Yazışmalık

Başka sese beñzemez ananıñ sesi, Her sözcüñ arasañ vardır Türkçesi

recent

Yéñi sözcük türetim çalışmaları ile önerileri içerir.

Ynt: recent

İletigönderen Oktay D. » 18 Mar 2012, 22:23

+ki iyelik ekidir ma ulandığı sözcükler "türemiş sözcük" sayılmazlar. Tıpkı aşağıdaki sözcüğünü "türemiş" saymadığımız gibi. Sözcük hâlen soñ dur. +ki kullandığıñızda sözcüğü bélirtili kullanmış olursuñuz:
soñ ileti "recent message" - soñki ileti "the message which is recent (soñ olan ileti)"
  • 0

Üyelik görseli
Oktay D.
Yönetici
Yönetici
 
İleti: 8557
Katılım: 28 Ağu 2007, 17:52
Konum: İstanbul
Değerleme: 6037

Ynt: recent

İletigönderen Kuşhan » 18 Mar 2012, 22:28

Oktay D. yazdı:+ki iyelik ekidir ma ulandığı sözcükler "türemiş sözcük" sayılmazlar. Tıpkı aşağıdaki sözcüğünü "türemiş" saymadığımız gibi. Sözcük hâlen soñ dur. +ki kullandığıñızda sözcüğü bélirtili kullanmış olursuñuz:
soñ ileti "recent message" - soñki ileti "the message which is recent (soñ olan ileti)"


Doğru, ben -gI eki ile karıştırdım.
  • 0

Üyelik görseli
Kuşhan
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 492
Katılım: 09 Ağu 2010, 19:45
Değerleme: 19

Ynt: recent

İletigönderen Engin » 18 Mar 2012, 23:05

Almancadaki durum da bizdeki gibidir, letzter sözü öyle kullanılır, örn. Das letzte Album von X "X'in son albümü". Bu cümlede gerçekten bir sonraki çıkmamak üzere son mu yoksa şu ana dek çıkan albümlerinin sonuncusu mu olduğu tam olarak belli olmuyor. Sein bisher letztes Album denince durum değişiyor hâliyle, bu durumda "Şimdiye kadar son albümü" anlamını kesinlikle veriyor.
  • 0

Üyelik görseli
Engin
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 605
Katılım: 28 Mar 2010, 01:16
Konum: Almanya
Değerleme: 16

Ynt: recent

İletigönderen bilgekagan_d » 19 Mar 2012, 04:00

Bengitaşlarındili yazdı:Sizin yetersizlik olarak algıladığınızı ben asla yetersizlik olarak algılamıyorum, atalar yüzyıllardır böyle bir eksiklik duymamışlar, hiç bir Türk dilinde böyle bir yenilik görülmemiş, gerek duyulmamış, size mi kaldı?  Türkçeyi de yetersizlik sözünü kullanarak daha fazla aşağılamanıza müsade edemem. Kendinize gelin.


Duygusal tavır.
  • 0

Bilge
Üyelik görseli
bilgekagan_d
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 497
Katılım: 10 Ara 2011, 21:02
Değerleme: 10

Ynt: recent

İletigönderen bilgekagan_d » 19 Mar 2012, 04:21

Oktay D. yazdı:Birçok yérde yazdım; bir dilde iki türlü varsıllık vardır:
1) Añlam varsıllığı
2) Sözcük varsıllığı


Bu dogru, sanirim Turkler  "anlam varsilligi" olan kulturlerden (Çin) uzaklasip "sozcuk varsilligi" olan kulturlerle (Arap,Avrupa) kaynasmaya baslayinca, yeni sozcuk gereksinimleri yasamislarki, onbinlerce sozcugu bu yeni kulturlerden alip Turkce ye eklemisler.
  • 0

Bilge
Üyelik görseli
bilgekagan_d
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 497
Katılım: 10 Ara 2011, 21:02
Değerleme: 10

Ynt: recent

İletigönderen Bengitaşlarındili » 19 Mar 2012, 20:35

Kuşhan yazdı:
Bengitaşlarındili yazdı:Araştırdım, bulduğum budur:

Diğer Türk dillerinde son: Soñ=  en sonuncu, en sonda bulunan ve daha ötesi olmayan
Diğer Türk dillerinde sonki: Soñqı, Soñgı: şu ana dek gelinen en sonuncu, bundan sonrasının olup olmayacağı meçhul
Diğer Türk dillerinde son: Ayaq=Netice, Son,
Ayagında: Sonunda, Nihayet
Ayağına çeyin: Sonuna dek, bittiği yere kadar.

