Yazışmalık

Başka sese beñzemez ananıñ sesi, Her sözcüñ arasañ vardır Türkçesi

ıduk

Günümüzde kullanılmayan eski kavramlarıñ diriltmesi için yapılan çalışmaları, önerileri içerir.

ıduk

İletigönderen Yörük » 23 Haz 2015, 18:05

ıduk - kutlu, mübarek, mukaddes

-Bilge Kağan Yazıtları, Doğu Yüzü;
Teñri ıduk yiri subı anca itmiş...
(Tanrı, kutlu yeri, suyu öyle düzenlemiş...)
  • 0

Dilimizi Türkistan Türkleri'nin diline yaklaştırmaya, böylece birbirimizi daha kolay anlayacak duruma gelmeye çalışıyoruz. Ortak bir durumu yaratmanın ardındayız.
- Mustafa Kemal Atatürk
Yörük
Türkçeséver
Türkçeséver
 
İleti: 23
Katılım: 01 May 2015, 21:21
Konum: Frankfurt, Almanya
Değerleme: 27

Ynt: ıduk

İletigönderen M.calli » 24 Haz 2015, 00:30

pasiften akdeniz'e de bu sözcüğün özgürleştirme, serbest bırakma gibi bir anlamının olduğundan söz ediyordu. Özellikle hayvanlar için kullanıldığından dolayı adak sözcüğüyle bir bağlantısı olduğunu düşünmüştüm.
  • 0

M.calli
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 1045
Katılım: 05 Oca 2014, 23:49
Konum: kocaeli
Değerleme: 530

Ynt: ıduk

İletigönderen cingelek » 25 Haz 2015, 11:56

Kırgız Türkçesinde ıyık biçimini almış. Bu söz Karaçay-Malkar Türkçesinde hafta anlamında kullanılan ыйыкъ /ıyıq/ sözü ile aynı kökendenmiş gibi görünüyor. Aynı sözün hafta anlamında Türkiye Türkçesi Ağızları Sözlüğünde yik (İstanbul) biçiminde bulunduğu görülüyor.
  • 3

cingelek
Göñüllü
Göñüllü
 
İleti: 226
Katılım: 17 Mar 2015, 15:28
Değerleme: 160

Ynt: ıduk

İletigönderen Alparslan9 » 01 Tem 2015, 17:49

M.calli yazdı:pasiften akdeniz'e de bu sözcüğün özgürleştirme, serbest bırakma gibi bir anlamının olduğundan söz ediyordu. Özellikle hayvanlar için kullanıldığından dolayı adak sözcüğüyle bir bağlantısı olduğunu düşünmüştüm.


Göktanrı inancında Idmak denen bir bayçar(kurban) vardır¹.
Kısaca; ıdmak hayvanın doğaya salınması, azad edilmesidir. Buradan devinimle Idık sözcüğünün azadlı, özgür, hür anlamına geldiğini söyleyebiliriz. Idık sözcüğü ile Iduk sözcüğünün birbiriyle ilgili olduğu kanısındayım.

¹ Türk Mitolojisi Ansiklopedisi, Deniz Karakurt
  • 0

Görsel
Üyelik görseli
Alparslan9
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 265
Katılım: 30 Haz 2015, 17:25
Değerleme: 154

Ynt: ıduk

İletigönderen ulduzéver » 21 May 2017, 17:12

Eski Türkçe ıd- (salıvermek, göndermek) eyleminden yapılmış sanırım

ıyık
Zayıf.
ıyık
Tekin olmayan (kimse ya da ev için).

Iymak
Dokuma tezgâhında halı kilim vb. şeylerin iplerini yerleştirmek, germek, ip çözmek.

iymek
Dokuma tezgahına gerilen ip
(Bu sözcük AzTürkçede ilmek biçiminde. aynı sözcük mü yoksa tesadüf mü bilemedim)

ıymak
İnce ince dökmek: Gelirken yarısını yere ıymışsın otun.

Son örñek işte ETdeki ıd- eylemidir.

ıduk sözcüğünü ilk kez iyik diye kullanıyordum. y harfinin etkisiyle ı ünlüsünün incelmesini düşünüyordum. ancak şimdi nasıl uyarlanacağını bilemiyorum.
  • 0

ulduzéver
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 662
Katılım: 25 May 2016, 22:14
Konum: Tebriz
Değerleme: 616

Ynt: ıduk

İletigönderen kuluduk » 23 May 2017, 11:18

cingelek yazdı:Kırgız Türkçesinde ıyık biçimini almış. Bu söz Karaçay-Malkar Türkçesinde hafta anlamında kullanılan ыйыкъ /ıyıq/ sözü ile aynı kökendenmiş gibi görünüyor. Aynı sözün hafta anlamında Türkiye Türkçesi Ağızları Sözlüğünde yik (İstanbul) biçiminde bulunduğu görülüyor.
Bazı Türk lehçelerinde hafta manasında Cuma deniyor. Karaçay-Malkar Türkçesinde pazar gününe ыйыкъ deniyor ve hafta anlamında da bu kelimeyi kullanıyorlar.
  • 0

kuluduk
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 429
Katılım: 14 Tem 2015, 03:24
Değerleme: 185

Ynt: ıduk

İletigönderen Kızıltürk » 17 Nis 2018, 03:12

Ermeni Kıpçakları yıḫov ''kilise'' dermiş. Bu kelimenin ıduk tan geldiği açıktır.

ET'deki iduk ''kutsal'' ile eb ''ev'' birleşiminden gelir:
yıḫov < *iyiḫ-öv < *iduk-eb ''kutsal ev''. Karş. Karaçayca ıyıḫ-kün ''pazar günü''.
  • 5

''Ülkesini, yüksek istiklâlini korumasını bilen Türk milleti, dilini de yabancı diller boyunduruğundan kurtarmalıdır."
-M.Kemal Atatürk-
Kızıltürk
Göñüllü
Göñüllü
 
İleti: 173
Katılım: 30 Kas 2014, 11:33
Değerleme: 414


Dön Sözcük Diriltme Önerileri

Kimler çevrimiçi

Bu bölümü gezen üyeler: Hiç bir üye yok ve 4 konuk

Reputation System ©'