Yazışmalık

Başka sese beñzemez ananıñ sesi, Her sözcüñ arasañ vardır Türkçesi

dünya

Yéñi sözcük türetim çalışmaları ile önerileri içerir.

Ynt: dünya

İletigönderen Toygun » 28 Oca 2012, 21:51

Bengitaşlarındili yazdı:
Toygun yazdı:Sözcüğü kullanmadan önce kökenlemesinden emin olsak.
Yer sözcüğününmü?


Yerdinç sözcüğünün...
  • 0

Üyelik görseli
Toygun
Genel Sorumlu
Genel Sorumlu
 
İleti: 5173
Katılım: 17 Haz 2010, 17:30
Değerleme: 1228

Ynt: dünya

İletigönderen fankibiber » 11 Nis 2012, 18:53

Yer-su tañrısından yola çıkarak ben Yersu demeye başladım.

Yer sözcüğünü yalñızca dünya için kullanmamız olanaksız, başka Türk dillerinde kullanılıyor olması bizim dilimiz için yeterli olacağı añlamına gelmez. Yer sözcüğünüñ onlarca kullanımı varken dili çıganlaştırmaya yönelik adımlara gerek olmadığını düşünüyorum.

Soñ sözüm "yersu" olacak.
  • 0

Hoşça kalıñ, ulayı balıklar için sağ oluñ.
fankibiber
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 438
Katılım: 04 Nis 2010, 02:57
Değerleme: 16

Ynt: dünya

İletigönderen Bengitaşlarındili » 11 Nis 2012, 19:20

Bengitaşlarındili yazdı:DÜNYA=YER
Azerbaycan: http://az.wikipedia.org/wiki/Yer    (Yer)

Kazakistan: http://kk.wikipedia.org/wiki/%D0%96%D0% ... 0%29  (Jer)

Özbekistan: http://uz.wikipedia.org/wiki/Yer  (Yer)

Tataristan: http://tt.wikipedia.org/wiki/%D2%96%D0%B8%D1%80        ( Cir)


DÜNYA=YER


Hal böyle iken, başka arayışlar neden?
  • 0

Anlayın Artık! Uydurukçuluk devri bitti! Bitti! Koskoca Türk dünyası dururken uydurduklarınızı yutturamazsınız. Biri önerdiğiniz sözü ilk anda kabullenebilir ama sonra diğer Türk dillerindeki karşılıklarını öğrenince, önermiş olduğunuz uyduruk söz için size kin ve nefret besler. Benim şu anda tüm uydurukçulardan duyduğum nefreti duyar size, ama bunu şahıs olarak kimseye yöneltemediği, maddileştiremediği için Türkçeciliğe yansıtır. Türkçeciliğe nefret duymaya başlar.İşte siz UYDURUKÇULAR farkında olmadan TÜRKÇEYİ BALTALAYANLAR DURUMUNDASINIZ. Yeter artık UYDURMAYIN!
Üyelik görseli
Bengitaşlarındili
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 2144
Katılım: 28 May 2009, 15:46
Konum: Ýstanbul
Değerleme: 0

Ynt: dünya

İletigönderen fankibiber » 11 Nis 2012, 19:27

Bengitaşlarındili yazdı:Hal böyle iken, başka arayışlar neden?


Dünya sözcüğü her ne kadar burada "belirtmeseniz" de aynı añlamda diğer Türk dillerinde de kullanılıyor... Yer olarak belirttiğiñiz anlam bizim kullandığımız "yeryüzü" sözcüğüne eşdeğer.

Biz de burada dünya sözcüğüne karşılık arıyoruz.
  • 0

Hoşça kalıñ, ulayı balıklar için sağ oluñ.
fankibiber
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 438
Katılım: 04 Nis 2010, 02:57
Değerleme: 16

Ynt: dünya

İletigönderen Bengitaşlarındili » 11 Nis 2012, 19:38

fankibiber yazdı:Dünya sözcüğü her ne kadar burada "belirtmeseniz" de aynı añlamda diğer Türk dillerinde de kullanılıyor... Yer olarak belirttiğiñiz anlam bizim kullandığımız "yeryüzü" sözcüğüne eşdeğer.

Biz de burada dünya sözcüğüne karşılık arıyoruz.



