Yazışmalık

Başka sese beñzemez ananıñ sesi, Her sözcüñ arasañ vardır Türkçesi

lezbiyen, gay, biseksüel, trans, interseksüel, homoseksüel

Yéñi sözcük türetim çalışmaları ile önerileri içerir.

Ynt: lezbiyen, gay, biseksüel, trans, interseksüel, homoseks

İletigönderen kuluduk » 04 Eki 2016, 21:49

Eşey kelimesini köküne ekine nasıl ayırabiliriz? Türkçede adlardan ad yapan bir +Ay eki var mıdır?
Diğer taraftan başlıkta tartışılan kelimelerin argoda Türkçe karşılıkları zaten bulunabiliyor.
  • 0

kuluduk
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 442
Katılım: 14 Tem 2015, 03:24
Değerleme: 152

Ynt: lezbiyen, gay, biseksüel, trans, interseksüel, homoseks

İletigönderen Oktay D. » 05 Eki 2016, 22:01

Tözkoparan yazdı:Galiba Oktay D. abimiz bunları sırasıyla eşey ve eşeykip diye karşılamış, doğru mu anlamışım acaba?

Evet, o iletimde bir de görsel vardı ancak görseliñ bağlantısı ölmüş, demin arattım bulamadım aynısını.

kuluduk yazdı:Eşey kelimesini köküne ekine nasıl ayırabiliriz? Türkçede adlardan ad yapan bir +Ay eki var mıdır?

Addan ad yapan iki tâne +Ay eki var.

Birincisi Eski Türkçede +AgU ekidir. Örneğin alp "kahraman" > alpagu "yiğit, bir rütbe" > alpay "yiğit kişi".

İkincisi, Eski Türkçedeki addan eylem yapan +A- ekiyle eylemden ad yapan -yU ekiniñ birleşimi bir ek. Bu ikincisiniñ Eski Türkçe örnekleri biraz farklı. Örneğin tolga- "dolamak" eylemine -yU eki gelmiş ve dolayu olmuş, ula- "birleştirmek" eylemine gelmiş ve Eski Türkçe ulayu "ve bağlacı" olmuş. Yani -yU eki geñiş ünlüyle biten eylemlere gelmiş. éş sözcüğüne de +A- eki gelerek yapılan éşe- "éş olmak" eylemine -yU eki getirilerek *éşeyü elde edilebilir ve böylece günümüze éşey olarak uyarlanabilir.

kuluduk yazdı:Diğer taraftan başlıkta tartışılan kelimelerin argoda Türkçe karşılıkları zaten bulunabiliyor.

Argodaki karşılıklar, nefret söylemi şeklinde oldukları için kavram karşılığı olarak kullanılmaları ahlâkî açıdan ve saldırmazlık ilkesi açısından doğru olmaz.
  • 0

Üyelik görseli
Oktay D.
Yönetici
Yönetici
 
İleti: 8557
Katılım: 28 Ağu 2007, 17:52
Konum: İstanbul
Değerleme: 6049

Ynt: lezbiyen, gay, biseksüel, trans, interseksüel, homoseks

İletigönderen M.calli » 06 Eki 2016, 00:17

Oktay D. yazdı:
kuluduk yazdı:Diğer taraftan başlıkta tartışılan kelimelerin argoda Türkçe karşılıkları zaten bulunabiliyor.

Argodaki karşılıklar, nefret söylemi şeklinde oldukları için kavram karşılığı olarak kullanılmaları ahlâkî açıdan ve saldırmazlık ilkesi açısından doğru olmaz.


buna katılmıyorum aşağılama ya da nefret söylemi olan sözcüklerin günümüzde rahatlıkla kullanılabildiğini görüyoruz önemli olan burada sözcüğün kullanılış biçimi ve amacı, anlam olarak yeterli olan bir sözcüğün kullanılmasını engelleyen durum argoda kullanılıyor olması olmamalı.
  • 0

M.calli
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 1045
Katılım: 05 Oca 2014, 23:49
Konum: kocaeli
Değerleme: 535

Ynt: lezbiyen, gay, biseksüel, trans, interseksüel, homoseks

İletigönderen kuluduk » 06 Eki 2016, 03:54

Oktay D. yazdı:
Tözkoparan yazdı:Galiba Oktay D. abimiz bunları sırasıyla eşey ve eşeykip diye karşılamış, doğru mu anlamışım acaba?

