Yazışmalık

Başka sese beñzemez ananıñ sesi, Her sözcüñ arasañ vardır Türkçesi

peynir

Yéñi sözcük türetim çalışmaları ile önerileri içerir.

peynir

İletigönderen kavurt » 21 Oca 2013, 05:30

kesik, -ği
a. 1. Gazete, dergi vb.nden kesilmiş yazı, kupür: “İçinde bir gazete kesiği var.” -F. R. Atay. 2. Kesilmiş olan yer: Parmağındaki kesikler. 3. Çiğ sütten yapılan yağsız peynir, çökelek, ekşimik. 4. sf. Aralıklı: “Derinlerden gelen kesik düdük sesleri arasında, evimin ve çocuklarımın çığlığını yakalamak için bir hayli uğraştım.” -N. F. Kısakürek. 5. sf. Kesilmiş olan: “Biri saçları kesik, gözleri ayrık, dişleri dökük fakat çok dinç ve güzel bir nineydi.” -H. E. Adıvar. 6. sf. Kesilerek bozulmuş olan: Kesik süt. 7. sf. Kısa. 8. sf. sp. Takım kadrosuna alınmamış (oyuncu). 9. sf. argo Parası olmayan. 10. sf. argo Tutkun, hayran. 11. hlk. Tarla, bağ ve bahçe çevresine açılan hendek.

Güncel Türkçe Sözlük

kesik, anlamı genişletilerek peynir yerine kullanılabilir sanırım.
  • 0

Akkız Sözlüğü
http://akpurcek.blogspot.ca
Üyelik görseli
kavurt
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 377
Katılım: 24 Nis 2010, 19:55
Değerleme: 58

Ynt: peynir

İletigönderen Türkçe » 21 Oca 2013, 07:07

Almanca Käseye benziyor.
  • 0

Dilleri düzenleyen kurumlar bulunsa da dilin biçimini belirleyen kullanımdır. Bir sözcük bir dilde kullanımda ise o dili düzenleyen kurumun sözlüğünde olsa da olmasa da artık bir bildirme aracıdır. Yalnızca yeni sözler bulmak yerine onları kullanmak, uygulayıcı olmak durumundayız.
Türkçe
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 634
Katılım: 14 Ağu 2012, 23:27
Değerleme: 7

Ynt: peynir

İletigönderen BARIÞ » 21 Oca 2013, 14:06

İRİMÇİK diye bir sözümüz varmış acaba kökenlemesi Türkçe mi?
  • 0

Ekler
irim
Üyelik görseli
BARIÞ
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 580
Katılım: 27 Ara 2011, 18:14
Değerleme: 14

Re: peynir

İletigönderen _tekin_ » 23 Kas 2014, 23:05

Moğolca köken sözlüğünden:

byaslag : cheese [OM bisalag < basilag, cp. Tur pis- cook, Kyr bish- ripen, Tuv bishtak cheese]

Öyleyse bişlek, biştek sözleri olabilir.
  • 1

_tekin_
İlgili
İlgili
 
İleti: 10
Katılım: 30 Ağu 2014, 20:18
Değerleme: 9

Re: peynir

İletigönderen Oktay D. » 23 Kas 2014, 23:11

-t-'li biçimi Tuvacadaki ses beñzeşmeleriyle ilgili. O yüzden pişilek olarak uyarlanması gerekir.
  • 1

Üyelik görseli
Oktay D.
Yönetici
Yönetici
 
İleti: 8557
Katılım: 28 Ağu 2007, 17:52
Konum: İstanbul
Değerleme: 6026

Re: peynir

İletigönderen Sinekkaydi2 » 24 Kas 2014, 18:15

Peki neden "piş-" demişler? Peynir yapılırken pişirilme benzeri bir işlem yok diye biliyorum

Vikipediye baktım biraz,etimolojiyi öyle ayrıntılı vermişler ki ...Kaşgarlı'da udma,udhıtma(uyutma) diye geçiyormuş.Uyutma ,süt uyutma anlamında.


Peynir, kelimesi modern Türkçe'ye Farsça sütten yapılmış manasına gelen panīr kelimesinden geçmiştir. İngilizce'ye ise Latince caseus dan gelmiştir. Bu kelimenin kökeninin Hint-Avrupa dillerinde yeralan mayalanmak-ekşimek manasına gelen kwat- kökünden geçtiği düşünülmektedir. Bu kelime diğer Cermen dillerinde de muhafaza edilmiştir. İspanyolca ve Portekizce de Latinceden almışlardır ve Malezya ve Endonezya da konuşulan dillere de keşifler vasıtasıyla geçirmişlerdir.

İlk kez Memluk Türkçesinde benir, penir, beynir şekillerinde görülür. Yazılı olarak en eski Öztürkçe karşılığı ise Kâşgarlı Mahmud tarafından yazılan Divânu Lügati't-Türk'te geçmektedir; udma ve udhıtma.[1] Udhıtmak Uygur Türkçesi'nde uyutmak anlamındadır, ve Udhıtma udhıttı, sütü uyutmak, uyumuş süt, peynir anlamında kullanılmıştır. Farklı Türk lehçelerinde farklı kelimeler kullanılmıştır: ağrımışık, sogut (Karluk), kurut, kesük, çökelek, bışlak.
  • 7

Sinekkaydi2
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 481
Katılım: 04 Eki 2014, 12:36
Değerleme: 567

Ynt: peynir

İletigönderen datadeveb » 18 May 2020, 23:25

DLT'de peynir sözcüğüne karşılık sözcük var udhıtma yazılı. Bir de şu izletide Dukha Türkleri baştak diyorlar.

