Yazışmalık

Başka sese beñzemez ananıñ sesi, Her sözcüñ arasañ vardır Türkçesi

awıçga/ awuçga/ awıçka "yaşlı, kocamış"

Sözcükleriñ kökeni üzerine yapılan tartışmaları içerir.

awıçga/ awuçga/ awıçka "yaşlı, kocamış"

İletigönderen ulduzéver » 30 Ağu 2017, 18:33

Karahanlı Türkçesinde üç şekilde bulunmakta. Kökenine dâir bir şey bulamadım
  • 0

ulduzéver
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 400
Katılım: 25 May 2016, 22:14
Konum: Tebriz
Değerleme: 265

Ynt: awıçga/ awuçga/ awıçka "yaşlı, kocamış"

İletigönderen Oğuzosis » 31 Ağu 2017, 00:37

Divanı Lügati-t Türk'te de "avıçga" şekliyle bulunuyor. Belki bir "+ga" eki söz konusudur.
Aslında sözcüğü görünce "avuç-ka" şeklinde çözümlemiştim, "avucunu açan" anlamında. Ancak bu mümkün değil çünkü "aduç", "avuç"un atasıydı. İlginç bir sözcük.
  • 0

Oğuzosis
Oğuzhan Yavru
Göñüllü
Göñüllü
 
İleti: 250
Katılım: 24 Mar 2017, 19:22
Değerleme: 178

Ynt: awıçga/ awuçga/ awıçka "yaşlı, kocamış"

İletigönderen Oktay D. » 31 Ağu 2017, 00:52

Eski Türkçe abıçga sözcüğü bugünkü amca sözcüğünüñ eski biçimi oluyor. Bu konuda Talat Tekin'iñ ayrıntılı bir makalesi var, iletiye ekliyorum.

Özetle;
Eski Türkçe abıçga > abuçga > Orta Türkçe *amuçga > Eski Anadolu Türkçesi amuca > Türkiye Türkçesi amca
  • 10

Ekler
1960_12_T_Tekin.pdf
(581.37 KiB) 13 kéz indirildi
Üyelik görseli
Oktay D.
Oktay DOĞANGÜN
Yönetici
Yönetici
 
İleti: 7364
Katılım: 28 Ağu 2007, 17:52
Konum: İstanbul
Değerleme: 3248

Ynt: awıçga/ awuçga/ awıçka "yaşlı, kocamış"

İletigönderen Oktay D. » 31 Ağu 2017, 01:00

Gerçi Talat Tekin, net olarak benim vérdiğim gelişimi yazmamış, başka yérlere kaymış. Sanırım DLT'deki avıçga ve KB'deki avuçga sözcüğünüñ farkında değil.
  • 0

Üyelik görseli
Oktay D.
Oktay DOĞANGÜN
Yönetici
Yönetici
 
İleti: 7364
Katılım: 28 Ağu 2007, 17:52
Konum: İstanbul
Değerleme: 3248

Ynt: awıçga/ awuçga/ awıçka "yaşlı, kocamış"

İletigönderen birtancazin » 31 Ağu 2017, 14:10

Apa, abaka, amuça, abula gibi sözler kökte kağadaşlık bildiren apa sözünde birleşiyor.
Abaka. Yakın akraba ya da ailenin yaşlı kadınları ya da hanımefendi anlamlarında kullanılmış, bugün türkiyedeki tatar kökenlilerce kullanılmakta.
Amuça bugün amca
Abula bugün abla bazı ağızlarda aba olmuş.

Apa ise bizim oğuz dili çevresinde yok.

P=m, b olarak dönüştüğü gibi w, v olarak da dönüşmesi olanaklı.

Apa ve türevleri atalık, büyüklük gibi anlamı taşıdığı düşünüldüğünde abuçka, awuçka gibi verilen örneklerdeki sözün de bu apa ile bir köksel bağı olabilir.
  • 0

birtancazin
birtancazin
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 770
Katılım: 19 May 2017, 00:37
Değerleme: 248

Ynt: awıçga/ awuçga/ awıçka "yaşlı, kocamış"

İletigönderen Oktay D. » 31 Ağu 2017, 16:26

Bu sözcük Eski Türkçe döneminde -b- ile geçiyor, -p- ile geçmiyor. Bu nedenle apa ile köktaş olmasa gérek. Daha soñraki dönemlerde lehçeye göre p~b~m~v olabiliyor ancak Eski Türkçe döneminde ayrı ayrı b~m ile b~v varken p hep korunuyor.
  • 0

Üyelik görseli
Oktay D.
Oktay DOĞANGÜN
Yönetici
Yönetici
 
İleti: 7364
Katılım: 28 Ağu 2007, 17:52
Konum: İstanbul
Değerleme: 3248

Ynt: awıçga/ awuçga/ awıçka "yaşlı, kocamış"

İletigönderen uydurmatik » 01 Eyl 2017, 20:46

Kırgız Türkçesinde abışka biçiminde mevcut. Çağatay Türkçesinde abuşka şeklinde "er, zevc" manası varmış. (Koca kelimesinin "er" ve "yaşlı" manalarının bulunması gibi).
  • 5

uydurmatik
Göñüllü
Göñüllü
 
İleti: 158
Katılım: 31 Ara 2013, 19:38
Değerleme: 11


Dön Köken Tartışmaları

Kimler çevrimiçi

Bu bölümü gezen üyeler: Hiç bir üye yok ve 2 konuk

Reputation System ©'