İlle de bir anlam ayrımı istiyorsanız Son ve Sonki bu anlamda yararlı olabilir. Ayak sözü ve kullanımı da göz ardı edilmemeli.


Sonki sözcüğünü oldukça beğendim. Kullanılması gerekli olmasa bile özellikle belirtmek için kullanılabilir. Son sözcüğünün anlamını daraltmadan da kullanılabilir, anlam varsıllığını bozmaz.
Ben ayak sözünün nihayet, son anlamına dikkat çekmek isterim, Baş başlangıç manasında kullanılıyor, ayak'ın da son anlamında kulanılması tamamlayıcı ve son derece mantıklı olur. Üstelki bu kullanım Kazak Kırgız ve Başkurt-Tatar dillerinde mevcut imiş.
  • 0

Anlayın Artık! Uydurukçuluk devri bitti! Bitti! Koskoca Türk dünyası dururken uydurduklarınızı yutturamazsınız. Biri önerdiğiniz sözü ilk anda kabullenebilir ama sonra diğer Türk dillerindeki karşılıklarını öğrenince, önermiş olduğunuz uyduruk söz için size kin ve nefret besler. Benim şu anda tüm uydurukçulardan duyduğum nefreti duyar size, ama bunu şahıs olarak kimseye yöneltemediği, maddileştiremediği için Türkçeciliğe yansıtır. Türkçeciliğe nefret duymaya başlar.İşte siz UYDURUKÇULAR farkında olmadan TÜRKÇEYİ BALTALAYANLAR DURUMUNDASINIZ. Yeter artık UYDURMAYIN!
Üyelik görseli
Bengitaşlarındili
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 2144
Katılım: 28 May 2009, 15:46
Konum: Ýstanbul
Değerleme: 0

Ynt: recent

İletigönderen Oktay D. » 19 Mar 2012, 22:23

ismetdere yazdı:
Oktay D. yazdı:Birçok yérde yazdım; bir dilde iki türlü varsıllık vardır:
1) Añlam varsıllığı
2) Sözcük varsıllığı


Bu dogru, sanirim Turkler  "anlam varsilligi" olan kulturlerden (Çin) uzaklasip "sozcuk varsilligi" olan kulturlerle (Arap,Avrupa) kaynasmaya baslayinca, yeni sozcuk gereksinimleri yasamislarki, onbinlerce sozcugu bu yeni kulturlerden alip Turkce ye eklemisler.

Hayır. Alınan birçok sözcük, Türkçe karşılığı bulunan (ancak unutulan ya da yöresel kalan) sözcüklerdir. Hattâ aldığımız yabancı sözcükleri bile bélirsiz añlam bulutları olarak dile eklemişiz. Adalga (terim) sözcükler dışında söylediğiñiz türden bir alıntılama olmuş değil Türkçede.
  • 0

Üyelik görseli
Oktay D.
Oktay DOĞANGÜN
Yönetici
Yönetici
 
İleti: 8557
Katılım: 28 Ağu 2007, 17:52
Konum: İstanbul
Değerleme: 6037

Ynt: recent

İletigönderen bilgekagan_d » 20 Mar 2012, 04:03

>>soñki ileti "the message which is recent (soñ olan ileti)"
+ki (orda+ki, burda+ki)...
ben hic duymadim "donki", ama "sonraki" bolca kullanilir.

>>Hayır. Alınan birçok sözcük, Türkçe karşılığı bulunan (ancak unutulan ya da yöresel kalan) sözcüklerdir.

Karsiligi olani da almisiz olmayanida almisiz, cesitlendirmek icin almisiz, birbirimize hava atmak icin almisiz, vs... sonucta almisiz dilimizin _yarisini_ baskasindan.

