Yazışmalık

Başka sese beñzemez ananıñ sesi, Her sözcüñ arasañ vardır Türkçesi

Kanka

Sözcükleriñ kökeni üzerine yapılan tartışmaları içerir.

Ynt: Kanka

İletigönderen Kutluay » 23 Haz 2011, 01:13

Evet evet, ancak yine de bir 'incelik' durumu var gibi..
  • 0

Üyelik görseli
Kutluay
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 309
Katılım: 23 Eyl 2010, 14:00
Değerleme: 18

Ynt: Kanka

İletigönderen Tözkoparan » 23 Haz 2011, 03:35

Söyleyenin kişiliğe göre değişiyor bence. Yani "kanka" deniyor, "kanki" deniyor "kankuş, kankiş, pampiş" diye gidiyor. Cinsiyet ayrımı gözetmekten başka bir durum, hepsi birbirinin türevi gibi daha çok.
  • 0

Tözkoparan
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 356
Katılım: 02 Haz 2011, 00:10
Değerleme: 50

Ynt: Kanka

İletigönderen ingichka » 09 Kas 2011, 21:36

Azerbaycan Türkçesinde erkeklere atfen kullanılan "qaqa(ş)" sözcüğü var. Bir balaca ona okşuyor.
  • 0

Üyelik görseli
ingichka
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 2242
Katılım: 01 Oca 2008, 14:33
Konum: istanbul
Değerleme: 29

Ynt: Kanka

İletigönderen fankibiber » 09 Kas 2011, 21:42

Kanki daha yavşakça söylenimi. Süerde de kendi aramızda "kankieee" diye seslenirdik.
  • 0

Hoşça kalıñ, ulayı balıklar için sağ oluñ.
fankibiber
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 439
Katılım: 04 Nis 2010, 02:57
Değerleme: 11

Ynt: Kanka

İletigönderen uydurmatik » 20 Oca 2014, 23:32

Bu sözcüğün kökeni olasılıkla şöyledir: Eski Türkçe kang 'baba'' >  Türkmen T. kaka 'baba' > Türkiye T. kanka "arkadaş". Bununla ilgili internette okuduğum bir bilgiye göre kanka kelimesi ilk defa 1990'lı yıllarda Deniz Harp Okulu'nda okuyan Türkmenistanlı öğrencilerden öğrenilerek kullanılmış. Olasılıkla bu öğrenciler arkadaşlarına hitap ederken kaka "baba" diyordu; bu kelimedeki ilk a sesi uzun olduğundan dolayı kanka biçimine geçmiş olabilir.

Ayrıca karşılaştırınız:
kaka: Büyük kardeş. (TTAS: Kırıkla *Dinar -Afyon, *Gerze -Sinop); Erkek kardeş. (Salda *Yeşilova -Burdur); Süt kardeş. (-Balıkesir); Amca, dayı. (Elâzığ ve yöresi)
qağa: Hörmət üçün böyük qardaşa, əmiyə, dayıya və ümumiyyətlə, yaxın adama deyilir. (Azərbaycan Dilinin İzahlı Lüğəti), 1. Dayı, 2. Baba, 3. Amca, 4. Ağabey (AKDOĞAN, Azerbaycan Türkçesinden Türkiye Türkçesine Büyük Sözlük)
qaqaş: Azerbaycan'da erkeklerden söz ederken "arkadaş" anlamında kullanılan bir söz. Ağızlarda "qaqa" biçimi de vardır.
gaga: Ağabey. (TTAS: Çiftlik, Sütlaç, Çığrı, Başmakçı *Dinar -Afyon, *Eşme, Karahallı -Uşak, Gönen, Kozluca, *Keçiborlu -Isparta, Çamköy *Gölhisar, Çuvallı, Kavak *Yeşilova, Başpınar *Tefenni -Burdur, Söğüt *Honaz, Eziler *Güney, Darıveren *Acıpayam, Bulkaz, Çıtak, Emircik *Çivril -Denizli, -Çanakkale, Balçıkhisar -Eskişehir, -Bolu, Tergili *Bafra -Samsun, *Kemaliye, *Kemah -Erzincan, Yukarıkale, Hacıilyas *Koyulhisar -Sivas, Çiğil -Konya, *Elmalı, Kapaklı *Kaş -Antalya)
gakko: Erkek kardeş. (TTAS: Harput -Elazığ)
  • 0

uydurmatik
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 276
Katılım: 31 Ara 2013, 19:38
Değerleme: -38

