Yazışmalık

Başka sese beñzemez ananıñ sesi, Her sözcüñ arasañ vardır Türkçesi

Duvar

Sözcükleriñ kökeni üzerine yapılan tartışmaları içerir.

Duvar

İletigönderen birtancazin » 14 Ağu 2017, 21:26

Duvar sözcüğünün farsça divar sözünden geldiği ve bu sözün değa_wara / kerpiç_koruma kökenine dayandığı belirtilir.

Bu sözcüğün kaplamak, tutmak, durmak, dunmak, engellemek anlamlarında sözler türetmiş olan tu/to_ kökünden gelen eyleme dayalı olabileceğini sanıyorum.

Don, don, duman, duvak, dunak, dıyan, donmak, dudak, tutmak, durmak gibi.

Dunmak anadolu ağızlarında benzetme anlamıyla kederlenmek, durup düşünmek, düşünceye dalmak olarak da kullanılmıştır. Bazı yörelerimizde hava dundu (kapadı, bozdu) tümcesindeki anlamla da kullanılır.
Dıyan... Bent, set demektir.

Ayrıca duvak, tuğ_ak biçiminde geldiği yorumu bana kalırsa kuşkuludur. Kimi dilcilere göre de duvak sözü yukarıda söz ettiğim örneklerdeki kökle ilişkilendirilebilir. (olasılıkla dungak)

Duvar sözünün de anadolu türkçesinde eskiden daha işlek kullanılmış olan dun_ kök ve türevlerinin etkisiyle dunur ya da dunar biçimiyle geliştiğini belki de farsça etkisiyle duvar söyleyişine evrildiğini düşünüyorum.


Beltir/baltır ( dik yer) sözü ile bayır (arapça baire) sözleri gibi bir durum olasılığını değerlendiriyorum.



Bay ki bu durum seyi sözcük için geçerli değildir. Çırağı olarak da bilinen çıra sözünü türkçe_ağı ekine bağlayıp türkçe olduğunu ileri süremeyeceğimiz gibi, bu söz farsça çiragdır.

Donmak, tutmak, durmak, dunmak, dunak, dunuk, dıyan, don, don, duman, duvak, duvar...


Duvarla ilgili sözler..

Bürük.. Duvar
Örük, örek... Taş duvar
Çit.. Ağaç, tahta gibi gereçlerle çatılarak yapılan duvar
Tel örgü... Tel duvar
Dıyan... Bent, set
Korgan.. Burç, kale duvarı
Dunak.. Engel, set, yüksek duvar
Büğet.. Baraj, bent
  • 0

birtancazin
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 770
Katılım: 19 May 2017, 00:37
Değerleme: 252

Ynt: Duvar

İletigönderen uydurmatik » 01 Eyl 2017, 20:53

Tarihî Türkçe metinlerde sözcük dîvâr okunacak şekilde yazılmış; bu da Farsçadan alınma olma ihtimalinin fazla olduğunu gösteriyor. Duvar şekli muhtemelen sözün sonradan -tamamen olmasa da- ses uyumuna uydurulmuş şeklidir.
  • 0

uydurmatik
Göñüllü
Göñüllü
 
İleti: 158
Katılım: 31 Ara 2013, 19:38
Değerleme: 11

Ynt: Duvar

İletigönderen birtancazin » 02 Eyl 2017, 16:42

Edebi metinlerdeki yeğrek farsça ve arapça söz ve tamlamaların etkisi ile halk ağızları ve sözlerin nicel türeyişleri özenli ayırdedilebilmeli
  • 0

birtancazin
birtancazin
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 770
Katılım: 19 May 2017, 00:37
Değerleme: 252


Dön Köken Tartışmaları

Kimler çevrimiçi

Bu bölümü gezen üyeler: Hiç bir üye yok ve 2 konuk

cron
Reputation System ©'