Yazışmalık

Başka sese beñzemez ananıñ sesi, Her sözcüñ arasañ vardır Türkçesi

yo-

Sözcükleriñ kökeni üzerine yapılan tartışmaları içerir.

yo-

İletigönderen birtancazin » 08 Ağu 2017, 02:20

Anadolu türkçesi ağızlarında bulunan yoymak eylemi :

Eski türkçede de yer bulan yodmak eylemindn geldiğini gösteriyor.

Yoymak:harcamak/yok etmek/silmek /bozmak

Yodmak: yok etmek, imha etmek/bitirmek

Dolayısıyla_d/t'nin eylemden eylem eki olduğu ve yo_mak:yok olmak köküne dayandığı anlaşılıyor.
Dolayısıyla YOK sözü de_k ile adlaştırılmış . (atık:atılmış/ yok:yomuş)

Ayrıva zarar vermek, ziyan etmek anlamlarında kullanılmış olan yondurmak, yonmak eylemleri de bu yomak eylemine dayandığı açık, nitekim burada da bilindik_n eki aldığı belli.


Karşılaştırma:

Ko_: koymak (kodmak), konmak/kondurmak
Yo_:yoymak (yodmak), yonmak/yondurmak


Bu bakımda komak, koymak, konmak gibi yomak, yoymak, yonmak eylemleri diriltilerek,

Yomak: imha olmak, / yok olmak
Yonuk: imha edilmiş / yok edilmiş
Yonuş: ziyan etme, zarara uğrama, kayba uğrama
Yonmak: kayba ve ziyana uğramak, zarar etmek
Yondurmak: zarar ettirmek, ziyana ve kayba uğratmak
Yoymak: imha etmek
Yonşurmak: anarşi çıkarmak / bozmak
Yontmak: eksiltmek, değiştirmek, bozmak anlamlarıyla günümüzdeki yontmak
Yoz/yozmak: kısır, zararlı, önemsiz, değersiz anlamlarıyla günümüzdeki yoz / silmek, bozmak, güzelliği bozulmak ( ağızlarda)
  • 3

birtancazin
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 770
Katılım: 19 May 2017, 00:37
Değerleme: 252

Ynt: yo-

İletigönderen birtancazin » 09 Ağu 2017, 02:34

Bozmak sözü arıza yapmak, işlerliğin aksaması iken geniş bir kullanışa iye.

Bu bağlamda da yozmak sözü bir boşluğu doldurur nitelikte, zaten yozmak biçiminin yazıla dile aktarılamamış olması nedeniyle tüm boşluklar bozmak eylemi ile karşılanıyor.

Güzelliği yozdu, düzen yozdu, toplum yozdu / taşıt bozuldu, yol bozuldu / hava bozdu da ki aytım olasılıkla hava bozardı_ boz renk ile ilgili olarak ortaya çıkmış olmalı..

Bozgun, bozuk, bozukluk, bozuntu, bozulum, bozguncu, bozuşma / yozma, yozuk, yozgun/ yoz, yozluk, yozlaşım, yozlaşık....

Bir de bu yo_ ile ilgili eski türkçeden başka bir eylem biçimi usuma geldi.

İnfaz etmek anlamındaki yorumak eylemi de yo_ kökünden türetilmiş olabilir.

Yormak sözü de tüketmek, gücünü harcatmak ile bir ilişkisi olabilir, yol/yürümek ile ilgili olmaması anlamsallık olarak daha uygun.

Armak, zayıf düşmek kökünden yorgun argın ikilemesinde ve zayıf, cılız anlamıyla arık sözünde yer almakta, yorgun argın ( tükenmiş, zayıf düşmüş)?
  • 0

birtancazin
birtancazin
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 770
Katılım: 19 May 2017, 00:37
Değerleme: 252


Dön Köken Tartışmaları

Kimler çevrimiçi

Bu bölümü gezen üyeler: Hiç bir üye yok ve 2 konuk

cron
Reputation System ©'