Yer, yer yüzü anlamından çok dünya gezegeni anlamındadır. Bu bağlamda yertinç/yerdinç/yeryüre/yerküre gibi sözleri zaten saf dışı bırakmakta.
Dünya sözünün cihan, alem anlamları için karşılık arayacak iseniz, "yer" sözü ile başlayamazsınız, kavram farklılığı var.
  • 0

Anlayın Artık! Uydurukçuluk devri bitti! Bitti! Koskoca Türk dünyası dururken uydurduklarınızı yutturamazsınız. Biri önerdiğiniz sözü ilk anda kabullenebilir ama sonra diğer Türk dillerindeki karşılıklarını öğrenince, önermiş olduğunuz uyduruk söz için size kin ve nefret besler. Benim şu anda tüm uydurukçulardan duyduğum nefreti duyar size, ama bunu şahıs olarak kimseye yöneltemediği, maddileştiremediği için Türkçeciliğe yansıtır. Türkçeciliğe nefret duymaya başlar.İşte siz UYDURUKÇULAR farkında olmadan TÜRKÇEYİ BALTALAYANLAR DURUMUNDASINIZ. Yeter artık UYDURMAYIN!
Üyelik görseli
Bengitaşlarındili
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 2144
Katılım: 28 May 2009, 15:46
Konum: Ýstanbul
Değerleme: 0

Ynt: dünya

İletigönderen fankibiber » 11 Nis 2012, 19:42

Bengitaşlarındili yazdı:Yer, yer yüzü anlamından çok dünya gezegeni anlamındadır. Bu bağlamda yertinç/yerdinç/yeryüre/yerküre gibi sözleri zaten saf dışı bırakmakta.
Dünya sözünün cihan, alem anlamları için karşılık arayacak iseniz, "yer" sözü ile başlayamazsınız, kavram farklılığı var.


Gezegen añlamı konusunda TT'de özünde bir sıkıntımız yok, yeryüzü sözcüğü yeterli. Cihan añlamı için karşılık arıyoruz burada.


Yersu sözcüğünüñ de tañrısal, manevi bir bağlantısı olduğu için kullanabiliriz diye düşünüyorum. Yer-su tañrısına güzel bir atışım olur aynı kezde.
  • 0

Hoşça kalıñ, ulayı balıklar için sağ oluñ.
fankibiber
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 438
Katılım: 04 Nis 2010, 02:57
Değerleme: 16

Ynt: dünya

İletigönderen Engin » 11 Nis 2012, 19:53

Toygun yazdı:Yer sözcüğününmü?


Yerdinç sözcüğünün...


Eski Türkçe yértinçü sözündeki ikinci hecenin bugünkü dinç sözü ile ilgisi yoktur, o yüzden böyle bir yazılış da yanlıştır.
Dinç sözü de zaten Eski Türkçede yoktur ve köken itibariyla kalın ünlülü ET tın "ruh, nefes" sözüne gider.
  • 5

En soñ Oktay D. tarafından 08 Şub 2015, 20:01 tarihinde düzenlendi, toplamda 1 kéz düzenlendi.
Gérekçe: düzeltme isteği gerçekleştirildi
Üyelik görseli
Engin
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 605
Katılım: 28 Mar 2010, 01:16
Konum: Almanya
Değerleme: 14

İletiThis post was deleted by Oktay D. on 08 Şub 2015, 20:01.

Ynt: dünya

İletigönderen Engin » 11 Nis 2012, 20:28

Bu arada yanlış anlaşılmasın, sözüm Toygun'a değil. En son bu şekilde o yazdığı için onu alıntıladım.
  • 0

Üyelik görseli
Engin
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 605
Katılım: 28 Mar 2010, 01:16
Konum: Almanya
Değerleme: 14

Ynt: dünya

İletigönderen Sinekkaydi2 » 08 Şub 2015, 19:46

Dünya sözcüğünün geçtiği dillier:

Dunia - A word that travelled East and West, belonging to so many people on earth, linking all of them. We are all One, different and similar on our humanness.

"Dunyā (دُنْيا) is originally an Arabic word that was passed to many other languages such as Persian, Dari, Pashto, Bengali, Punjabi, Urdu, Hindi, Kurdish, Nepali, Turkish, Arumanian, North-Caucasian languages, Malay and Indonesian as well as modern Greek. It means the temporal world—and its earthly concerns and possessions—as opposed to the eternal spiritual realm, or the hereafter (ʾākhirah).[citation needed] Dunyā most literally means 'closer' or 'lower'. (...)"