Evet, o iletimde bir de görsel vardı ancak görseliñ bağlantısı ölmüş, demin arattım bulamadım aynısını.

kuluduk yazdı:Eşey kelimesini köküne ekine nasıl ayırabiliriz? Türkçede adlardan ad yapan bir +Ay eki var mıdır?

Addan ad yapan iki tâne +Ay eki var.

Birincisi Eski Türkçede +AgU ekidir. Örneğin alp "kahraman" > alpagu "yiğit, bir rütbe" > alpay "yiğit kişi".

İkincisi, Eski Türkçedeki addan eylem yapan +A- ekiyle eylemden ad yapan -yU ekiniñ birleşimi bir ek. Bu ikincisiniñ Eski Türkçe örnekleri biraz farklı. Örneğin tolga- "dolamak" eylemine -yU eki gelmiş ve dolayu olmuş, ula- "birleştirmek" eylemine gelmiş ve Eski Türkçe ulayu "ve bağlacı" olmuş. Yani -yU eki geñiş ünlüyle biten eylemlere gelmiş. éş sözcüğüne de +A- eki gelerek yapılan éşe- "éş olmak" eylemine -yU eki getirilerek *éşeyü elde edilebilir ve böylece günümüze éşey olarak uyarlanabilir.

kuluduk yazdı:Diğer taraftan başlıkta tartışılan kelimelerin argoda Türkçe karşılıkları zaten bulunabiliyor.

Argodaki karşılıklar, nefret söylemi şeklinde oldukları için kavram karşılığı olarak kullanılmaları ahlâkî açıdan ve saldırmazlık ilkesi açısından doğru olmaz.
Eşey kuraldışı türetilmiş kelimelerden birisi o zaman.

Sözlerin nefret söylemi haline gelmesi insanların anlayışlarından kaynaklanan bir durum değil midir? Mesela homoseksüel kelimesi de hakaret etmek maksadıyla kullanılabiliyor. Sakat kelimesi insanlara hakaret etmek için kullanılıyor diye özürlü kelimesi kullanılıyordu. Sonra özürlü kelimesini de bu şekilde kullanmaya başlayanlar olduğu için şimdi engelli denilmeye başladı. Bu konudaki anlayış değişmez ise (örneğin bazı kimseler "oğlum sen engelli misin?" şeklinde birilerine hakaret etmeye çalışırsa) bir süre sonra bu sözün yerine de başka söz kullanılmaya başlayabilir.
  • 0

kuluduk
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 442
Katılım: 14 Tem 2015, 03:24
Değerleme: 152

Ynt: lezbiyen, gay, biseksüel, trans, interseksüel, homoseks

İletigönderen Oktay D. » 06 Eki 2016, 12:52

Kökeninde sözcüğüñ uygun añlamı taşıması fark étmeyecektir. Soñuç olarak bu sözcüklerle bétimlenecek kişiler o sözcüklerden rahatsız oluyor ve kendilerine başka ve daha yansız olumlu çağrışımlar yapacak sözcüklerle hitap édilmesini istiyorlar. Bu onlarıñ eñ doğal hakları.

Örneğin nasıl ki biz Türklere barbar "vahşi, cahil, kaba" dénilmesinden hoşlaşmıyorsak (nitekim barbar sözcüğü, añlaşılmayan koñuşmayı añlatan yansıma bir sözcükten ibârettir) onlar da o sözcüklerden rahatsız oluyorlar.

