Yazışmalık

Başka sese beñzemez ananıñ sesi, Her sözcüñ arasañ vardır Türkçesi

gerçi - gerçek

Sözcükleriñ kökeni üzerine yapılan tartışmaları içerir.

gerçi - gerçek

İletigönderen Tansık » 24 Ağu 2011, 14:38

Bu iki sözcüğü hep kökteş taplamışımdır. Gerçek sözcüğünü ''gerçi - (e)k'' biçiminde çözümlemişimdir.
İnanır mısınız ''gerçi''nin Farsçalığını henüz öğrendim ve hayret ettim. Bu kelimeye ilişkin söylenecek son söz bu mudur? Ya değilse, ''gerçek'' ile ilişkisi tartışılabilir mi?
  • 0

Tansık
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 583
Katılım: 20 Tem 2010, 01:58
Değerleme: 15

Ynt: gerçi - gerçek

İletigönderen Kuşhan » 24 Ağu 2011, 14:57

"Gerçeği" sözcüğünden geldiğini düşünüyordum ben de.
  • 0

Üyelik görseli
Kuşhan
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 492
Katılım: 09 Ağu 2010, 19:45
Değerleme: 19

Ynt: gerçi - gerçek

İletigönderen Gökbey » 24 Ağu 2011, 15:16

Birkaç gün önce Oktay ile yazışırken, Özbeklerde de garchi sözcüğünüñ varlığından söz édip, ne güzel démiştim.  İlginç déğil mi? diye sürdürmüştüm. Bizdeki gérçeği > gérçi evrilmesiniñ onlarda da var olması... Birlikte şaşırdık. Soñra Oktay, bizden almışlardır belki diye söylendise de, ardısıra kendi kendini yañlışladı; gérçek sözcüğü onlarda kerchak biçiminde...

Böylece şaşkınlık içinde kaldık. Özbekler, kerchi diye kullansalardı, sırtımızı ona dayardık, uzun uzun yayılırdık. Ancak şimdi, ayaklarımızı bağdaş kurup uzun uzun düşüneceğiz; gerçi yérine başka ne diyebiliriz?

Örñek bétin:
Hozir bu tillar (garchi ularning bari turkiy tillar qonuniyati doirasida rivojlanayotgan bo‘lishiga qaramay) o‘z yo‘lini belgilab, har birining o‘ziga xos yozma adabiy til an’anasi shakllangan.
  • 0

Görsel
Göktürkçe Araştırmaları http://kokturukce.blogspot.com
Göktürkçe Günlüğüm http://gokbeyuluc.wordpress.com
Azəricə Dil Araşdırmaları http://dilcilik.blogspot.com
Üyelik görseli
Gökbey
Yönetici
Yönetici
 
İleti: 1706
Katılım: 28 Ağu 2007, 17:15
Konum: Azerbaycan/Bakü
Değerleme: 338

Ynt: gerçi - gerçek

İletigönderen Bengitaşlarındili » 24 Ağu 2011, 18:39

Gökbey yazdı:Örñek bétin:
Hozir bu tillar (garchi ularning bari turkiy tillar qonuniyati doirasida rivojlanayotgan bo‘lishiga qaramay) o‘z yo‘lini belgilab, har birining o‘ziga xos yozma adabiy til an’anasi shakllangan.

Aşağı yukarı çevirisi:
Şimdi bu diller ( gerçi hepsinin Türk Dillerinin kuralları çerçevesinde gelişmekte olduğuna bakmaksızın) kendi yolunu belirlemiş olup, her birinin kendine has yazılı edebi dil geleneği biçimlenmiştir.
  • 0

