Yazışmalık

Başka sese beñzemez ananıñ sesi, Her sözcüñ arasañ vardır Türkçesi

ny - yn ikilemi !

Orkun damgalarını öğrenme ulayı günümüze uyarlama çalışmalarını içerir.

ny - yn ikilemi !

İletigönderen Gökbey » 05 Eyl 2008, 23:42

Muharrem Erginin Orhun Abideleri betiğinde [damga]ny[/damga] 'nin okunuşu olarak "ny / any" verilmiş.

Ancak ben bunun yanlış olduğu kanısındayım.
n damgası süreklidir. Bu damgadan sonra başka bir sessizi okumak için sonrakinin süreksiz olması gerekir. Ant, anç, alt, ang dediğimize uygundur.
Any, sözünü okumak için n ile y arasında bir ünlü daha olması gerekiyor. Aksi takdirde okunamaz.

Buna karşın y de sürekli bir sessizdir. Ayn sözcüğü kolaylıkla okunur.
[damga]ny[/damga]  damgasının okunuşu ayn biçimindedir.

Aynı betikte şu satır vardır :
kony : koyun [1]

Bu yazı ile ny yanlışı sürdürülmüş.
kony > koyun dönüşümü zorlamadır.
koyn > koyun dönüşümü daha usa yatkındır.

Tamgann ny olduğunu demelerinin iki nedeni vardır.
Birincisi Tonyukuk yazsınında kullanıldığı içindir. Ancak ben burada yazım yanlışı olduğu kanısındayım.

İkincisi ise diğer tamgalar arasında benzeşme :
anç, ang, ant, alt diye süren tamgaların ardı any olmalı demiş olmalılar.

_______________
dipçe :
[1] Bilge Or. Muharrem Ergin - Orhun Abideleri 40. basım y. 103
  • 0

En soñ Gökbey tarafından 24 Haz 2009, 21:04 tarihinde düzenlendi, toplamda 1 kéz düzenlendi.
Görsel
Göktürkçe Araştırmaları http://kokturukce.blogspot.com
Göktürkçe Günlüğüm http://gokbeyuluc.wordpress.com
Azəricə Dil Araşdırmaları http://dilcilik.blogspot.com
Üyelik görseli
Gökbey
Yönetici
Yönetici
 
İleti: 1733
Katılım: 28 Ağu 2007, 17:15
Konum: Azerbaycan/Bakü
Değerleme: 410

Ynt: ny - yn ikilemi !

İletigönderen Oktay D. » 21 Eyl 2008, 01:01

[damga]ny[/damga] damgası kesinlikle ny seslerini karşılar. İstisnā olarak verdiğiñ örñekte bir hatā var: "koyun" sözcüğünüñ eskin biçimi "kony" değil koyuny yani [damga]ok o ya ny[/damga] (ok o ya ny) idi. "ny > n" dönüşümüyle[1] koyun olmuştur.

Dipçe.
[1] Bu dönüşüme çarpıcı bir örñek: Ana Türkçe nye sözcüğü bu dönüşümle ne "soru adılı" olmuştur. Moğolcada bu ses /y/ olmuştur: yegün "ne?".
  • 0

Üyelik görseli
Oktay D.
Yönetici
Yönetici
 
İleti: 8247
Katılım: 28 Ağu 2007, 17:52
Konum: İstanbul
Değerleme: 5256

Ynt: ny - yn ikilemi !

İletigönderen Onur » 24 Haz 2009, 15:10

Gökbey yazdı:n tamgası süreklidir. Bu tamgadan sonra başka bir sessizi okumak için sonrakinin süreksiz olması gerekir.
Buna karşın y sürekli bir sessizdir. Ayn sözcüğü kolaylıkla okunur.
[damga]ny[/damga]  tamgasının okunuşu ayn biçimindedir.

n tamgası sürekli ve y sürekli olduğu için gelemiyor; y tamgası sürekli ve sürekli olan n tamgası gelebiliyor. Nasıl olduğunu anlamadım?
  • 0

Onur
Türkçeséver
Türkçeséver
 
İleti: 47
Katılım: 05 Oca 2009, 18:16
Konum: Ankara
Değerleme: 7

Ynt: ny - yn ikilemi !

İletigönderen Gökbey » 24 Haz 2009, 21:06

n tamgası sürekli ve y sürekli olduğu için gelemiyor; y tamgası sürekli ve sürekli olan n tamgası gelebiliyor. Nasıl olduğunu anlamadım?