Yine siziñ vérdiğiñiz örnek için de bu geçerli. Engelliler için şimdi engelsiz sözcüğü öñerilmeye başlandı. Eğer onlar engelli sözcüğünden rahatsız olursa bunu değiştirmemiz gerekir bence. Aynı durum İngilizcede de geçerli: önceden (1950'lerde) disabled dénirken soñradan (1970'lerde) handicapped dénilir oldu. 1980'lerde handicapable öñerilir oldu. Öte yandan ABD'de kökende "siyah" añlamında olan nigger/nigga sözcüğü bugün yasaklıdır, bunu siyaha kullanan beyaz biri adlî cezaya çarptırılır. Bu yüzden black dénilmeye, eñ soñunda ise African-American dénilmeye başlandı.

Elbette zihniyet değişmedikçe bu böyle sürüp gider, sürekli her 10-20 yılda bir sözcük değiştirmek durumunda kalırız. Ancak bu sözcük değişimleriniñ her biri yine zihniyetteki değişimi tetikleyen bir şeydir. Belki üçüncü veya dördüncü sözcükten soñra artık zihniyet değişecektir. Belli ki handicapable sözcüğü için zihniyet ABD"de değişmiş ve 35-40 yıldır handicapped sorunsuzca kullanılıyor ve handicapable o kadar da gérek duyulan bir sözcük değil.
  • 0

Üyelik görseli
Oktay D.
Oktay DOĞANGÜN
Yönetici
Yönetici
 
İleti: 8557
Katılım: 28 Ağu 2007, 17:52
Konum: İstanbul
Değerleme: 6049

Ynt: lezbiyen, gay, biseksüel, trans, interseksüel, homoseks

İletigönderen kuluduk » 06 Eki 2016, 18:16

Oktay D. yazdı:Öte yandan ABD'de kökende "siyah" añlamında olan nigger/nigga sözcüğü bugün yasaklıdır, bunu siyaha kullanan beyaz biri adlî cezaya çarptırılır.
Ünlü birine veya bir siyasetçiye "homoseksüel" denildiğinde o kimse de dava açabiliyor, öyle değil mi? Yani neticede isimlendirme ile sözde "yumuşatma" yapılıyor ama kavramın kendisi insanlara çirkin geliyor. Homoseksüellere yaptıkları şeye göre verilen Türkçe isimler de kendilerini rahatsız etse de o şeyi yapmaya gelince yaptıkları şeyin toplum tarafından aşağılandığını bile bile yapmaya devam edebiliyorlar. "Adama eşek dersin kızar, sırtına binersin aldırmaz" durumları...
  • 0

kuluduk
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 442
Katılım: 14 Tem 2015, 03:24
Değerleme: 152

Ynt: lezbiyen, gay, biseksüel, trans, interseksüel, homoseks

İletigönderen Oktay D. » 07 Eki 2016, 16:00

"Homoseksüel" argo bir sözcük değil, tek başına davalık bir sözcük de değil. Ayrıca birine hakaret etmek veya aşağılamak -ifade özgürlüğü kapsamında- davalık bir durum değildir.

Ancak azınlıklara nefret barındırıp veya hakaret edip bunun üstüne bir suç işlemek (örneğin "ibne" diyerek bir homoseksüeli veya "pis zenci" diyerek bir siyahı dövmek) nefret suçu oluşturur. Yani hem birini dövdüğü için ceza alır hem de döverken bir gruba karşı nefret sergilediği için fazladan ceza alır.

"Herkesiñ hayatına kimse karışamaz". Kimiñ özel ilişkilerinde ne yaptığı bizi ilgilendirmiyor. Kime ne, bize ne?