Aslinda ben bunu bir bir dil zenginligi olarak goruyorum ama bunun yan etkisi cok buyuk, kusaklar sonra  birbirimizi anlayamaz duruma gelmisiz.
  • 0

Bilge
Üyelik görseli
bilgekagan_d
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 497
Katılım: 10 Ara 2011, 21:02
Değerleme: 10

Ynt: recent

İletigönderen Oktay D. » 20 Mar 2012, 08:41

"soñki"  ile "soñraki" çok ayrı añlamdadır. Ayrıca ikisi de kullanılır. Google'da üstün körü bir aramada karşıma çıkan birçok örnekten birini yazayım:
"En sonki gelinlik giydirme oyunları nın engüzellerini ve en yenilerini biraraya getirdik."

Ayrıca, adalgalar (terimler, özellikle yeñi kavramlar) dışında karşılığı olmayan hangi sözcüğü almışız? Pek pek azrak.
  • 0

Üyelik görseli
Oktay D.
Oktay DOĞANGÜN
Yönetici
Yönetici
 
İleti: 8557
Katılım: 28 Ağu 2007, 17:52
Konum: İstanbul
Değerleme: 6037

Ynt: recent

İletigönderen bilgekagan_d » 20 Mar 2012, 13:32

Sonki yi ilk defa duydum, belki bizim oralarda yaygin degil. ama artik unutulan Eni, Eçi, yeltu/i/er, ağ (tirmanip cikma) vs.. gibileri cok duydum.  bu yuzden, Anitlari ilk okuyunca, eski Muharrem Ergin cevirisinin dogru yaklaşim olmadigini dusuncesi olustu bende.

Cok var bu konu daki gibi incelikleri ayirmada cok almisiz. ornegin "Action movie" yi yazacak sozcuk bulamiyoruz (dami) Aksiyon filmi diye yaziyor gazeteler? 

Dahada önemlisi Turkcenin ayrilmaz parcasi olanlar var, ornegin, halk Türkiye'nin %99 u bu "kelime" ler Türkçe diye çekinmeden bahse bahse girer:  Cumhuriyet, halk, devlet, hukuk, hürriyet, adalet, milliyet, vatan, şehit, akıl, aile, ahlak, vs..vs..

bu sanirim 70lerden kalma TDK ozlestirme kilavuzu dizini
http://gokturkanitlari.appspot.com/ozturkcesi.html

aradan gecen 40 yil, bir 5 bin yabanci sozcuk daha eklemis olmali..
  • 0

Bilge
Üyelik görseli
bilgekagan_d
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 497
Katılım: 10 Ara 2011, 21:02
Değerleme: 10

Ynt: recent

İletigönderen Oktay D. » 20 Mar 2012, 15:56

Vérdiğiñiz tüm örnekler ya yeñi kavram ya da karşılığı olan sözcükler. Örneğin, "aksiyon filmi" için sözcük bulunabilir, bulmamak istekle ilgilidir. İstense var olan sözcüklerden bulunurdu (nitekim halk ağzında "film" ve "aksiyon" sözcükleri için sözcükleriñ olduğu başka ilgili başlıklarda tartışılmıştı).

Onuñ dışında "cumhuriyet" yeñi bir kavramdır, var olan sözcüklerle bir karşılık bulunma isteği olmamış (ki Osmanlı döneminde öyle bir istek yoktu kalanda).
- "halk" sözcüğünüñ Eski Türkçesi bodun, bugün boylar (bugün kullanılan kamu).
- "devlet" sözcüğünüñ Eski Türkçesi él, bugün il "vilâyet".
- "hak/hukuk" sözcüğünüñ Eski Türkçesi tüz/törü, bugün düz/töre.
- "hür/hürriyet" sözcüğünüñ Eski Türkçesi erkin/erkinlük, bugün erkin/erkinlik.
- "adalet" için tüze
- "milliyet" için uyruk
- "akıl" için us
- "aile" için uruk
- "ahlak" için kılış
gibi... Bunlarıñ tümü zaten bizde var olan kavramlardı ve kullanımda olan sözcüklerdi. Bugün de karşılıkları var ancak yiñe de almışız. Söylediğiñiz türden alıntılar Türkçede çok çok azraktır, diğer dillerde de öyle. Şimdi "akıl", "aile" gibi töz kavramlarıñ bizde hiç bulunmadığını ve dışarıdan alıntığını öne sürmeniñ añlamı yok.
  • 0

