük sözcüğü vardır. Günümüze bedük > büyük olarak gelmiştir. Sizde haklı olarak neden bediz > beyiz olmamış dédiniz... Bedük "büyük" sözcüğü günümüze gelmiş, bediz sözcüğü gelmemiş ki. Örñeğin özleştirmecilerden bazısı yakın bir géçmişte öd "zaman" sözcüğünü olduğu gibi kullanıyorlardı. Oysa bunuñ öy biçiminde dönüşmesi gérektiği açıklanmıştır. Belki bediz sözcüğü de böyle bir açıklamaya gérek duyuyordur. Ancak dédiğim gibi tutarlı açıklamalar yapıldıkça(!) bu sözcüğüñ Çince olduğu kabul édilebilir. Biti- sözcüğünde olduğu gibi ucundan kıyısından ses benzerliği yakalanarak tutarsız açıklamalarla olmaz. (Umarım dédiklerimi kişisel algılamıyorsunuzdur, burada kaynak gösterdiğimiz yazarları koñuşuyoruz, kuşkusuz türlü kaynakları gösterip köken sorgulamak hakkınız.)

1. Irk Bitig ve Orhon Yazılı Metinlerin Dili, bét: 279
2. Irk Bitig ve Orhon Yazılı Metinlerin Dili, bét: 316
3. Gökbey Uluç, Göktürkçe öğreniyorum, bét: 174
  • 0

Üyelik görseli
Furkan Yıldırım
Furkan Yıldırım
Dérnek Üyesi
 
İleti: 195
Katılım: 23 Ağu 2017, 21:00
Değerleme: 254

Ynt: betik, bitik, bediz

İletigönderen bilimdan » 24 May 2018, 20:48

Kaynak Furkan Yıldırım"ın kitabı ve yine bu forumdan Gökbey Uluç'un kitabı, öyle mi? Bunun ikna edici olduğuna ciddi ciddi inanıyorsunuz yani?
  • 0

bilimdan
Göñüllü
Göñüllü
 
İleti: 198
Katılım: 01 Kas 2017, 08:07
Değerleme: 73

Ynt: betik, bitik, bediz

İletigönderen bilimdan » 24 May 2018, 20:49

Oktay D. yazdı:Niye bätimäk bulunsun ki zaten? Kapalı e olduğunu söylüyoruz, sözlükte açık e olmasınıñ ne mantığı olacak? Ayrıca yazıtlardaki hem i hem e ile olan yazımları görüp sözcüğüñ aslını i ile yazmasınıñ bir açıklamasını koymuş mu?

Kaldı ki kapalı e ile olduğu iyi bilinen bér- "vérmek", béş "5", yér "yér, mekan" sözcüklerini yine i ile yazmış: sırasıyla birmäk (s.44), biş (s.45), yir (s.298).

Caferoğlu'nuñ sözlüğü Eski Türkçe sözcüklerdeki kapalı e ve i ayrımını yapabilecek bir biçimde anıklanmamıştır.
Kendiniz kapalı e'li sözcüklerin bazen e, bazen i ile yazıldığını söylememiş miydiniz?
  • 0

bilimdan
Göñüllü
Göñüllü
 
İleti: 198
Katılım: 01 Kas 2017, 08:07
Değerleme: 73

Ynt: betik, bitik, bediz

İletigönderen Furkan Yıldırım » 24 May 2018, 21:03

bilimdan yazdı:Kaynak Furkan Yıldırım"ın kitabı ve yine bu forumdan Gökbey Uluç'un kitabı, öyle mi? Bunun ikna edici olduğuna ciddi ciddi inanıyorsunuz yani?
Daha bétik yazıp da TDK'na bastıramadım. Bastırırsam size bir tane armağan olarak gönderebilirim. Bétik Fikret Yıldırım'ın bétiği Fikret, Tañrı da sizi güldürüsün. :D :D
Bétiğiñ adını yazıp bir baksaydınız keşke gogıldan...

Ayrıca yazışmalığı ve yazışmalık üyelerini yağı1 yada yalancı olarak gördüğünüzü bilmiyordum, öğrenmiş olduk.


