Yazışmalık

Başka sese beñzemez ananıñ sesi, Her sözcüñ arasañ vardır Türkçesi

kaznak (hazîne)

Sözcükleriñ kökeni üzerine yapılan tartışmaları içerir.

kaznak (hazîne)

İletigönderen ulduzéver » 10 Ağu 2017, 01:29

Ağızlarda "su birikintisi" anlamında

DLTde bulamadım

Kutadgu Bilig'de "hazîne" anlamında, sanırım Karahanlı Türkçesi eserlerinde, tekçe KBde kullanılmış ve bu anlamla kullanıldığına başka bir yerde tuşmadım.

KBden bir örñek:

1043
Télim arttı élde yañı kend uluş,
élig kaznakı toldı altun kümüş
=
Délim (çok) arttı ilde yéñi kent (köy) [ve] şehir
illi[niñ] (hükümdârıñ) hazînesi doldu altın-gümüş [ile]

Kökeni üzerine özel bir görüşüm yoktur.
  • 5

ulduzéver
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 420
Katılım: 25 May 2016, 22:14
Konum: Tebriz
Değerleme: 275

Ynt: kaznak (hazîne)

İletigönderen birtancazin » 10 Ağu 2017, 10:04

Hazine anlamında kızmak biçimi de var. Kaznak ya da kızmak belki söyleyiş ayrımı dışında eş sözler ancak kök olarak nedir ben de bilemiyorum.
  • 0

birtancazin
birtancazin
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 770
Katılım: 19 May 2017, 00:37
Değerleme: 252

Ynt: kaznak (hazîne)

İletigönderen bensay » 10 Ağu 2017, 10:55

anlamsal açıdan düşünüldüğünde kazanmakla ilgili bir sözcük olmalı, Adıbelli kazan- eylemini dip kökte kaz- eylemine bağlamış, buradan kazıg =toprak kazılarak elde edilmiş edini/mal olarak açıklamış, buradan kazıganmak>kazanmak gelişimi olanaklı, sözcük daha eylemin kazan- biçimine evrilmeden önce oluşmuş olmalı, bugün kazan- eyleminden "kazanak" türevi alınmış olsa hazine için anlamsız, saçma gelmez sanırım kimseye
  • 0

http://www.gelgelturkce.blogcu.com
https://www.facebook.com/OzlestirmeKilavuzu
Evrensel olan kavramlardır, sözcükler ulusal olabilir, dahası olmalıdır.
Üyelik görseli
bensay
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 2476
Katılım: 03 Eyl 2007, 14:19
Konum: istanbul
Değerleme: 858

Ynt: kaznak (hazîne)

İletigönderen birtancazin » 11 Ağu 2017, 03:29

Kazanmak sözünün dayandığı kökü, kaz_ ile sesteşlikten dolayı kazıp bulmak ile ilişkilendirerek açıklamak, esemeli ve tutarlı değil diye düşünmekteyim.

Bence bu sözün yapısal oluşumu açısından görüşüm : kayramak : lutfetmek, ihsan etmek
Kadırmak/kadramak/kadranmak/kazanmak

İkincil olarak kat, katmak, karmak sözlerinin kökü olan eklemek, koymak anlamındaki ka ile kadganmak_kazganmak ( eski biçimde kazganmak bulunur)
I/a ekinin eski biçimi ga ve n ( sevin, dövün, edin) eki ile türemiş olabilir. (tolganmak, bulganmak, oyulganmak)
  • 0

birtancazin
birtancazin
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 770
Katılım: 19 May 2017, 00:37
Değerleme: 252

Ynt: kaznak (hazîne)

İletigönderen Oktay D. » 11 Ağu 2017, 11:32

bensay yazdı:anlamsal açıdan düşünüldüğünde kazanmakla ilgili bir sözcük olmalı, Adıbelli kazan- eylemini dip kökte kaz- eylemine bağlamış, buradan kazıg =toprak kazılarak elde edilmiş edini/mal olarak açıklamış, buradan kazıganmak>kazanmak gelişimi olanaklı, sözcük daha eylemin kazan- biçimine evrilmeden önce oluşmuş olmalı, bugün kazan- eyleminden "kazanak" türevi alınmış olsa hazine için anlamsız, saçma gelmez sanırım kimseye

kazan- sözcüğü o dönemde kazgan- biçiminde olduğu için kaznak'ıñ buradan geliyor olması düşünülemez. Yine de kazı- sözcüğünden gelmesine engel değil.
  • 5

Üyelik görseli
Oktay D.
Oktay DOĞANGÜN
Yönetici
Yönetici
 
İleti: 7392
Katılım: 28 Ağu 2007, 17:52
Konum: İstanbul
Değerleme: 3304

Ynt: kaznak (hazîne)

İletigönderen bensay » 11 Ağu 2017, 14:14

biçimbilimsel bir terslik söz konusuydu önsül/zaten
  • 0

http://www.gelgelturkce.blogcu.com
https://www.facebook.com/OzlestirmeKilavuzu
Evrensel olan kavramlardır, sözcükler ulusal olabilir, dahası olmalıdır.
Üyelik görseli
bensay
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 2476
Katılım: 03 Eyl 2007, 14:19
Konum: istanbul
Değerleme: 858


Dön Köken Tartışmaları

Kimler çevrimiçi

Bu bölümü gezen üyeler: Hiç bir üye yok ve 4 konuk

cron
Reputation System ©'