Üyelik görseli
Oktay D.
Oktay DOĞANGÜN
Yönetici
Yönetici
 
İleti: 8557
Katılım: 28 Ağu 2007, 17:52
Konum: İstanbul
Değerleme: 6037

Ynt: recent

İletigönderen bilgekagan_d » 20 Mar 2012, 17:47

>>Şimdi "akıl", "aile" gibi töz kavramlarıñ bizde hiç bulunmadığını ve dışarıdan alıntığını öne sürmeniñ añlamı yok.

Hepsinin karsiliginin olmadigini savunan yokki!

Dedimya, Karsiligi olani da almisiz olmayanida almisiz, cesitlendirmek icin almisiz, birbirimize hava atmak icin almisiz, vs... sonucta almisiz dilimizin _yarisini_ baskasindan. 

sizin ornekten, "uslu cocuk" deriz,  birde "akilli cocuk" deriz, ikisinin anlam inceligini herkes bilir.

"akil"li yi hemencecik alip ekleyivermisiz turkceye.  "us"lu ile yetinilmemis..
  • 0

Bilge
Üyelik görseli
bilgekagan_d
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 497
Katılım: 10 Ara 2011, 21:02
Değerleme: 10

Ynt: recent

İletigönderen Engin » 20 Mar 2012, 17:49

Oktay'a katılmakla birlikte ismetdere adlı arkadaşımızıŋ bu tartışmayı boş yére uzattğını düşünüyorum.

Oktay'ıŋ bir yaŋılgısına değinmeden de édemeyeceğim. Erkin sözü bildiğimce Eski Türkçede yoktur. Bu söz Orta Türkçe döneminde karşımıza çıkmaktadır. "Hür" sözünüŋ Eski Türkçedeki karşılığı boş sözüdür, bu kadar basit.
  • 0

Üyelik görseli
Engin
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 605
Katılım: 28 Mar 2010, 01:16
Konum: Almanya
Değerleme: 16

Ynt: recent

İletigönderen Oktay D. » 20 Mar 2012, 17:55

Evet Engin, bir ân için [Mahmûd, 1070]'te varmış gibi añımsadım. Soñuçta hür ve serbest sözcüklerini de Orta Türkçe döneminde almışız (sırasıyla 1300'lerde ve 1500'lerde).
  • 0

Üyelik görseli
Oktay D.
Oktay DOĞANGÜN
Yönetici
Yönetici
 
İleti: 8557
Katılım: 28 Ağu 2007, 17:52
Konum: İstanbul
Değerleme: 6037

Ynt: recent

İletigönderen bilgekagan_d » 21 Mar 2012, 04:35

Engin yazdı:Oktay'a katılmakla birlikte ismetdere adlı arkadaşımızıŋ bu tartışmayı boş yére uzattğını düşünüyorum.

Oktay'ıŋ bir yaŋılgısına değinmeden de édemeyeceğim. Erkin sözü bildiğimce Eski Türkçede yoktur. Bu söz Orta Türkçe döneminde karşımıza çıkmaktadır. "Hür" sözünüŋ Eski Türkçedeki karşılığı boş sözüdür, bu kadar basit.


@engin,  kokum kalır deyip her yere işeme.

Dedigim kisa ve acik, uretmez isek "bilen yada bilmeyen vatandaş" yabanci kelimeyi alip sokacaktir turkcenin icine, ve bizlerde "aksiyon filimleri" gibi gülünç sözcüklere katlanmak zorunda kalırız.

recent=sonca, gayet acik ve anlasilir.

"önce" gayet açık, "sonca" gayet açık.
  • 0

Bilge
Üyelik görseli
bilgekagan_d
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 497
Katılım: 10 Ara 2011, 21:02
Değerleme: 10

ÖncekiSoñraki

Dön Sözcük Türetme, Öneriler

Kimler çevrimiçi

Bu bölümü gezen üyeler: Google [Bot] ve 23 konuk

cron
Reputation System ©'