1.Yağı: Düşman
  • 0

Üyelik görseli
Furkan Yıldırım
Furkan Yıldırım
Dérnek Üyesi
 
İleti: 195
Katılım: 23 Ağu 2017, 21:00
Değerleme: 254

Ynt: betik, bitik, bediz

İletigönderen bilimdan » 24 May 2018, 21:12

Furkan Yıldırım yazdı:
bilimdan yazdı:Kaynak Furkan Yıldırım"ın kitabı ve yine bu forumdan Gökbey Uluç'un kitabı, öyle mi? Bunun ikna edici olduğuna ciddi ciddi inanıyorsunuz yani?
Daha bétik yazıp da TDK'na bastıramadım. Bastırırsam size bir tane armağan olarak gönderebilirim. Bétik Fikret Yıldırım'ın bétiği Fikret, Tañrı da sizi güldürüsün.
Bétiğiñ adını yazıp bir baksaydınız keşke gogıldan...

Ayrıca yazışmalığı ve yazışmalık üyelerini yağı1 yada yalancı olarak gördüğünüzü bilmiyordum, öğrenmiş olduk.


1.Yağı: Düşman
Altta Gökbey Uluç'un ismini görünce diğerinin sizin kitabınız olduğunu sanmışım. Siz de kaynağı belirtirken yazarın ismini yazmamışsınız. İsminiz de yazarın ismine akraba olduğunuz izlenimi verecek kadar benziyor. Bazı aileler kardeşlere böyle benzer isimler koyar Furkan, Fikret gibi. Ayrıca konunun forumdakileri yalancı olarak görmekle ilgisi yok. Sadece kaynak bulmakta sıkıntı çekip kendi yazdığınız kitabı kaynak göstermiş olduğunuzu düşünmüştüm.
  • 0

bilimdan
Göñüllü
Göñüllü
 
İleti: 198
Katılım: 01 Kas 2017, 08:07
Değerleme: 73

Ynt: betik, bitik, bediz

İletigönderen Furkan Yıldırım » 24 May 2018, 21:30

Edebiyat mezunu bir iki kişi dışında konuyla ilgili hiç akrabam yok. :)

Gökbey Uluçuñ da yıllar önceden bugün yapacağımız tartışmayı tahmin éderek bétidim yazmayacağına göre, özellikle bétiği de benim sanıp inanmadığınız için yalancı gibi gördünüz sandım. Aferdersiniz.
  • 0

Üyelik görseli
Furkan Yıldırım
Furkan Yıldırım
Dérnek Üyesi
 
İleti: 195
Katılım: 23 Ağu 2017, 21:00
Değerleme: 254

Ynt: betik, bitik, bediz

İletigönderen bilimdan » 24 May 2018, 21:47

Furkan Yıldırım yazdı:Edebiyat mezunu bir iki kişi dışında konuyla ilgili hiç akrabam yok.

Gökbey Uluçuñ da yıllar önceden bugün yapacağımız tartışmayı tahmin éderek bétidim yazmayacağına göre, özellikle bétiği de benim sanıp inanmadığınız için yalancı gibi gördünüz sandım. Aferdersiniz.
Gökbey Bey bir gün böyle bir tartışma olursa diye yazmamıştır muhtemelen, ancak bu biti- fiili Öz Türkçecilik hareketini savunanlar tarafından kitap, mektup ve daha birçok alınma söze karşılık türetmekte kullanıldığı ve ortaya betik gibi şekiller (bu da muhtemelen başka manası bulunan bitik ile karışmasın diye e'li türetilmiş) çıktığı için adeta bet "sayfa" kelimesi ile ilişkilendirilerek kökeninin Türkçe olduğu ispatlanmak isteniyor.

Irk Bitig adındaki kaynak Orhun harfleri ile yazıldığı için muhtemelen kapalı e'yi yazıda temsil eden bir işaret yine bulunmamaktadır. Orhun yazıtlarındaki işaretlere ilaveten bir kapalı e işareti yoksa kapalı e'li biçim sadece yoruma dayalı olabilir. Ne DLT sözlüğünde, ne Tarama Sözlüğünde, ne bugünkü lehçelerde, ne de Anadolu ağızlarında kapalı e'li veya açık e'li biçimi bulunan biti- fiilinin tarihî metinlerde kapalı e'li şekli açıkça tespit edilemiyorsa beş ve yedi gibi sözcükler üzerinden yapılan mukayeseler ispat konusunda yetersiz kalıyor.

