Yazışmalık

Başka sese beñzemez ananıñ sesi, Her sözcüñ arasañ vardır Türkçesi

senato, senatör

Yéñi sözcük türetim çalışmaları ile önerileri içerir.

Ynt: senato, senatör

İletigönderen ingichka » 02 Eki 2011, 19:02

Tansık yazdı:Neden tersine çevireyim ki? Ne demişseniz o:

Bilim insanı nasıl bir tanımdır? Diğer dillerde insan sözcüğüyle yapılan böyle bir tanım var mıdır? Mesela İngilizcede postman sözcüğü yerine post human denilmekte midir? Bilim adamı sözcüğü ile sadece erkek bilim adamı anlaşılıyorsa kadınlara bilim kadını denilebilir. Ancak hem kadın hem erkek bir arada ise sadece bilim adamları da denilebilir. İspanyolca kadın erkek karışık olan bir türkümden bahsedilirken her zaman eril biçim kullanılıyor. Ayrıca insan sözcüğünün özü de bir talay dilde (belki gramatik cinsiyet olan dillerin büyük çoğunluğunda) erildir.


Önce diğer dillerden örnekler sıralamışsınız; sonra açık açık, onlar da yoksa bizde olmasının ne alemi var demişsiniz:

Diğer dillerde bu konuyla bağlı düzenleme yapılması düşünülüyor mu da Türkçeye böyle kavramlar sokulmaya çalışılıyor?


Benim indimde de ''aksakal'' sözcüğü için gereksiz bir hassasiyet gösteriliyor; kıldan tüyden mevzulara takılmamak gerek.
O örnekleri vermekteki maksadım zaten onlarda böyle bir anlayış yokken bizde neden böyle bir anlayışın olması için uğraşılıyor diye sormaktı.
  • 0

Üyelik görseli
ingichka
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 2242
Katılım: 01 Oca 2008, 14:33
Konum: istanbul
Değerleme: 19

Ynt: senato, senatör

İletigönderen ingichka » 02 Eki 2011, 19:03

Türk lehçelerinde aksakal konusuyla bağlı bir örnek taparsam onu gönderebilirim. Sanki Kırgız Türkçesinde hanımlar için de kullanıldığını duymuştum.
  • 0

Üyelik görseli
ingichka
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 2242
Katılım: 01 Oca 2008, 14:33
Konum: istanbul
Değerleme: 19

Ynt: senato, senatör

İletigönderen ingichka » 02 Eki 2011, 19:12

Аксакалдар кеңешинин мүчөсү Шалиман Нурматова
Aksakaldar keñeşinin müçösü Şaliman Nurmatova
Aksakallar geneşinin üyesi Şaliman Nurmatova
  • 0

Üyelik görseli
ingichka
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 2242
Katılım: 01 Oca 2008, 14:33
Konum: istanbul
Değerleme: 19

Ynt: senato, senatör

İletigönderen Oktay D. » 02 Eki 2011, 19:18

Örnek:
oğul sözcüğü özünde hem eril hem dişil bir sözcüktür, "çocuk" demektir. Ancak Osmanlı döneminde nüfus sayımındaki oğulları hânesine yalŋızca erkek çocuklar yazıldığı için sözcük zamanla yalŋızca eril aŋlamıyla baskın kalmıştır. Ancak bugün, kişioğlu/insanoğlu (insan türü), kız oğlan kız (bâkire) ma soyadlardaki ????oğlu biçimlerine kimse karşı çıkmıyor, düşünmüyor bile.
  • 0

Üyelik görseli
Oktay D.
Yönetici
Yönetici
 
İleti: 8340
Katılım: 28 Ağu 2007, 17:52
Konum: İstanbul
Değerleme: 5516

Ynt: senato, senatör

İletigönderen ingichka » 02 Eki 2011, 19:30

Oktay D. yazdı:
D. Can Aktan yazdı:
Bengitaşlarındili yazdı:...
Türkiye Türkçesinde bu söz yaşasaydı, doğal evrimler sonucu Geneş biçiminde olacaktı. Nitekim bunu Türkmencedeki Geñeş biçiminden de anlayabilirsiniz. Keneş biçiminde bu sözü dile almak anakronizm olacaktır.


Sözcüğü keneş biçiminde almak anakronizm ise, kal-, kaç-, koy-, tarla, tarak, taşak, taşra vb. sözcükler de anakronizm değil mi?