Anlayın Artık! Uydurukçuluk devri bitti! Bitti! Koskoca Türk dünyası dururken uydurduklarınızı yutturamazsınız. Biri önerdiğiniz sözü ilk anda kabullenebilir ama sonra diğer Türk dillerindeki karşılıklarını öğrenince, önermiş olduğunuz uyduruk söz için size kin ve nefret besler. Benim şu anda tüm uydurukçulardan duyduğum nefreti duyar size, ama bunu şahıs olarak kimseye yöneltemediği, maddileştiremediği için Türkçeciliğe yansıtır. Türkçeciliğe nefret duymaya başlar.İşte siz UYDURUKÇULAR farkında olmadan TÜRKÇEYİ BALTALAYANLAR DURUMUNDASINIZ. Yeter artık UYDURMAYIN!
Üyelik görseli
Bengitaşlarındili
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 2144
Katılım: 28 May 2009, 15:46
Konum: Ýstanbul
Değerleme: 0

Ynt: gerçi - gerçek

İletigönderen ingichka » 24 Ağu 2011, 20:52

Gerçi sözcüğünün Farsça olduğu konusunda bir tartışma yoktur. Anlam ve ses bakımından benzerlik var. Anlam alanına geniş bir şekilde bakalım:
gerçizarf Farsça gerçi Her ne kadar ... ise de, vakıa:+vakıaisim (va:kıa) Arapça v¥®i¤aOlgu.+olgu isim1 .    Birtakım olayların dayandığı sebep veya bu sebeplerin yol açtığı sonuç, vakıa.
2 .    Varlığı deneyle kanıtlanmış şey.+kanıtisim1 .    Bir şeyin doğruluğu, gerçekliği konusunda kanaat verici belge, delil, iz, argüman:gerçek -ği isim1 .    Yalan olmayan, doğru olan şey, hakikat:5 .  sıfat  Bir durum, bir nesne veya bir nitelik olarak var olan, varlığı inkâr edilemeyen, olgu durumunda olan, özbeöz, hakiki, reel: TDK GTS
  • 0

Üyelik görseli
ingichka
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 2242
Katılım: 01 Oca 2008, 14:33
Konum: istanbul
Değerleme: 19

Ynt: gerçi - gerçek

İletigönderen ulduzéver » 01 Nis 2018, 14:24

Güney Azerbaycanda gerçi yerine düzdür [ki] kullanılır. Daha özleşmiş biçimi düzdür kim... olabilir. Bir de gerçinin kökeni şöyledir: ger "eğer" + çé "ne" soru sözcüğü, burada bağlaç görevinde.

düzdürkim...
gerçi


gérçekkim...
gerçi
  • 0

ulduzéver
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 430
Katılım: 25 May 2016, 22:14
Konum: Tebriz
Değerleme: 280

Ynt: gerçi - gerçek

İletigönderen bensay » 01 Nis 2018, 23:05

"doğrusu, gerçeği" sözcükleri "gerçi" sözcüğünü karşılıyorlar bence Türkiye Türkçesinde
  • 0

http://www.gelgelturkce.blogcu.com
https://www.facebook.com/OzlestirmeKilavuzu
Evrensel olan kavramlardır, sözcükler ulusal olabilir, dahası olmalıdır.
Üyelik görseli
bensay
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 2480
Katılım: 03 Eyl 2007, 14:19
Konum: istanbul
Değerleme: 863

Ynt: gerçi - gerçek

İletigönderen ulduzéver » 02 Nis 2018, 09:58

Türkçede gerçi ile yapılan tümceleri karşılayan en öz biçim, ... ise de edâtıyla yapılan tümcelerdir nitekim gerçi de özünde eğer, ise esemesiyle yapılmış bir edâttır.

gerçi işi bitiremedi ama çok yararlı étkisi oldu
düzdürkim işi bitiremedi ama çok yararlı étkisi oldu
işi bitiremedi ise de çok yararlı étkisi oldu

Ters biçimde:

Çok yararlı étkisi oldu gerçi işi bitiremedi
Çok yararlı étkisi oldu düzdürkim işi bitiremedi
Çok yararlı étkisi oldu işi bitiremedi ise de
  • 0

ulduzéver
Ulduz Tebrizli
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 430
Katılım: 25 May 2016, 22:14
Konum: Tebriz
Değerleme: 280


Dön Köken Tartışmaları

Kimler çevrimiçi

Bu bölümü gezen üyeler: Hiç bir üye yok ve 2 konuk

Reputation System ©'