Yazışmalık

Başka sese beñzemez ananıñ sesi, Her sözcüñ arasañ vardır Türkçesi

Öğseyin

Günümüzde kullanılmayan eski kavramlarıñ diriltmesi için yapılan çalışmaları, önerileri içerir.

Öğseyin

İletigönderen Temirbek » 29 Kas 2008, 17:43

öğseyin herhalde, öyle olmalı (bu bizim yörede kullanılan biçimi) TDK olur, elbette demiş.

Ayrıştırımı şöyle öğseyin :) ; öğseyin "öğsüyorum" demektir aslında "düşünüyorum" < öğse- "düşünmek, birşey hakkında düşünmek" < öğ "akıl, düşünce" [<ög] < ö- "düşünmek"
  • 0

Üyelik görseli
Temirbek
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 1611
Katılım: 11 Eki 2007, 21:44
Değerleme: 1141

Ynt: Öğseyin

İletigönderen Oktay D. » 29 Kas 2008, 19:42

Çok güzel. Türkçedeki eski ve gömülü (ağızlarda yaşayan) bağlaçlar bir bir çıkıyor.

Ancak ben bu kökenlemeye kuşkuyla bakıyorum. TDK TTAS'de öğseyin, öğsen, önsen, önsenen sesletimleri geçiyor. Bu ses denkliklerine dayanarak, ulayı, Osmanlı yazımından kaynaklı olarak ince /k/, ince /ğ/, /ñ/ sesleriniñ ayırt edilememesi nedeniyle
önsen < *öñsen
öğsen < *öñsen
Buna örñek olarak geğir- < geñir- < İlk Türkçe geñir "geñiz" + -i- "addan eylem yapıcı ek" sözcüğü gösterilebilir. Daha fazla örñek için: soğur- ~ somur-/sömür- < suñur-/süñür-, ...

Bu durumda;
*öñseyin "elbette, öñseyerek, krş. precisely" < *öñse- < *öñ "ön, önce"

Ayrıca *öñsen ile *öñseyin arasındaki fark da Eski Türkçe -(X)n (-(i)n, -(ı)n,  -(u)n, -(ü)n) ekiniñ Oğuz Türkçesinde öncesindeki ünlüyü almasıdır: -Xn (-in, -ın, -un, -ün). Bu yüzden /y/ sesi türer (bkñz. açık heceye ulanan 2. kişi ekleri: "başlayıñ"). Öyle görünüyor ki ağızlarda iki biçim de yaşamış.

Özetle,
öñsen/öñseyin "elbette, tabî ki"
  • 0

En soñ Oktay D. tarafından 29 Kas 2008, 19:53 tarihinde düzenlendi, toplamda 1 kéz düzenlendi.
Üyelik görseli
Oktay D.
Yönetici
Yönetici
 
İleti: 8336
Katılım: 28 Ağu 2007, 17:52
Konum: İstanbul
Değerleme: 5495

Ynt: Öğseyin

İletigönderen Temirbek » 30 Kas 2008, 15:37

Evet, senin yapmış olduğun ayrıştırma daha usal (mantıklı).Ağızlarda "önsen" vs biçimlerinin de yaşıyor olması bizi bu sonuca götürür.
  • 0

Üyelik görseli
Temirbek
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 1611
Katılım: 11 Eki 2007, 21:44
Değerleme: 1141

Ynt: Öğseyin

İletigönderen Toygun » 20 Eki 2010, 01:26

önsem

Görünüşe göre, anlaşılan, sanırım ki : Önsem bu iş olmaz. [ Derleme Sözlüğü c: 9 ]

Emircik, Çöplü *Çivril -Denizli
Zeytinli *Edremit -Balıkesir

önsêm

Oysa. [ Derleme Sözlüğü c: 12 ]

Yenice Muğla
  • 0

Üyelik görseli
Toygun
Genel Sorumlu
Genel Sorumlu
 
İleti: 5285
Katılım: 17 Haz 2010, 17:30
Değerleme: 1306

Ynt: Öğseyin

İletigönderen ArifDemirciHoca » 06 Tem 2019, 16:50

Kazakça ойлау oylamak
Kırgızca ойлоо oylomak
Özbekçe oylaymak

Düşünmek anlamında -o veya -ö kullanılmış olduğunu güçlü bir şekilde gösteriyor. Öğseyin/önseyin/oyseyin sözcüklerinin 'öyle düşünüyorum' anlamında kullanılabilirliği çok uygun.
  • 0

Türkçeme sevdalıyım.
Üyelik görseli
ArifDemirciHoca
Arif Demirci
İlgili
İlgili
 
İleti: 8
Katılım: 01 Tem 2019, 03:54
Değerleme: 0

Ynt: Öğseyin

İletigönderen Yiğit98 » 07 Ağu 2019, 14:23

Öğseyin ‘Elbette, mantıken’ (Öğseyin her köylünün kendine göre bir övünmesi vardır. İşte kızına yaptığı çeyizle övünen bir baba. Her köy için bir doktorun görevlendirilmesi öğseyin saçma bir görüştür.)
Türkçe Sözlük, Tarama Sözlüğü ve Özleştirme Kılavuzu’nda yer almayan kelime, Ağızlar Sözlüğü’nde geçmekte ve ‘olur, elbette (Kütahya)’ anlamına gelmektedir.
Eski dilde ‘akıl’ manasına gelen öğ ismine getirilen –sA yapım eki ile vasıta durumu ekiyle oluşturulduğu düşünülen kelimenin, ‘mantıken’ anlamı da dikkate alınmalıdır.
  • 0

Yiğit98
Göñüllü
Göñüllü
 
İleti: 204
Katılım: 21 Tem 2019, 20:35
Değerleme: 73


Dön Sözcük Diriltme Önerileri

Kimler çevrimiçi

Bu bölümü gezen üyeler: Hiç bir üye yok ve 3 konuk

Reputation System ©'