Yazışmalık

Başka sese beñzemez ananıñ sesi, Her sözcüñ arasañ vardır Türkçesi

Macar Damgaları Uyarlaması

Orkun damgalarını öğrenme ulayı günümüze uyarlama çalışmalarını içerir.

Ynt: Macar Damgaları Uyarlaması

İletigönderen Oktay D. » 14 Eki 2013, 22:35

Temirbek yazdı:Evet. Ancak bence, Göktürkleriñ Aramî ve Fenike alfabelerinden de haberleri vardı. Alfabemizi türeten topluluktaki bilimciler Fenike Abecesiniñ nasıl türetildiğini incelemişler gibime geliyor.

Meselâ Fenikecede /b/ sesini veren damga bet "ev" sözünden türetilmiş, Göktürkler de beñzeri bir mantıkla "ince b" sesini eb "ev"den türetmişler. Y damgası üzerinden bir örnek vereyim. Bu damga "el" resminden sadeleşmiştir. Fenikeliler baş harfe, Türkler ise soñ harfe bakarak türetim yapmışlar. Bu nedenle "el resmi"niñ sadeleşmişi olan Y damgası; Fenike dilinde yod > /y/ olarak, Türk dilinde ise el > /l/ olarak okunur.

Kısacası, Türk Alfabesindeki kimi damgalar doğrudan Soğdcadan alınma (< oraya da Aramî < Fenike), kimileri ise bahsettiğiñ gibi Çin damgalarından esinlenme olabilir. Özellikle Türkçe olarak açıklayamadığımız /ar/ gibi /ak/ gibi damgalar. Bunlarıñ dışındaki çoğu damgayı Türkçe olarak açıklayabiliyoruz; /ok/ gibi, /er/ gibi vb.

Sami dillerinde ilk sesiñ, Türklerde ise soñ sesiñ taban alınması bence oldukça doğal. Çünkü Türk dillerinde tek heceli sözcüklerde vurgu soñ seste iken, Sami dillerinde ilk sestedir. Bu yüzden bir abece yapılacağı zaman, birbirlerinden bağımsız olarak bu yöntemleri seçmeleri işten bile değildir. Bu, eb ile beth arasında ya da él ile yod arasında bir bağ kurmamızı gerektirmez.

Ben Orkun-Yenisey abecesiniñ bir öbekçe/kişice yapıldığını düşünmüyorum. Kendiliğinden zaman içinde oluştuğunu düşünüyorum çünkü diğer abeceler de öyle ortaya çıkmış görünüyor. Başta Hunlar döneminde Çincedeki damgalarıñ yalıñ biçimlerini kavramlar için kullanırken, ardından kişiler kendi uzlaşılarını oluşturup tek heceli sözcükleriñ büyük bir çoğunluğunu damgalarla ifâde étmeye başlamış olmalılar. Ardından bu abeceye dönüşmüş, tıpkı Fenikelilerde olduğu gibi.

Örneğin Orkun-Yenisey abecesinde kalın ince ayrımı olmasını sağlayan birincil şey, ünlü uyumu değildir, kalınlı ma inceli tek heceli sözcükleriñ ayrı kavramlara denk gelmeleridir! Örneğin hat sözcüğü "at, iğdiş hayvan" kavramına deñ gelirken hét sözcüğü "adele, kas, ét" kavramına deñ geliyordu. Aynı biçimde heg sözcüğü  "eksik, düşük" añlamında iken (h)ag sözcüğü "aralık, boşluk" añlamındadır. Bu sözcükler sırasıyla /at/, /et/ ma /eg/, /ag/ damgalarınıñ ayrı gösterimlerde olmalarına néden olmuştur. Hele ki, /k/ sesi için 5 damga olması hak "yavaş, adım adım", ek "fazlalık", hok "ok", hök "boynuz, çıkıntı", *ık "?" sözcükleriniñ ayrık kökler/kavramlar olmasındandır..
  • 0

Üyelik görseli
Oktay D.
Yönetici
Yönetici
 
İleti: 8310
Katılım: 28 Ağu 2007, 17:52
Konum: İstanbul
Değerleme: 5431

Önceki

Dön Göktürk (Orkun-Yénisey) damgaları

Kimler çevrimiçi

Bu bölümü gezen üyeler: Hiç bir üye yok ve 1 konuk

Reputation System ©'