Öte yandan homoseksüelleriñ hitapta kızdığı şey, onlara homoseksüel denmesi veya yaşadıkları ilişkiyle anılmaları değil ki. Kızdıkları şey, yaşadıkları şeyiñ aşağılık olduğunuñ öñe sürülerek dışlanmaları ve bu nedenle şiddet görmeleridir. Aynı durum kadınlarıñ da başına geliyor. Bir kadını kadın olduğu için aşağılamak neyse, bir homoseksüeli de homoseksüel olduğu için aşağılamak aynıdır ve bu insanlar bundan rahatsız oluyor. Dikkat ederseñiz kadını aşağılayan küfürler var. Nasıl ki bir kadına avrat "edep yerleri, zaaflar, kusurlar" dénmesinden kadınlar rahatsız oluyorsa bir homoseksüele de ibne denmesi aynı rahatsızlığı verecektir.
  • 0

Üyelik görseli
Oktay D.
Oktay DOĞANGÜN
Yönetici
Yönetici
 
İleti: 8557
Katılım: 28 Ağu 2007, 17:52
Konum: İstanbul
Değerleme: 6049

Ynt: lezbiyen, gay, biseksüel, trans, interseksüel, homoseks

İletigönderen Tözkoparan » 07 Eki 2016, 16:50

kuluduk yazdı:Ünlü birine veya bir siyasetçiye "homoseksüel" denildiğinde o kimse de dava açabiliyor, öyle değil mi?



Ama o ünlü biri veya siyasetçi heteroseksüelse ve homoseksüelleri aşağılık görüyorsa dava açma saçmalığını yapıyor.
  • 0

Tözkoparan
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 356
Katılım: 02 Haz 2011, 00:10
Değerleme: 49

Ynt: lezbiyen, gay, biseksüel, trans, interseksüel, homoseks

İletigönderen Oktay D. » 07 Eki 2016, 18:00

Dava açmak yasak değil, herkes dava açabilir ancak soñucu olayıñ içeriğine bağlıdır.

Ayrıca ülkeleriñ yasaları değişik biçimlerde davaları soñuçlandırabiliyor. Örneğin Türkiye'de siyâsîlere hakâret suç sayılırken, Avrupa gibi Batılı ülkelerde siyâsîlere hakâret suç sayılmaz, ifâde özgürlüğü kapsamına alınır, daha yumuşak bakılır. Çünkü siyâsîleriñ veya toplum öñüne çıkmış insanlarıñ sert éleştirileri ve hakâretleri göze aldıkları varsayılır.

Hakâret suçunda onuruñ zedelenmesi ve rencide olmak göz öñüne alındığı için burada homoseksüellik değil, ancak var olan durumuñ dışında anılmak hakâret olarak değerlendirilmiş olabilir (dava içeriğini bilmiyorum soñuçta). Örneğin bir érkeğe kadın veya bir kadına érkek démek de rencide édici bir uslupta hakârete girebilir. Hatta "şişmansın" démek de hakârete girebilir, oysa ki şişman olmak ahlâksız bir şey veya suç veya kötü değildir; kişiniñ kendisini ilgilendirir.

Öte yandan bir heteroseksüele "homoseksüelsin" démek homoseksüellere karşı nefret söylemi oluşturduğu için de sorunludur aslında. Birine Çingene/Cıngan démek gibi bir durumdur: Çingene dénilen etnik gruba karşı bir nefret söylemidir.

Kısaca hakâret davaları olaylara özel değerlendirilir, bağımsız yargıçlarıñ vicdânî kanaatleri burada soñucu bélirlemelidir.
  • 0

Üyelik görseli
Oktay D.
Oktay DOĞANGÜN
Yönetici
Yönetici
 
İleti: 8557
Katılım: 28 Ağu 2007, 17:52
Konum: İstanbul
Değerleme: 6049

Ynt: lezbiyen, gay, biseksüel, trans, interseksüel, homoseks

İletigönderen Türkeröz » 07 Eki 2016, 19:04

Oktay D. yazdı:Dava açmak yasak değil, herkes dava açabilir ancak soñucu olayıñ içeriğine bağlıdır.

