1. bét (Toplam 1 bét)

Tepsi

İletiGönderilme zamanı: 26 Eyl 2010, 06:09
gönderen Boraan
Bu sözcük TDK sözlüğünde Türkçe olarak varsayılmış,

Ama Nişanyanın sözlüğünde Çince olarak vermiş kökenlemeye nasıl bir açıklama getirilmelidir?

  -si  eki eylemden ne tür sözcük türeten bir ektir, bilgisi olan yazabilir mi?

Ynt: Tepsi

İletiGönderilme zamanı: 28 Eyl 2010, 22:00
gönderen Oktay D.
Tuncer Gülensoy yazdı:tepsi = Orta Türkçe tewsi 'tepsi, sofra' (DLT)
< Orta Türkçe *tew- 'dizmek, sıralamak' +si

Ynt: Tepsi

İletiGönderilme zamanı: 13 Oca 2019, 01:32
gönderen TürkçeSözlük78
Nişanyan Çince demiş:

tepsi
ETü: [ Kaşgarî, Divan-i Lugati't-Türk, 1073]
tevsi: al-χivān [sofra olarak kullanılan ayaklı sini]
<< ETü tebsi sini ~ Çin dep tsí a.a.

Not: Karş. Moğ tebşi (a.a.).

Benzer sözcükler: tepsi böreği


Kubbealtı da Çince demiş:

TEPSİ
i. (Eski Türk. tevsi < Çin.) [Kelime Türkçe’den Arapça’ya ve Balkan dillerine de geçmiştir]


Gülensoy ise Türkçe demiş ve dipçe yazmış:

Görsel

Ynt: Tepsi

İletiGönderilme zamanı: 13 Oca 2019, 01:32
gönderen TürkçeSözlük78
Emin olmamızı sağlayacak bir veri var mıdır ki elimizde?

Ynt: Tepsi

İletiGönderilme zamanı: 13 Oca 2019, 02:14
gönderen datadeveb
tüpsü görünce usuma tüpkürmek tüpküremek miydi ya da? /tükürmek eylemi geldi. Baştaki tüp = dip anlamındadır. Tüp dip olabiliyorsa tepsi kim bilir hangi kökten geliyor diye düşünür oldum.

Diyelim ki tepsi tepmek eylemiyle ilişkili bir türetim... Yani üstüne basarak ilerlemek anlamı olan tepmek. Yer sofrası durumlarını koşullarını düşünüyorum. Türetilmiş olabilir mi? Zorlama yapıyorum şu an. Belki bir bakış açısı yakalanır diye aktarıyorum aşağıdaki bilgileri.

tepmek -er
-i
1. -i Hayvan, ayağıyla vurmak
2. Üzerine basarak sıkıştırmak
"Yünleri çuvala tepmek."
3. Çokça yürümek
"Bu topraklı yolları tepmeden oraya varmak zordur."
4. Silah ateşlendiğinde arkaya baskı yapmak
"Tüfek geri tepti, omzunu incitti."
5. Değerini anlamamak veya kestirememek, geri çevirmek
"Gelmiş buraya, başını sokacak, ekmeğini kazanacak bir yer bulmuş, hiç bunu teper mi?" - Y. K. Karaosmanoğlu
6. Yeniden ortaya çıkmak, tazelenmek, depreşmek
"Gündüz ya bir yere sokulup uyur ya sessiz sedasız sokaklarda dolaşır fakat akşam oldu mu derdi teper." - H. E. Adıvar




ETü: [ Kaşgarî, Divan-i Lugati't-Türk, 1073]
tevsi: al-χivān [sofra olarak kullanılan ayaklı sini]

Ynt: Tepsi

İletiGönderilme zamanı: 13 Oca 2019, 02:21
gönderen Oktay D.
tüpkür-, tüp ve tepsi'niñ hiçbir ilgisi bulunmuyor, her aynı gördüğüñüz seslere sahip şeyleri aynı yerden geliyor diye iddia étmeyiñ artık. Rastgele sallamadan öñce bir araştırıñ, sürekli ortaya saçtığıñız yañlış bilgi kirliliğini toparlamakla uğraşamayız. Yazışmalığıñ bilimsel kaynaklı ve araştırılmış yazışma geleneğini bozmayıñ, saygı gösteriñ lütfen.

Ynt: Tepsi

İletiGönderilme zamanı: 13 Oca 2019, 02:31
gönderen datadeveb
Oktay D. yazdı:tüpkür-, tüp ve tepsi'niñ hiçbir ilgisi bulunmuyor, her aynı gördüğüñüz seslere sahip şeyleri aynı yerden geliyor diye iddia étmeyiñ artık. Rastgele sallamadan öñce bir araştırıñ, sürekli ortaya saçtığıñız yañlış bilgi kirliliğini toparlamakla uğraşamayız. Yazışmalığıñ bilimsel kaynaklı ve araştırılmış yazışma geleneğini bozmayıñ, saygı gösteriñ lütfen.


Sözüm yeterince açık değil mi. Tüp dip olabiliyorsa tepsi kim bilir hangi kökten geliyor diye düşünür oldum.

Ynt: Tepsi

İletiGönderilme zamanı: 13 Oca 2019, 03:40
gönderen datadeveb
Claus Schönig’in 2000 yılında yayımlanan çalışması Mongolische Lehnwörter im Westogusischen incelendiğinde, Anadolu’da ve Azerbaycan sahasında oluşan Türkçe eserlerde ve bugünkü Anadolu ağızlarında çok fazla Moğolca sözcüğün olduğunu görmekteyiz: alçu, aqa, asara-, balta, belge, begeley, belek, cilasun, çerge, cida, çomaq, dalda, ecen, eme, erke, itelgü, qaburga, kekül, küderi, maral, mantu, öndür, serigün, sicim, soqur, soyurgal, şölen, tamga, tebşi, turımtay, ulus, yeke vb. Anadolu sahasında oluşturulan eserlerin sözvarlığının Moğolca gözüyle tekrar incelenmesinin faydalı olacağı da şüphesizdir. Bu anlamda Schönig’in bu çalışması örnek teşkil etmektedir.

Alıntı kaynağı: http://www.turkbilig.com/pdf/201530-461.pdf

Ynt: Tepsi

İletiGönderilme zamanı: 13 Oca 2019, 12:14
gönderen TürkçeSözlük78
Moğolca'da tebşi olarak geçiyorsa bu sözcük bizde depsi veya dipsi olmamalı mı idi?

Ynt: Tepsi

İletiGönderilme zamanı: 13 Oca 2019, 13:58
gönderen cingelek
TEPSİ i. (Eski Türk. tevsi < Çin.) [Kelime Türkçe’den Arapça’ya ve Balkan dillerine de geçmiştir]
(Kubbealtı)

İngilizce Vikisözlükte de şöyle bir açıklama var:
From Ottoman Turkish تپسی‎ (tepsi, “tray”), from Middle Chinese 碟子 (“tray”).

碟 "dish; plate" + 子 "child; son; (noun suff.)"

Mandarin

(Standard)

(Pinyin): diézi
(Zhuyin): ㄉㄧㄝˊ ˙ㄗ

(Dungan, Cyrillic): дезы (di͡əzь, I-II)

Cantonese (Jyutping): dip6 zi2

碟子
small plate or dish (Classifier: 盤/盘 m)

Çincedeki sözcük "küçük tabak" gibi bir anlama gelirken Türkçede tepsi denilen kap umumen tabaktan büyük oluyor.