Şayet Harezm Türkçesi gibi kapalı e'li metinlerde fiilin béti- şekline rastlayabilirsek o zaman bet sözü ile ilişkisinden söz edebiliriz.
  • 0

bilimdan
Göñüllü
Göñüllü
 
İleti: 198
Katılım: 01 Kas 2017, 08:07
Değerleme: 73

Ynt: betik, bitik, bediz

İletigönderen TDK » 24 May 2018, 22:13

Öz Türkçeciler öz Türkçe zannıyla kullanılmış ve sonradan başka bir dilden alındığı anlaşılmış kelimeler konusunda böyle taktiklere başvurabiliyor. sAl ekinin Fransızcadan alındığına dair açık kanıtlar varken Türkçe olduğunu kanıtlayacağız diye ağızlardan ve tarihî metinlerden sonu sAl (hatta Al, Il, sIl) ile biten kelimeleri listeleyip bunlarla arada bağlantı kurmaya çalışabiliyorlar. Bunun gibi bitimek fiilinin Türkçe olduğunu kanıtlayacağız diye bet gibi kelimelerle ilgi kurmaya çalışabiliyorlar. Yarın bir gün DLT gibi Türkçenin tarihî kelimeleriyle ilgili bilgi veren tarihî bir kitap bulunsa ve orada bitimek fiili Çincedeki piti kelimesinden türemiştir gibi bir bilgiye rastlansa belki de "kitabın yazarı yanılmış, bu kelime Türkçedir" diyecek birileri de çıkar.
  • -5

TDK
Türkçeséver
Türkçeséver
 
İleti: 55
Katılım: 28 Haz 2014, 22:11
Değerleme: -20

Ynt: betik, bitik, bediz

İletigönderen Furkan Yıldırım » 24 May 2018, 22:34

bilimdan yazdı:Irk Bitig adındaki kaynak Orhun harfleri ile yazıldığı için muhtemelen kapalı e'yi yazıda temsil eden bir işaret yine bulunmamaktadır. Orhun yazıtlarındaki işaretlere ilaveten bir kapalı e işareti yoksa kapalı e'li biçim sadece yoruma dayalı olabilir.
Evet Irk Bitigde de kapalı e damgası yok. Zaten az olduğu için biti- > béti- midir netleşmiyor. Ancak okunuş biçimleri görüntünüñ netleştirilmesine ve çıkarıma da bağlı. Fikret Yıldırımıñ bétiğinde yine aynı yerden, Bahadır Çiğşiden çıkarım yapılıyor Irk Bitig bölümünden déğil ayrıca görüntü kapkara, néye göre okudu bilemiyorum. Gökbey Beyiñ "betimek" okuması Türkçe ispat oluşsun diye yapılmış déğil. Şu kaynağa girerseniz görüntünüñ 11. satırında eñ solda eb-et-i-ed-i-em (btidim > betidim) olarak yazıldığını görebilirsiniz. Eñ azından kendisi tarafından yapılan çalışmada görüntü böyle okunmuştur diye kesin olarak söyleyebilirim. Keşke Fikret Yıldırım kapkara bir görüntü koymasaydı.

Bu arada bélirtmek isterim. Fikret Yıldırım sözcükteki e'niñ kapalı e olduğunu noktalama ile bélirtmiş. Ancak Gökbey Hoca belirtmemiş. e > i nöbetleşmesi olmadığı, é > i nöbetleşmesi olduğu için Göktürkçe Öğreniyorum kaynağındaki betidim'i ben é'li yazdım.

TDK yazdı:Öz Türkçeciler öz Türkçe zannıyla kullanılmış ve sonradan başka bir dilden alındığı anlaşılmış kelimeler konusunda böyle taktiklere başvurabiliyor. sAl ekinin Fransızcadan alındığına dair açık kanıtlar varken Türkçe olduğunu kanıtlayacağız diye ağızlardan ve tarihî metinlerden sonu sAl (hatta Al, Il, sIl) ile biten kelimeleri listeleyip bunlarla arada bağlantı kurmaya çalışabiliyorlar. Bunun gibi bitimek fiilinin Türkçe olduğunu kanıtlayacağız diye bet gibi kelimelerle ilgi kurmaya çalışabiliyorlar. Yarın bir gün DLT gibi Türkçenin tarihî kelimeleriyle ilgili bilgi veren tarihî bir kitap bulunsa ve orada bitimek fiili Çincedeki piti kelimesinden türemiştir gibi bir bilgiye rastlansa belki de "kitabın yazarı yanılmış, bu kelime Türkçedir" diyecek birileri de çıkar.
Ar: kestane rengi, Arsal: kestane rengine çalan
diye Divanü Lugatit Türkte iki tane sözcük var, ama siz yazara yanlış yazmış muamelesi yapıyorsunuz? Ekleriñ kaynaklarda bir kez géçmesi ile biñ kez geçmesi arasında bir ayrım yok, daha da mı çok tatmin oluyorsunuz. Kurşun > kurşuni, mav > mavi gibi renkler né ise buda odur.
Siz şimdi açıkça; sırf kanıt olsun diye yanlış yazıp, sahtekarlık yapıyorlar démeye getiriyorsunuz, sorsam "Aa, yok onu sen uydurdun" dérsiniz. Yukarıda bağlantı ile okunuş biçimini vérdim, Fikret Yıldırımıñ Öztürkçeci olmamasına, Türkçe sözcükleri yabancı diye etiketlemekte hiç tereddüt etmemesine karşın, "bétgeci" diye okuyup bétiğine böyle yazmış, inanıp inanmamak size kalmış.
  • 0

