Yazışmalık

Başka sese beñzemez ananıñ sesi, Her sözcüñ arasañ vardır Türkçesi

çabak

Sözcükleriñ kökeni üzerine yapılan tartışmaları içerir.

çabak

İletigönderen datadeveb » 13 Tem 2020, 17:32

Selamun aleykum, esenlikler.

DLT'de denk geldiğim "çabak" sözcüğü şöyledir.

çabak er : soysuz, mayası bozuk, sütsüz adam, I, 381

Sözcüğün kökü neye dayanıyor? Çapak sözcüğü ile ilişkilendirsem onun özü çalpak... Görünüşteki olasılık çalpa- eyleminden türemiş gibi. çalp- eylemi diye gösteriliyor ancak bundan kuşkuluyum. Saypa- eylemine bakabilirsiniz. Çalpan ile çapan sözcükleri bile birine ermez anlamda...
  • 0

Çok dil bilgisi olan birisi değilim. Hakkınızı helal edin.

Kelime-i Tevhid söyleyelim. Çok tövbe edelim. Kuran-ı Kerim okuyalım, onunla edim "amel" edelim, salih kul olalım. Allahu Teâlâ kabul etsin.

Canlı yazışmalar > OTK: https://discord.gg/ZrDbZgd
Üyelik görseli
datadeveb
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 2240
Katılım: 31 Tem 2018, 18:20
Değerleme: 924

Ynt: çabak

İletigönderen mehmetö » 16 Tem 2020, 00:16

Çapak balığı (Abramis brama)

Clauson EDT
çabak ( ?1 çapak) a small freshwater fish,usually 'the bream' (Abramis brama).S.i.a.m.l.g. with much the same meaning;l.-w. in Russian, chebak 'bream'. See Doerfer III 1061. Xak. XI çabak 'the name of a kind of small fish (samak ,şiğar) in the Turkish lake'(bi-buhayrati'l-turk); hence a despicable (al--nadl) man is metaphorically called çabak er


Wiktionary - çabak er
Ad
[1] çevik, hızlı hareket eden yiğit
Köken
[1] Çabak: Evliya Çelebi'nin seyahatname adlı eserinde bahsettiği bir efsaneye göre MÖ 356-MÖ 323 yılları arasında yaşamış Makedonya kralı Büyük İskender pek çok hekime başvurmasına rağmen çare bulamadığı vücudundaki ağrıları gidermek için ab-ı hayat (ölümsüz hayat) suyunu aramaya başlar ve Bingöl civarında bu suyu bulur bu suya makdis lisanında cennet suyu anlamına gelen çabakçur adını verir. Bu bölgede yaşayan bir Türk Boyu ise ÇABAK ismi ile anılmaktadır.
Türkçenin bilinen en eski sözlüğü olan Kaşgarlı Mahmut tarafından 1072 -1074 yılları arasında Bağdat'ta kaleme alınan Divân-ı Lügati't-Türk adlı eserde Çabak isimli bir Türk gölünde yaşayan ve bu gölün ismiyle anılan bir balık türü olduğu ifadesi yer almaktadır.

Açıklamalar

[1] Bingöl ilimiz 1945 yılına kadar Çabakçur olarak anılmaktaydı. Yine Siverek'te bir köy bu isimle adlandırılmıştır. Bitlis vilayet salnamesinde ise çabakçur suyun aktığı yatak anlamında kullanılmıştır. Çur kelimesi, akan anlamına gelmektedir.



Balığın adı çabak ve olumsuz anlamdaki sıfatı burdan almış ama wikideki çevik anlamının sebebini bilmiyorum herhalde çabukla karıştırılmış olabilir. Yakında biraz daha araştıracağım
  • 0

mehmetö
Mehmet
Göñüllü
Göñüllü
 
İleti: 143
Katılım: 16 Ara 2019, 21:20
Değerleme: 159


Dön Köken Tartışmaları

Kimler çevrimiçi

Bu bölümü gezen üyeler: Hiç bir üye yok ve 4 konuk

Reputation System ©'