Ynt: Kanka

İletigönderen Oktay D. » 23 Oca 2014, 16:01

uydurmatik yazdı:Bu sözcüğün kökeni olasılıkla şöyledir: Eski Türkçe kang 'baba'' >  Türkmen T. kaka 'baba' > Türkiye T. kanka "arkadaş". Bununla ilgili internette okuduğum bir bilgiye göre kanka kelimesi ilk defa 1990'lı yıllarda Deniz Harp Okulu'nda okuyan Türkmenistanlı öğrencilerden öğrenilerek kullanılmış. Olasılıkla bu öğrenciler arkadaşlarına hitap ederken kaka "baba" diyordu; bu kelimedeki ilk a sesi uzun olduğundan dolayı kanka biçimine geçmiş olabilir.

Ayrıca karşılaştırınız:
kaka: Büyük kardeş. (TTAS: Kırıkla *Dinar -Afyon, *Gerze -Sinop); Erkek kardeş. (Salda *Yeşilova -Burdur); Süt kardeş. (-Balıkesir); Amca, dayı. (Elâzığ ve yöresi)
qağa: Hörmət üçün böyük qardaşa, əmiyə, dayıya və ümumiyyətlə, yaxın adama deyilir. (Azərbaycan Dilinin İzahlı Lüğəti), 1. Dayı, 2. Baba, 3. Amca, 4. Ağabey (AKDOĞAN, Azerbaycan Türkçesinden Türkiye Türkçesine Büyük Sözlük)
qaqaş: Azerbaycan'da erkeklerden söz ederken "arkadaş" anlamında kullanılan bir söz. Ağızlarda "qaqa" biçimi de vardır.
gaga: Ağabey. (TTAS: Çiftlik, Sütlaç, Çığrı, Başmakçı *Dinar -Afyon, *Eşme, Karahallı -Uşak, Gönen, Kozluca, *Keçiborlu -Isparta, Çamköy *Gölhisar, Çuvallı, Kavak *Yeşilova, Başpınar *Tefenni -Burdur, Söğüt *Honaz, Eziler *Güney, Darıveren *Acıpayam, Bulkaz, Çıtak, Emircik *Çivril -Denizli, -Çanakkale, Balçıkhisar -Eskişehir, -Bolu, Tergili *Bafra -Samsun, *Kemaliye, *Kemah -Erzincan, Yukarıkale, Hacıilyas *Koyulhisar -Sivas, Çiğil -Konya, *Elmalı, Kapaklı *Kaş -Antalya)
gakko: Erkek kardeş. (TTAS: Harput -Elazığ)

Eski Türkçede akrabalık/yakınlık bildiren bir ka "aile, yakın" sözcüğü bulunuyordu sanırım: kadaş "kardeş", kañ "baba", kātun "kadın/hatun", kadın "kayın", mb.
  • 0

Üyelik görseli
Oktay D.
Yönetici
Yönetici
 
İleti: 8557
Katılım: 28 Ağu 2007, 17:52
Konum: İstanbul
Değerleme: 6037

Ynt: Kanka

İletigönderen Engin » 23 Oca 2014, 22:51

Oktay D. yazdı:Eski Türkçede akrabalık/yakınlık bildiren bir ka "aile, yakın" sözcüğü bulunuyordu sanırım: kadaş "kardeş", kañ "baba", kātun "kadın/hatun", kadın "kayın", mb.


Evet. Ayrıca Doerfer "yakınlık" anlamından yola çıkarak ka sözünün +kA yönelme durumu ekinin kökeni olduğunu iddia etmişti.
  • 0

Üyelik görseli
Engin
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 605
Katılım: 28 Mar 2010, 01:16
Konum: Almanya
Değerleme: 16

Re: Kanka

İletigönderen Bi50likdaha » 20 Kas 2014, 00:05

"Bulgaristan'da %100 Bulgarların birbirine kanka diye seslendiğini duyup bunun önemini yaşayarak hissettim. Trende karşı koyamazsınız."
Serkan İnci yazmış.
  • 0

Bi50likdaha
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 1844
Katılım: 27 May 2013, 19:31
Konum: Ankara
Değerleme: 425

Re: Ynt: Kanka

İletigönderen Oktay D. » 20 Kas 2014, 00:32

Engin yazdı:
Oktay D. yazdı:Eski Türkçede akrabalık/yakınlık bildiren bir ka "aile, yakın" sözcüğü bulunuyordu sanırım: kadaş "kardeş", kañ "baba", kātun "kadın/hatun", kadın "kayın", mb.