Üyelik görseli
Furkan Yıldırım
Furkan Yıldırım
Dérnek Üyesi
 
İleti: 195
Katılım: 23 Ağu 2017, 21:00
Değerleme: 254

Ynt: betik, bitik, bediz

İletigönderen bilimdan » 24 May 2018, 22:36

Google kitap aramasında "betildi" Türkçe olmayan bazı kitaplarda netice veriyor; "bétildi" ise hiç netice vermiyor. "bitildi" şeklindeki arama 427 netice veriyor (farklı sahalardan Turfan metinleri, Bâbürnâme, Şecere-i Terâkime, Divanü Lûgat-it-Türk, Chagatay Manual, Muḥākemetü'l-luġateyn, Atebetüʼl-hakayik, Kısasü'l Enbiyâ ve daha başka kaynaklarda /i/li okunacak şekilde yazılmış). Bunlardan Kısasü'l Enbiyâ kapalı e'nin yazıda temsil edildiği Harezm Türkçesi eserlerinden biridir.
  • 0

bilimdan
Göñüllü
Göñüllü
 
İleti: 198
Katılım: 01 Kas 2017, 08:07
Değerleme: 73

Ynt: betik, bitik, bediz

İletigönderen TDK » 25 May 2018, 01:12

Furkan Yıldırım yazdı:Ar: kestane rengi, Arsal: kestane rengine çalan diye Divanü Lugatit Türkte iki tane sözcük var, ama siz yazara yanlış yazmış muamelesi yapıyorsunuz? Ekleriñ kaynaklarda bir kez géçmesi ile biñ kez geçmesi arasında bir ayrım yok, daha da mı çok tatmin oluyorsunuz. Kurşun > kurşuni, mav > mavi gibi renkler né ise buda odur.
ar اار
kestane rengi, kumral.

arsal ارسل
Kestane rengi, kumral, konural.

Mavisel "maviye çalan", kurşunisel "kurşuniye çalan", aksal "beyaza çalan", alsal "kırmızıya çalan" gibi kullanımlar var mı? Yok. Ar zaten tek başına "kestane rengi" demekse buna aidiyet/mensubiyet eki getirmeye gerek var mı? Yok. Türkçede böyle bir aidiyet/mensubiyet eki yok. Adamlar itiraf eder gibi Osmanlıcadan Türkçeye Karşılıklar Kılavuzu'nda "anıtsal'deki son l ince okunacaktır" şeklinde not düşmüş, bu ifade açıkça ekin Fransızcadan çakma olduğunu kanıtlıyor. Aynı tavrı bitimek fiilini açıklamaya çalışırken de gösteriyorsunuz. Arsaldaki sal ekinin nasıl aidiyet/mensubiyet ile ilgisi yoksa bitimek fiilinin de bet "yüz, sayfa" ile ilgisi yok. Öz Türkçe kuracağız diye yıllarca bilmeden Çince kökenli kelime kullanmış olmayı kabullenmemek için Türkçe köken uydurmaya çalışıyorsunuz.
  • 0

TDK
Türkçeséver
Türkçeséver
 
İleti: 55
Katılım: 28 Haz 2014, 22:11
Değerleme: -20

ÖncekiSoñraki

Dön Köken Tartışmaları

Kimler çevrimiçi

Bu bölümü gezen üyeler: Hiç bir üye yok ve 4 konuk

Reputation System ©'