Orada adıñı koyamadığım bir kural olmalı.
Ançıp (ama) zorlama yapılarak "any" sesi çıkarılabiliyor; "anıy" diye...
  • 0

Görsel
Göktürkçe Araştırmaları http://kokturukce.blogspot.com
Göktürkçe Günlüğüm http://gokbeyuluc.wordpress.com
Azəricə Dil Araşdırmaları http://dilcilik.blogspot.com
Üyelik görseli
Gökbey
Yönetici
Yönetici
 
İleti: 1733
Katılım: 28 Ağu 2007, 17:15
Konum: Azerbaycan/Bakü
Değerleme: 410

Ynt: ny - yn ikilemi !

İletigönderen Oktay D. » 03 Tem 2009, 21:27

Biz okuyamıyoruz diye Eski Türkler de okuyamıyordu diyemeyiz. Ayrıca, İsyanyolcada /ny/ sesi ñ simgesiyle yazılır ve onlar bu sesi rahatça okuyabiliyorlar (İspanyadaki dayım bunuŋ alıştırmasını yaptırdı baŋa). Nitekim soŋradan okuyamayınca bu sesi n veya y yapmış olsak gerek. Bu arada Ana Altayca sözcük başında /ny/ sesi bulunur ve bunlar Türkçede /n/ veya /y/ olmuştur. Bildiğimiz /y/ ile başlayan sözcükleriŋ çoğu Ana Altayca *ny-'den bir kısmı Ana Altayca *c-'den bir kısmı Ana Altayca *d-'den pek azı da Ana Altayca *p-'den gelir[1]. Bunlara örŋekleri sırasıyla vereyim:

1. Ana Altayca *c- > *y-
Ana A. *cür > Ana T. yüz

2. Ana Altayca *ny- > *y-
Ana A. *nyaar > Ana T. yaaz "ilkyaz"

3. Ana Altayca *d- > *y-
Ana A. *daar- > Ana T. yaaz- "yaymak"

4. Ana Altayca *p- > *h- > y-/0-
Ana A. *pırak > Ana T. hırak "ırak/yırak"

Kaynakça.
[1] Osman Nedim Tuna, "Altay Dilleri Teorisi", Türk Dünyası El Kitabı.
  • 0

En soñ Oktay D. tarafından 03 Tem 2009, 21:30 tarihinde düzenlendi, toplamda 1 kéz düzenlendi.
Üyelik görseli
Oktay D.
Oktay DOĞANGÜN
Yönetici
Yönetici
 
İleti: 8247
Katılım: 28 Ağu 2007, 17:52
Konum: İstanbul
Değerleme: 5256

Ynt: ny - yn ikilemi !

İletigönderen Kutluay » 02 Kas 2010, 19:18

Doğru sesi bulduysam şöyle bir ses olmalı 'ɲ' (ny).
-İspanyolcada bir de etkileştiği dillerde 'Ñ' olarak gösteriliyormuş. Palatal nasal deniyor.-

http://upload.wikimedia.org/wikipedia/c ... _nasal.ogg

Yanlış anlamadıysam ikinci sözcük Macarca anne demekmiş: anya = mother
  • 0

En soñ Kutluay tarafından 02 Kas 2010, 21:52 tarihinde düzenlendi, toplamda 1 kéz düzenlendi.
Üyelik görseli
Kutluay
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 309
Katılım: 23 Eyl 2010, 14:00
Değerleme: 18

Ynt: ny - yn ikilemi !

İletigönderen Kutluay » 02 Kas 2010, 21:53

Bak sen! Yukarıdaki iletimde parmaklarımdan 've' bağlacı kaçıvermiş :)
'Bir de' ile değiştirdim. Ne ölçüde kurtarır bilmem.

Bu arada bizim 'anne' sözümüzün evrilmesinde de bu biçim bir ses etkili olmuş olabilir mi diye düşünmeden edemiyorum.
  • 0

Üyelik görseli
Kutluay
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 309
Katılım: 23 Eyl 2010, 14:00
Değerleme: 18

Ynt: ny - yn ikilemi !

İletigönderen Gökbey » 21 Şub 2013, 00:55

Osman Fikri SERTKAYA hocanıñ çok güzel bir yazısına denk geldim bu konuda. Ekte paylaşıyorum...
  • 0

Ekler
ANY_OFsertkaya.pdf
(876.68 KiB) 543 kéz indirildi
Görsel
Göktürkçe Araştırmaları http://kokturukce.blogspot.com
Göktürkçe Günlüğüm http://gokbeyuluc.wordpress.com
Azəricə Dil Araşdırmaları http://dilcilik.blogspot.com
Üyelik görseli
Gökbey
Yönetici
Yönetici
 
İleti: 1733
Katılım: 28 Ağu 2007, 17:15
Konum: Azerbaycan/Bakü
Değerleme: 410


Dön Göktürk (Orkun-Yénisey) damgaları

Kimler çevrimiçi

Bu bölümü gezen üyeler: Hiç bir üye yok ve 2 konuk

Reputation System ©'