Evet. Ayrıca Doerfer "yakınlık" anlamından yola çıkarak ka sözünün +kA yönelme durumu ekinin kökeni olduğunu iddia etmişti.

Geçenlerde okumuştum, Vovin 2007'deki bir makalesinde kan, kagan, katun, kagatun sözcükleriniñ kökeni için Yenisey dilindeki qa' "hükümdar" sözcüğünü önermişti:
Yenisey qa' > qa > Moğolca qa > qan > Türkçe kan
Yenisey qa' + qa' > qaqa/ġaġa > Moğolca qaġa > qaġan > Türkçe kagan
Ancak katun ve kagatun sözcüklerindeki -tu- biçimini açıklayamadığını itiraf ediyordu.
  • 0

Üyelik görseli
Oktay D.
Oktay DOĞANGÜN
Yönetici
Yönetici
 
İleti: 8557
Katılım: 28 Ağu 2007, 17:52
Konum: İstanbul
Değerleme: 6037

Ynt: Kanka

İletigönderen datadeveb » 04 Ağu 2020, 14:54

İki kişi düşünün birbirlerine söz veriyorlar. Birbirlerine verilen söze de kanıyorlar. Bu ikisi birbirinin kankası oluyor. Birbirlerine söyledikleri, yaptıkları konusunda olumsuza çekmeler bırakılıyor. Ne derse kanıyor, ne yaparsa kanıyor...

Bakınız bil- > bilge. Bu da benim yorumum.
  • 0

Çok dil bilgisi olan birisi değilim. Hakkınızı helal edin.

Kelime-i Tevhid söyleyelim. Çok tövbe edelim. Kuran-ı Kerim okuyalım, onunla edim "amel" edelim, salih kul olalım. Allahu Teâlâ kabul etsin.

Canlı yazışmalar > OTK: https://discord.gg/ZrDbZgd
Üyelik görseli
datadeveb
Deveb Önyüz Çatısı
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 2395
Katılım: 31 Tem 2018, 18:20
Değerleme: 978

Ynt: Kanka

İletigönderen BoZCiN » 04 Ağu 2020, 16:16

Buradaki çoğunluğun aksine ben Nişanyan'ın çalışmasını oldukça ciddiye alırım. Onun çalışması Türkiye'deki en istikrarlı etimolojik çalışmadır.

Buna rağmen onun Türkçe sözcüklere dayanak ararken bunu belgelerle imgelerken, kökeni Rumca, Ermenice, Romanca vs olanları kaynak koymadan yapması bence tartışmaya açıktır. Aşağıda görüldüğü gibi.

Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

[ Metin Kaçan, Ağır Roman, 1991]
[ Cumhuriyet - gazete, 1999]
Can Baba bizim kankamızdı.
Köken

Roma dilinde (Çingenece) kanka "arkadaş, yoldaş" sözcüğünden alıntıdır.
Ek açıklama

Kanka (eril) ve kanki (dişil) biçimleri Çingenece gramere uygundur. Sözcüğün Türkçe kan kardeşi deyiminden türediğine dair yaygın görüş kanıta muhtaçtır.
Benzer sözcükler
kanki, kankito

Kankayı 80'li yıllarda kullandığımızı ve daha çok çocuk ve yeniyetme dilinde olduğunu söyleyebilirim. Sadri Alışık, Cilalı İbo filmlerine detaylı hatırlamıyorum ama 80lerde bir şekilde yaygın olmasa da kullanılırdı. Özellikle kent nüfusu olan yerlerde.
  • 0

Üyelik görseli
BoZCiN
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 316
Katılım: 01 Tem 2008, 20:55
Değerleme: 186

Ynt: Kanka

İletigönderen BoZCiN » 04 Ağu 2020, 16:19

Bu arada ben kanka gibi kendiliğinden yani zorlama olmayan kısaltma türetimldrine sıcak bakıyorum. 80 ve 90 öncesi hayatın merkezi köylerdeydi belki. Taramalar vederlemeler önemliydi. Ama artık yoğun bir kent nüfusu var. Ve doğru şekilde uygulanacak bir argo kullanımı ile dil zenginleşebilir. Dünyada örneği çok çünkü.
  • 1

Üyelik görseli
BoZCiN
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 316
Katılım: 01 Tem 2008, 20:55
Değerleme: 186

Önceki

Dön Köken Tartışmaları

Kimler çevrimiçi

Bu bölümü gezen üyeler: Hiç bir üye yok ve 3 konuk

cron
Reputation System ©'