Source: Wikipedia
  • 0

Sinekkaydi2
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 481
Katılım: 04 Eki 2014, 12:36
Değerleme: 567

Ynt: dünya

İletigönderen Türkeröz » 11 Şub 2015, 22:44

yaşamyuvarı
dünya
  • 0

Üyelik görseli
Türkeröz
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 2925
Katılım: 25 Nis 2008, 17:08
Değerleme: 509

Ynt: dünya

İletigönderen YEB » 07 Mar 2016, 17:05

yér +dXz = yérdiz "dünya"

yérdiz
dünya
  • 7

"Muhtaç olduğun kudret damarlarındaki asil kanda mevcuttur."
- Gâzi Mustafa Kemâl ATATÜRK
Üyelik görseli
YEB
Göñüllü
Göñüllü
 
İleti: 218
Katılım: 28 Ara 2014, 21:16
Değerleme: 303

Ynt: dünya

İletigönderen Alparslan9 » 14 Mar 2016, 23:39

Dünya
Acun
  • 0

Görsel
Üyelik görseli
Alparslan9
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 265
Katılım: 30 Haz 2015, 17:25
Değerleme: 144

Ynt: dünya

İletigönderen ulduzéver » 10 Haz 2016, 14:22

Selam Arkadaşlar.

"Dünya" sözcüğü zaten "aşağı, aşağı düşmüş vb." anlamındadır. Hazret-i Âdemin cennetten yeryüzüne inmesiyle ilgili bir sözcüktür.
"Cihan" ise farsça/orta farsçada""Gehan" "canlılar (yurdu)" gibi bir anlama gelir. Bir başka kökenlemeye göre de "ceh" (çabalamak/hopulup düşmek/soncuklamak) éyleminden +Ân (türkçedeki -+ağan/+ar gibi) ekiyle türetilmiş. Kasacası "canlılık/yaşamak"la ilgili.

Bunları önereceklerime özet olarak arz ettimkim önerilerim mantıksız sayılmasın:

İnikOrun
İnerOrun
Dirimlik
Yaşamlık


Bunlardan öte ereğimi daha yaygın tuttum ve çiziğimden çıkarak :) "Dünya"ya artı "berzah" ilen "cennet" ilen "cehennem"e de sözcük türettim:

Dünya = DüşerOrun
Berzah = AşarOrun
Cennet = YaşarOrun
Cehennem = YanarOrun (Allah korusun. Âmin diyiniz)

Berzah bir geçiş orunu olduğu için öyle düşündüm.
Cennet ise mengi yaşamak orunudur. Bir de "bağ" anlamına geldiği için türkçede bu anlamda türetilebilen "Yeşerek" (yeşermek orunu) sözcüğünü cennet karşılığı olarak güzel gördüm de sizlerle bunu oylaşmak istedim.
  • 0

ulduzéver
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 412
Katılım: 25 May 2016, 22:14
Konum: Tebriz
Değerleme: 275

Ynt: dünya

İletigönderen ulduzéver » 10 Haz 2016, 18:48

Arkadaşlar lütfen bunların hakkındaki yorumlarınızı da esirgemeyin:

Cihan/Dünya = Ornak, Yerek , Varlak , Vardak
Bu cihan = Bu Ornak...
Öbür cihan = Öbür Ornak...
İki cihan = İki Ornak...

Türkçe bizim dünyamızdır = Varlağımız/Vardağımızdır

Ahiret = SonOrnak/Yerek

Cihan âlemi = Ornak Varlağı
Mânâ âlemi = Mânâ Varlağı

Cennet = Yeşerek
Cennet âlemi = Yeşerek Varlağı/Ornağı

Berzah = Aşırak
Berzah âlemi = Aşırak Varlağı/Ornağı

Cehennem = Yandırak , Odlak
-------
Bu ornağın yandırak/odlak olursa da o ornağını yeşerek etmelisin.
Ornak ile SonOrnak = Dünya ve ahiret
-------
Ornak = orun + a (=ornamak = yerleşmek) + k (meken eki)

Yerek = yer + e (=yeremek = yine "ornamak"tan öykünerek türettiğim éylem) + k (meken eki)

Varlak = var + la (=varlamak = var etmek) + k
Vardak = var + da (=vardamak = var etmek) + k

Odlak, Yandırak, Aşırak, Yeşerek de İştebu kuralla.
  • 3

ulduzéver
Ulduz Tebrizli
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 412
Katılım: 25 May 2016, 22:14
Konum: Tebriz
Değerleme: 275

ÖncekiSoñraki

Dön Sözcük Türetme, Öneriler

Kimler çevrimiçi

Bu bölümü gezen üyeler: Hiç bir üye yok ve 6 konuk

cron
Reputation System ©'