Ayrıca ülkeleriñ yasaları değişik biçimlerde davaları soñuçlandırabiliyor. Örneğin Türkiye'de siyâsîlere hakâret suç sayılırken, Avrupa gibi Batılı ülkelerde siyâsîlere hakâret suç sayılmaz, ifâde özgürlüğü kapsamına alınır, daha yumuşak bakılır. Çünkü siyâsîleriñ veya toplum öñüne çıkmış insanlarıñ sert éleştirileri ve hakâretleri göze aldıkları varsayılır.

Hakâret suçunda onuruñ zedelenmesi ve rencide olmak göz öñüne alındığı için burada homoseksüellik değil, ancak var olan durumuñ dışında anılmak hakâret olarak değerlendirilmiş olabilir (dava içeriğini bilmiyorum soñuçta). Örneğin bir érkeğe kadın veya bir kadına érkek démek de rencide édici bir uslupta hakârete girebilir. Hatta "şişmansın" démek de hakârete girebilir, oysa ki şişman olmak ahlâksız bir şey veya suç veya kötü değildir; kişiniñ kendisini ilgilendirir.

Öte yandan bir heteroseksüele "homoseksüelsin" démek homoseksüellere karşı nefret söylemi oluşturduğu için de sorunludur aslında. Birine Çingene/Cıngan démek gibi bir durumdur: Çingene dénilen etnik gruba karşı bir nefret söylemidir.

Kısaca hakâret davaları olaylara özel değerlendirilir, bağımsız yargıçlarıñ vicdânî kanaatleri burada soñucu bélirlemelidir.


Türk insanı ne yazık ki hakaretçi, hakaret etmeyi bir şey sanıyorlar. İsveç'te mi İsviçre'de mi ne bir ülkede bir erkek bir kadının elini sıkmadı diye hakaretten dava etmişti.
Haksız olsalar da hakaret etmek isteyen yine hakaret edecektir, bu da onların kişiliksizliğini gösterir.
  • 0

Üyelik görseli
Türkeröz
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 3110
Katılım: 25 Nis 2008, 17:08
Değerleme: 666

Ynt: lezbiyen, gay, biseksüel, trans, interseksüel, homoseks

İletigönderen kuluduk » 09 Eki 2016, 09:47

Türkeröz yazdı:
Oktay D. yazdı:Dava açmak yasak değil, herkes dava açabilir ancak soñucu olayıñ içeriğine bağlıdır.

Ayrıca ülkeleriñ yasaları değişik biçimlerde davaları soñuçlandırabiliyor. Örneğin Türkiye'de siyâsîlere hakâret suç sayılırken, Avrupa gibi Batılı ülkelerde siyâsîlere hakâret suç sayılmaz, ifâde özgürlüğü kapsamına alınır, daha yumuşak bakılır. Çünkü siyâsîleriñ veya toplum öñüne çıkmış insanlarıñ sert éleştirileri ve hakâretleri göze aldıkları varsayılır.

Hakâret suçunda onuruñ zedelenmesi ve rencide olmak göz öñüne alındığı için burada homoseksüellik değil, ancak var olan durumuñ dışında anılmak hakâret olarak değerlendirilmiş olabilir (dava içeriğini bilmiyorum soñuçta). Örneğin bir érkeğe kadın veya bir kadına érkek démek de rencide édici bir uslupta hakârete girebilir. Hatta "şişmansın" démek de hakârete girebilir, oysa ki şişman olmak ahlâksız bir şey veya suç veya kötü değildir; kişiniñ kendisini ilgilendirir.

Öte yandan bir heteroseksüele "homoseksüelsin" démek homoseksüellere karşı nefret söylemi oluşturduğu için de sorunludur aslında. Birine Çingene/Cıngan démek gibi bir durumdur: Çingene dénilen etnik gruba karşı bir nefret söylemidir.

Kısaca hakâret davaları olaylara özel değerlendirilir, bağımsız yargıçlarıñ vicdânî kanaatleri burada soñucu bélirlemelidir.


