1. bét (Toplam 1 bét)

tütüş- "kavga etmek, çekişmek, tutuşmak"

İletiGönderilme zamanı: 20 Eki 2017, 20:33
gönderen ulduzéver
Eski ve Orta Türkçede vâr. Tarama'da ve ağızlarda bulamadım. tutuşmak eyleminiñ inceleşmişi olabilirmi?

Ynt: tütüş- "kavga etmek, çekişmek, tutuşmak"

İletiGönderilme zamanı: 21 Eki 2017, 00:38
gönderen Furkan Yıldırım
Kavganıñ Türkçesi dövüş de, tutuşmak olarak duymadım hiç. Kavgaya tutuşmak dérler.(Ağzılar için söylüyorum) Kavgaya tutuşmak déyince de añlamı 'başlamak' olmuş oluyor zaten.

Eski Türkçeden örnek vérmeniz yararlı olabilir.

Ynt: tütüş- "kavga etmek, çekişmek, tutuşmak"

İletiGönderilme zamanı: 21 Eki 2017, 16:10
gönderen Furkan Yıldırım
Birkaç kaynak inceleme olanağı buldum. Bu ek alarak oluşmuş başka bir sözcük sanırım. Çünkü DLT Divanü Lugat-it Türk 'de :
Tütürmek ve Tütkürmek: Saldırtmak, kışkırtmak
Tütsük: Kinci adam, yaman düşman
karşılıkları vérilmiş aynı öyde Karahanlı Türkçesi Grameri bétiğinde de ünlü değişmeleri olarak
e>i
a>u
e>ü
ü>i
değişimleri olabileceği yazılmış ancak ü>u yazılmamış.

Yine de ilginç olarak DLT de tütünmek sözcüğünüñ karşılığı tutunmak diye vérilmiş. Tuturmak, tutsuk gibi kullanımlar günümüzde olmadığı için sanırım ek alarak oluşmuş dédim. Daha derin bilgi bulamadım.

Ynt: tütüş- "kavga etmek, çekişmek, tutuşmak"

İletiGönderilme zamanı: 22 Eki 2017, 14:47
gönderen Oktay D.
Çoğu dilbilimci bunuñ tüt- "duman çıkmak" sözcüğünüñ mecazlı bir añlamı olduğunu düşünüyor. Çünkü Tüürkmencede tüte- "kızmak" ve Çuvaşçada tӗtӗr- "azarlamak, kızmak" sözcükleri bulunuyor. Soñuçta biriniñ kızıp bir bakıma "dumanınıñ atması" gibi bir durumdan söz éttiği añlaşılıyor. Bunuñ iştaş çatısı da elbette iki tarafıñ birbirine kızması ve çekişmesi veya kavga étmesi démek olacak.

Belki de "alevlenmek" añlamındaki tutuş- sözcüğü tam olarak bundan geliyor olabilir. Sanıyorum tütüş- > tutuş- biçiminde bir gelişim olmuş, çünkü tutuş- eylemi yalñızca Oğuzcada ve 15.yy soñrasında görülür.