Yazışmalık

Başka sese beñzemez ananıñ sesi, Her sözcüñ arasañ vardır Türkçesi

hırçın

Sözcükleriñ kökeni üzerine yapılan tartışmaları içerir.

hırçın

İletigönderen toorku » 13 Şub 2018, 08:41

nişanyan kürtçe hırç eyleminden türetildi demiş ama gerçekten öylemi çünkü hırçından benim anladığım kavgacı hır çıkaran (hırlak hırçın) ama kürtçe eylem ısırma saplama gibi anlamları var onun yorumu doğru olabilir ben konuyu gündeme taşıyayım dedim denk geldim

https://www.etimolojiturkce.com/kelime/hırçın



Hırçın Kelime Kökeni

~ Kürd xirçîn ısırgan, saldırgan < Kürd xirç ısırma, diş geçirme, çatal saplama
Tarihte En Eski Kaynak

"kavgacı" [ Ahmet Vefik Paşa, Lugat-ı Osmani (1876) ]
Önemli Not: Bu kaynak kayıtlara geçmiş ve bu kelimenin kullanıldığı yazılı ilk kaynaktır. Kullanımı daha öncesinde sözlü olarak veya günlük hayatta yaygın olabilir.

Kelime Kökeni

Kürtçe (Kurmanci) xirçîn "ısırgan, saldırgan" sözcüğünden alıntıdır. Kürtçe sözcük Kürtçe (Kurmanci) xirç "ısırma, diş geçirme, çatal saplama" sözcüğünden türetilmiştir.
  • 0

noktasızlaştıramalandıramadıklarımızdanmısınız
toorku
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 903
Katılım: 17 Ara 2014, 20:50
Değerleme: 1236

Ynt: hırçın

İletigönderen bilimdan » 15 Şub 2018, 20:29

HIRÇIN sıf. ve i. (Ermenice olduğu ileri sürülmüşse de kökü kesin olarak belli değildir) Kubbealtı Lugati

Tarama Sözlüğü'nde erçel "Namert, hırçın, yaramaz, huysuz" diye bir söz bulunuyor. Hırçın bu sözcüğün zamanla değişmiş hâli de olabilir.
  • 3

bilimdan
Göñüllü
Göñüllü
 
İleti: 198
Katılım: 01 Kas 2017, 08:07
Değerleme: 73

Ynt: hırçın

İletigönderen bilimdan » 15 Şub 2018, 23:42

xırçın : sif. Çox inadkar, tərs, şıltaq. Xırçın adam. – Yeni on dörd yaşa girmişdi bu yaz; Sarışın, nəşəli, xırçın Gülnaz. M.Müşfiq. // Məc. mənada. ..Dənizin ta göbəyindən qopub gələn xırçın dalğalar fırtınaya tutulmuş gəmini bir top kimi atıb tuturdu. A.Şaiq. Azərbaycan dilinin izahlı lüğəti

Bu söz Azerbaycan Türkçesinde de kullanıldığı için Kürtçeden Türkçeye geçmiş olma ihtimali zayıf görünüyor. Sözcüğün Özbek Türkçesinde de kullanıldığına dair misal bulunabiliyor: Shoshqaloq daraxtlaru bahorsevar yigit-qizlar xirchin sovuqning ignalariga dosh berolmay yana yashirinmoq uchun joy qidirdilar.
  • 0

bilimdan
Göñüllü
Göñüllü
 
İleti: 198
Katılım: 01 Kas 2017, 08:07
Değerleme: 73

Ynt: hırçın

İletigönderen bilimdan » 15 Şub 2018, 23:53

hırcılanmak Aksilenmek, hırçınlaşmak. Tarama Sözlüğü
Görsel

Böylece «"kavgacı" [ Ahmet Vefik Paşa, Lugat-ı Osmani (1876) ] Bu kaynak kayıtlara geçmiş ve bu kelimenin kullanıldığı yazılı ilk kaynaktır. » şeklindeki açıklamanın da eksik bilgiye dayalı olduğu anlaşılıyor zira tarama sözlüğünde verilen örnek 15. yüzyıldan. Tam olarak hırçın sözü geçmese de hırcı ile hırçın sözlerinin aynı manada olduğu açıktır.

hırç anlamı
Etteki sinirli kısım: Bu et yenecek gibi değil sade hırç. *Merzifon -Amasya Türkiye Türkçesi Ağızları Sözlüğü
  • 0

bilimdan
Göñüllü
Göñüllü
 
İleti: 198
Katılım: 01 Kas 2017, 08:07
Değerleme: 73

Ynt: hırçın

İletigönderen toorku » 17 Şub 2018, 04:04

nişanyan zaten eylemi vermiş ama sözcüğü üreten ekin ne olduğunu ya da o duruma nereden gekdiğini belirtmemiş
  • 0

noktasızlaştıramalandıramadıklarımızdanmısınız
toorku
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 903
Katılım: 17 Ara 2014, 20:50
Değerleme: 1236


Dön Köken Tartışmaları

Kimler çevrimiçi

Bu bölümü gezen üyeler: Hiç bir üye yok ve 6 konuk

Reputation System ©'