Yazışmalık

Başka sese beñzemez ananıñ sesi, Her sözcüñ arasañ vardır Türkçesi

okul, ekol

Yéñi sözcük türetim çalışmaları ile önerileri içerir.

Ynt: okul, ekol

İletigönderen mehmetö » 07 Ağu 2020, 21:22

BoZCiN yazdı:Okul/ekol tartışmasının dışında...

Neden okul için hep okumak kökenli türetimler düşünülmüş. Okul öncelikle öğretim akabinde eğitim yeridir. Eğitim/öğretim temelli türetim örnekleri yok mu?


"Okumak" zaten öğrenmek anlamında kullanılıyordu o dönem, araştırmayı tekrar okuyun lütfen yazıyor orda

Kamus-ı Türkî’de oku-fiili için “Yazılmış bir şeyi gözden geçirip sesle veya sessiz kıraat etmek; öğrenmek, tahsil etmek; şarkı ve türkü söylemek; davet etmek; üfürükçülük etmek”gibi anlamlar verilmiştir. Bu fiilden türeyen okut-fiili için de “Okumaya sevk etmek, öğretmek, ders vermek ...” gibi anlamlar sıralanmıştır (Şemseddin Sami, 2015, s. 940). Raif Necdet Kestelli’nin 1927 hazırladığı Resimli Türkçe Kamus’ta (Kestelli, 2004, s. 370) ve İbrahim Alâettin başkanlığında 1930’da hazırlanan Yeni Türk Lûgati’ndede aynı anlamlar vardır (İbrahim Alâettin vd., 1930, s. 833-834). Mehmet Bahaettin’in 1924’te basılan Yeni Türkçe Lügat’inde oku-fiili için “Harfleri toplayarak onlara ayrı ayrı ses vermesini bilmek; yazılmış ve tab olunmuş bir yazıyı kelimelerini telaffuz ederek veya etmeyerek gözle süzmek; tahsil etmek, dua okuyup üflemek, küfretmek, şarkı veya türkü söylemek”; okut-fiili için “okumaya sevkve icbar etmek, öğretmek, ders vermek, telkin etmek, okuyup üflemesi için bir hocaya göstermek, tahsil ettirmek” anlamları bulunmaktadır (Mehmet Bahaettin, 2004, s. 573). Görüldüğü gibi okul kelimesinin kullanılmaya başladığı yıllarda oku-fiili, dönem sözlüklerinde mektep kelimesi ile aynı kavram alanı içinde yer almaktadır. Oku-fiilinin aynı dönemde gazetelerde de aynı anlamlarda kullanıldığı görülmektedir.

.....

Örnekler, özellikle anket çalışmalarının başladığı 12 Mart 1933 öncesinin gazetelerinden seçildi. Yani mektep için henüz herhangi bir karşılık bulma çalışması yokken bile oku-fiili,mektep kelimesiyle birlikte aynı kavram alanı içinde kullanılıyordu. Mektep,oku-fiilinin mekânıdır ve mektep için karşılık arandığında-bu karşılık,uydurma da olsa doğru bir türetme de olsa-akla ilk olarak oku-, öğren-, yaz-, bil-gibi aynı kavram alanından kelimeler gelecektir. Anket çalışmaları sırasında gazetelere gönderilen ve çalışmanın önceki sayfalarında sıralanan karşılık örnekleri de bunu doğrulamaktadır.



Demeli türetmeler halktan geliyordu ve halk için mektep-tahsil kavramları halkın Türkçesinde "oku-" fiiliyle çok bağdaşıyordu
  • 0

mehmetö
Göñüllü
Göñüllü
 
İleti: 173
Katılım: 16 Ara 2019, 21:20
Değerleme: 173

Ynt: okul, ekol

İletigönderen BoZCiN » 08 Ağu 2020, 11:40

Yazıyı kastetmiyorum. Buradaki önerilerden bahsediyorum. Neyse, bir özeleştiri yapıp, kimse kimseye neyi yapmaması gerektiğini söylemeyip işine baksın diyeyim kendime.

öñeri öğrenge
okul, mektep

öñeri öğrek, öğreni
ders

öñeri öğrenek, öğreşim
kurs

öñeri öğrenekçi, öğreşimci
kursiyer

öñeri öğrence
temrin, egzersiz
  • 0

Üyelik görseli
BoZCiN
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 314
Katılım: 01 Tem 2008, 20:55
Değerleme: 186

Ynt: okul, ekol

İletigönderen mehmetö » 09 Ağu 2020, 19:18

BoZCiN yazdı:Yazıyı kastetmiyorum. Buradaki önerilerden bahsediyorum.
Ben yanlış anlamışım, tamamdır.

Şunları da ekliyim:
oku > 1. Küçük armağanlarla yapılan düğün çağrısı.
Çığrı *Dinar -Afyon / Akbey, Kumdanlı *Yalvaç -Isparta-Burdur / Honaz, Emincik *Çivril, Darıveren*Acıpayam -Denizli / Dallıca *Nazilli -Aydın / *Elmalı -Antalya / *Ula -Muğla

oku > 2. Armağan.
-Burdur

[oku -2] > Düğün çağrısı yapılan kimselere verilen çay şekeri, kibrit vb. küçük armağanlar.
Karamanlı *Tefenni Burdur / Eldirek, Dont *Fethiye Muğla

oku > 1. [-> okuyucu]

oku > 2. [-> ohuyuntu]

oku > 3. Armağan.
Saraycık *Altıntaş Kütahya

[oku -1] > Düğün çağrıcısı (genellikle kadın).
*Kula Manisa

oku > Düğün davetiyesi
Kütahya ve yöresi

oku > Davetiye
Güney-Batı Anadolu

oku > Davetiye
Uşak

okucu > 1. Düğüne çağrı yapan (kimse).
Kumdanlı *Yalvaç -Isparta / *Çal -Denizli / -Erzurum / -Niğde

okucu > 2. Düğüne dışardan gelen yabancı.
Salda *Yeşilova -Burdur

okucu > 3. Umacı.
-Adana

okucu > [-> okuyucu]

[okucu] > Düğün çağrıcısı (genellikle kadın).
Afyon / *Kula Manisa


"Oku" sözü tahsil anlamında kaydedilmemişse bile okumakla yakın anlamlarda ad olmuş
Şu da TS'den
Görsel
  • 0

mehmetö
Mehmet
Göñüllü
Göñüllü
 
İleti: 173
Katılım: 16 Ara 2019, 21:20
Değerleme: 173

Önceki

Dön Sözcük Türetme, Öneriler

Kimler çevrimiçi

Bu bölümü gezen üyeler: Bing [Bot] ve 14 konuk

Reputation System ©'