Türk insanı ne yazık ki hakaretçi, hakaret etmeyi bir şey sanıyorlar. İsveç'te mi İsviçre'de mi ne bir ülkede bir erkek bir kadının elini sıkmadı diye hakaretten dava etmişti.
Haksız olsalar da hakaret etmek isteyen yine hakaret edecektir, bu da onların kişiliksizliğini gösterir.
Sen yapmak genelleme, sen demek Türk insanına hakaretçi. Sen no düşünmek iyi Türkler hakkında.
  • 0

kuluduk
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 442
Katılım: 14 Tem 2015, 03:24
Değerleme: 152

Ynt: lezbiyen, gay, biseksüel, trans, interseksüel, homoseks

İletigönderen İlteriş » 20 Kas 2016, 02:47

Avustralya'daki Queensland Teknoloji Üniversitesince yapılan toplumsal araştırmada kişilerin cinsiyet tanımları için 33 seçenek sunulmuş. Bunların bir dizelgesi -tanımlarıyla birlikte- bağlantıda bulunuyor: http://www.news.com.au/lifestyle/relati ... cc71279d6b

Tinder adlı uygulamada da bu hafta içinde 37 yeni cinsiyet tanımı seçeneği eklenmişti: http://www.usatoday.com/story/life/peop ... /93870512/

Konu hayli ilginçleşiyor.
  • 0

Üyelik görseli
İlteriş
Göñüllü
Göñüllü
 
İleti: 146
Katılım: 09 Şub 2013, 16:00
Değerleme: 125

Ynt: lezbiyen, gay, biseksüel, trans, interseksüel, homoseks

İletigönderen birtancazin » 10 Tem 2017, 00:00

Bayan sözünün, kızan sözünden esinlenilerek türetildiği açıktır.
  • 0

birtancazin
birtancazin
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 770
Katılım: 19 May 2017, 00:37
Değerleme: 274

Ynt: lezbiyen, gay, biseksüel, trans, interseksüel, homoseks

İletigönderen Oktay D. » 10 Tem 2017, 13:24

birtancazin yazdı:Bayan sözünün, kızan sözünden esinlenilerek türetildiği açıktır.

bayan sözcüğü Moğolcadan alıntıdır, Eski Türkçe bay "zengin" sözcüğünüñ Moğolca biçimidir. Dil Devrimi yıllarında "zengin" añlamına gelen bu iki sözcük Çağatayca sözlüklerden bulunmuş ve biri erkek biri de kadın için unvan sıfatı olarak dile sokulmuştur. Hatta aynı kişiler bir de bayın sözcüğünü "evlenmemiş kadın, matmazel" añlamında öñermiş ancak Atatürk'ten fırça yédikleri için géri çekmişlerdir. Bu konuda Osman Fikri Sertkaya'nıñ "Bay, Bayan, Bayın ve Sayın Kelimeleri Üzerine" adlı makalesine bakabilirsiñiz.
  • 0

Üyelik görseli
Oktay D.
Oktay DOĞANGÜN
Yönetici
Yönetici
 
İleti: 8557
Katılım: 28 Ağu 2007, 17:52
Konum: İstanbul
Değerleme: 6049

Ynt: lezbiyen, gay, biseksüel, trans, interseksüel, homoseks

İletigönderen birtancazin » 11 Tem 2017, 02:22

Doğrudur ancak benimsenebilirlik bakımından yaygın kullanılan kızan sözcüğü göz önünde bulundurulmuştur.

Seslenme olarak bay ve bayan sözcükleri önemli bir eksikliği gideriyor bence..
  • 0

birtancazin
birtancazin
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 770
Katılım: 19 May 2017, 00:37
Değerleme: 274

ÖncekiSoñraki

Dön Sözcük Türetme, Öneriler

Kimler çevrimiçi

Bu bölümü gezen üyeler: Hiç bir üye yok ve 10 konuk

Reputation System ©'