İzleyin youtube.com
  • 1

Çok dil bilgisi olan birisi değilim. Hakkınızı helal edin.

Kelime-i Tevhid söyleyelim. Çok tövbe edelim. Kuran-ı Kerim okuyalım, onunla edim "amel" edelim, salih kul olalım. Allahu Teâlâ kabul etsin.

Canlı yazışmalar > OTK: https://discord.gg/ZrDbZgd
Üyelik görseli
datadeveb
Deveb Önyüz Çatısı
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 2283
Katılım: 31 Tem 2018, 18:20
Değerleme: 956

Ynt: peynir

İletigönderen Oktay D. » 19 May 2020, 12:37

datadeveb yazdı:DLT'de peynir sözcüğüne karşılık sözcük var udhıtma yazılı. Bir de şu izletide Dukha Türkleri baştak diyorlar.

Uyarlamalar:
Eski Türkçe udıtma > Oğuzca *uyutma
Duhaca baştak = Tuvaca bıştak = Buryat bisalag = Uygurca pişlaq = Özbekçe pişloq = Oğuzca *bışlak
  • 0

Üyelik görseli
Oktay D.
Oktay DOĞANGÜN
Yönetici
Yönetici
 
İleti: 8557
Katılım: 28 Ağu 2007, 17:52
Konum: İstanbul
Değerleme: 6026

Ynt: peynir

İletigönderen Kapgan Kağan » 19 May 2020, 13:16

Bizim yörede peynere bişlek derdik
  • 1

Türk'e göre, Türk için, Türkle birlikte.
Üyelik görseli
Kapgan Kağan
Semih Artıçı
Türkçeséver
Türkçeséver
 
İleti: 21
Katılım: 19 May 2020, 12:59
Konum: Istanbul
Değerleme: 6

Ynt: peynir

İletigönderen Oktay D. » 19 May 2020, 13:17

Siziñ yöre nére?
  • 0

Üyelik görseli
Oktay D.
Oktay DOĞANGÜN
Yönetici
Yönetici
 
İleti: 8557
Katılım: 28 Ağu 2007, 17:52
Konum: İstanbul
Değerleme: 6026

Ynt: peynir

İletigönderen Kapgan Kağan » 19 May 2020, 13:19

Iğdır
  • 0

Türk'e göre, Türk için, Türkle birlikte.
Üyelik görseli
Kapgan Kağan
Semih Artıçı
Türkçeséver
Türkçeséver
 
İleti: 21
Katılım: 19 May 2020, 12:59
Konum: Istanbul
Değerleme: 6

Ynt: peynir

İletigönderen Sebirkhan » 11 Tem 2020, 21:02

Tüm türk lehcelerinde PEYNİR sözcüğü

Eski Türkçe: soğut, üzitmä
Türkiye: peynir
Azerbaycan: pendir
Türkmen: peýnir
Özbek: pishloq
Kazak: irimşik
Kırgız: bıştaq
Uygur: pishlaq, irimchik
Tatar: pışlaq, eremçek
Başkurt: qorot
Çuvaş: çokot
Karakalpak: irimshik
Kırım: qaşqaval
Kumuk: bişlaq
Alan: bışlaq
Nogay: pıslaq
Sıbır: eremcek
Salur: iiren
Gagavuz: peynir (piinir)
Urum: peynir (penir)
Karay: penir, çığıt
Kırımçak: penır, qaşqaval
Saha: çoqōn, süümeq
Dolgan: çokōn
Tuva: bıştak
Hakas: pızılax
Altay: bıştaq
Şor: pıjlaq
Duha: pıştaq
Tofa: bıştaq
  • 0

TolmaçBot - Tüm türk lehceleri sözlüğü (t.me/tolmacbot)
Üyelik görseli
Sebirkhan
Oralbay Analbekov
İlgili
İlgili
 
İleti: 15
Katılım: 10 Eki 2019, 10:36
Konum: Kırzbekistan
Değerleme: -7

Ynt: peynir

İletigönderen TürkçeSözlük78 » 11 Tem 2020, 22:28

Uyutma sözcüğü Doğan Aksan'ın "Türkçeye Yansıyan Türk Kültürü" adlı betiğinde geçmektedir. Peynirin Türkçe budur.
  • 0

Onca olay olduktan sonra,
Niye düşlerim ki bir yokra?
-Tünerik Gezgini

OTK: https://discord.gg/ZrDbZgd
Üyelik görseli
TürkçeSözlük78
Oğuzhan T.
Dérnek Üyesi
 
İleti: 1649
Katılım: 12 Nis 2018, 01:07
Konum: İstanbul
Değerleme: 1032


Dön Sözcük Türetme, Öneriler

Kimler çevrimiçi

Bu bölümü gezen üyeler: Hiç bir üye yok ve 12 konuk

Reputation System ©'