Yazışmalık

Başka sese beñzemez ananıñ sesi, Her sözcüñ arasañ vardır Türkçesi

Havuş

Sözcükleriñ kökeni üzerine yapılan tartışmaları içerir.

Havuş

İletigönderen Boraan » 07 Ağu 2017, 10:13

Bu Kilis evi imiş gözenekleri hep avluya bakıyormuş,yaşamın olduğu yer denilen bu avluya havuş deniyormuş, dışarıya bakan gözeneği çok azmış...

ağuş>ağış>avış>havış olabilir mi?

https://en.wikipedia.org/wiki/Havu%C5%9F

avlu sözcüğü ile aynı kökten gibi avuş
 bir de avul/ağıl sözcüğü var

ağıl : Evcil küçükbaş hayvanların barındığı çit veya duvarla çevrili yer
avul anlamı
Bahçelerin etrafına ağaç ve ince dallardan yapılan çit, engel.
*Torbalı ve çevresi -İzmir
Yeniçubuk *Gemerek -Sivas


Ancak bulabildiklerime göre üçünün de kökeni ayrı bilgisi olan var mı acaba?
  • 0

Ekler
Kilis-Evi-300x164.jpg
Kilis-Evi-300x164.jpg (16.59 KiB) 181 kéz görüntülendi
Üyelik görseli
Boraan
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 1797
Katılım: 23 Eki 2007, 17:34
Konum: Ýstanbul
Değerleme: 65

Ynt: Havuş

İletigönderen birtancazin » 08 Ağu 2017, 01:40

Ağıllanmak: çember biçiminde toplanmak, halelenmek, halka kurmak/olmak / hayvanın debelenmesi

Ağıl: çevresi çit vb biçimde çevrilmiş / yemlik ya da yalağın çevresinde çember gibi dizilmiş, toplanmış vb...

Ay ağılllandıysa hava bozacak demektir.

Davarlar çok susamış olmalı ki yalağın çevresinde ağıllandı..


Avlu_aole'den gelir, bir ilgisi yoktur bence.


Avlu, yunanca
Ahır da arapça

Tabi şu var, domus, polis, avlaki, iyatri ile türkçe damız, balık, avgın, yatır (dam_dammak, yağmak gibi dış etkenlerden koruyan engel yapı / opgun _avgın, çökmek, yerin çukurlaşması anlamıyla kanal, karık, / barımak, bağ, barınmak ile ba kökünden ba_l_(u) k, balbal, balçak_ balmak biçiminde eskil bir eylem / yatır ise çadır vb gibi uyarlanmış olmasından dolayı türkçeliğinde yorumlamabilir i/ dahası sümer, etrüsk gibi kökleri tsrtışmalı ancak dillerinde türkçeyle ortak söz ve yapıların olması gibi etkenler (latincede yakın sözler ve kullanımlar konulu araştırmalar ile etrüksçenin latin ve helen uygarlıklarına etkisi konulu çalışmalar önerilir) ile türkçenin kökenlediği eski dilden alıntı olasılığını da küçümsememek gerekir.
İskit, hun ve göktürkler dönemi de ari, helen vb dönemin uygarlıklarına etkili olmuştur, dolayısıyla öteki dillerden benzeşme bulununca önyargılı sözde dilbilimcilee gibi türkçe değildir diye sonuca varılamaz.
  • 0

birtancazin
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 770
Katılım: 19 May 2017, 00:37
Değerleme: 248

Ynt: Havuş

İletigönderen birtancazin » 08 Ağu 2017, 01:53

Sümerler ur, uruk göktürk öncesi ya da erken dönemlerinde or, ur, uruk (bakınız: orun, orhan) ancak göktürkler dönemiyle birlikte baluk sözünün kullanılmış olması, türklerinde daha güney asya ile ilişkisinin başlamasıyla da kend/kent sözünün yer bulması düşünüldüğünde,
Helen, grek olarak tanımlanan toplumların ise daha eskiden site dediklerine daha sonraki dönemde pol/polis demeye başlaması düşünüldüğünde,

Göktürk ve roma arasında özelşikle sasanilere karşı gelişen işbirliği ve iletişimin uygarlıklar arasında bir alışverişin olduğunu göstermekle birlikte polis sözü daha eskiden kullanılmaya başlandığından olasılıkla türkçeye bu evrede roma aracılığıyla geçmiş ve ur ve türevleriyle tanımlanan yerleşim, kale, kent anlamındaki türkçenin yerine gelmiştr.
Orun, or, ur, uruk sözleri de değişik anlamlar kazanarak gelişmiştir.


Ancak balbal, bark, barımak, balçak, barçuk gibi sözlerle iliikilendirilebilir mi , bence varsayımsal, yukarıdaki gibi daha somut bulgular ne yazık ki yok.

Bu bağlamda türkçeleştirilmiş alıntılar eski olduğunda bunu ayırt etmekte güçlük çekiliyor.


Dolayısıyla ağıl, avlu ile de iliikilendirilmeye olanaklı görünüyor ancak ağıl sözünün türkçeliği daha somut, polis/balık gibi açıklanması zorlama değil.

Ben ağıl sözünü yukarıda açıklanan ağıllanmak ile birlikte değerlendirilebilecek türkçe bir kökene bağlıyorum.
  • 0

birtancazin
birtancazin
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 770
Katılım: 19 May 2017, 00:37
Değerleme: 248

Ynt: Havuş

İletigönderen birtancazin » 09 Ağu 2017, 13:10

Anadolua ağızlarında ayrıca avlu anlamında ÖĞEN sözü vardır.

Yine salon, sofa için HANAY sözü var.


Öğen sözünün ög_izlemek, gözetlemek, bakınmak eyleminin anlamıyla ilişkili olabilir. (öğenek) / övür: gizli sözüyle de eşköklü bir ög_

Öğür ya da övür: dost, yoldaş, eş, sırdaş (sağır, obur ekteşliği)

Bu anlamda türk kültürü avlu anlayışı, evlerin giril çıkışının ve ev önünün görülmemesi anlayışıyla ilgili olduğu çok olasıdır.

İlkel yapısının öğenek olduğunu ve öğen biçimine dönüştüğünü sanıyorum.
  • 0

birtancazin
birtancazin
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 770
Katılım: 19 May 2017, 00:37
Değerleme: 248


Dön Köken Tartışmaları

Kimler çevrimiçi

Bu bölümü gezen üyeler: Hiç bir üye yok ve 2 konuk

Reputation System ©'