Oğuzcadaki biçimiŋ Türkmenceden aŋlaşıldığı üzere geñeş olduğu açıktır. Bengitaşlarındili'niŋ tüm bir k>g dönüşümü kastetmediği verdiği bu örnekten anlaşılabilir. Kaldı ki Türkiye Türkçesinde kalın ünlülü hiçbir k- sesi g- olmamıştır. Sözcük geŋ ile eşkökenli değil midir?
Bu konuda Türkmen Türkçesini ölçü alabilmeyiz. Örneğin keçi sözcüğü Türkmen Türkçesinde geçi şeklindedir. Ancak bu sözcük Azerbaycan Türkçesinde de geneş şeklindedir.
Ağsaggal: 1. Yaşlı, ihtiyar (erkek). 2. Aile reisi. 3. Önder, lider.
Ağsaggallıg: 1. İhtiyarlık. 2. mec. Liderlik, reislik.
Ağsaggallıg etmek: 1. Liderlik etmek, rehberlik etmek. 2. Nasihat etmek, öğüt vermek.
Geneşik, Geneşig: Danışma, istişare, müşavere.
Geneşikli: Danışılan, sorulan, meşveretli (iş vb.); danışıklı.
Geneşmek, Geneşmeh: Danışmak, istişare etmek.
Dr. Yaşar Akdoğan, Azerbaycan Türkçesinden Türkiye Türkçesine Büyük Sözlük
  • 0

Üyelik görseli
ingichka
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 2242
Katılım: 01 Oca 2008, 14:33
Konum: istanbul
Değerleme: 19

Ynt: senato, senatör

İletigönderen ingichka » 02 Eki 2011, 19:37

geñeş

İstişare.
Görsel
TDK Tarama
  • 0

Üyelik görseli
ingichka
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 2242
Katılım: 01 Oca 2008, 14:33
Konum: istanbul
Değerleme: 19

Ynt: senato, senatör

İletigönderen Oktay D. » 02 Eki 2011, 19:45

Elinde kaynağı olan varsa bakabilir mi: Azerbaycan Türkçesinde genəş olarak mı yoksa gənəş olarak mı yazılıyor?
  • 0

Üyelik görseli
Oktay D.
Oktay DOĞANGÜN
Yönetici
Yönetici
 
İleti: 8340
Katılım: 28 Ağu 2007, 17:52
Konum: İstanbul
Değerleme: 5516

Ynt: senato, senatör

İletigönderen ingichka » 02 Eki 2011, 19:53

Oktay D. yazdı:Elinde kaynağı olan varsa bakabilir mi: Azerbaycan Türkçesinde genəş olarak mı yoksa gənəş olarak mı yazılıyor?
Her iki şekli de kullanılıyor diyesin.
  • 0

Üyelik görseli
ingichka
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 2242
Katılım: 01 Oca 2008, 14:33
Konum: istanbul
Değerleme: 19

Ynt: senato, senatör

İletigönderen Toygun » 03 Eki 2011, 00:51

Sözcük + kurul biçiminde bir karşılık daha tutunabilir olacak gibime geliyor. Ama kurul sözcüğünün başına ne konabilir bilemedim.
  • 0

Üyelik görseli
Toygun
Genel Sorumlu
Genel Sorumlu
 
İleti: 5286
Katılım: 17 Haz 2010, 17:30
Değerleme: 1311

Ynt: senato, senatör

İletigönderen ingichka » 03 Eki 2011, 11:40

Kırgız Türkçesindeki aksakaldar keñeşinin yanısıra Kazak Türkçesinde de aqsaqaldar keñesi şeklinde bir kullanım var eken.
  • 0

Üyelik görseli
ingichka
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 2242
Katılım: 01 Oca 2008, 14:33
Konum: istanbul
Değerleme: 19

Ynt: senato, senatör

İletigönderen Tansık » 03 Eki 2011, 12:35

ingichka yazdı:Türk lehçelerinde aksakal konusuyla bağlı bir örnek taparsam onu gönderebilirim. Sanki Kırgız Türkçesinde hanımlar için de kullanıldığını duymuştum.


Kırgızistan'da da var mıdır bilmiyorum ama Doğu Anadolu'da Kırgız popülasyonun egemen olduğu köylerde emniyete ve her türlü sosyal sorunlara ilişkin konuların taşındığı bir ''aksakallar heyeti'' varmış. Yaşlı erkeklerle birlikte yaşlı bayanları da barındıran bu heyet, köyün illegal de olsa hiçbir sorununu devlet kurumlarına sızdırmaz, kendi içerisinde halline bakarmış.
  • 0

Tansık
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 583
Katılım: 20 Tem 2010, 01:58
Değerleme: 15

Ynt: senato, senatör

İletigönderen Tansık » 03 Eki 2011, 16:53

Yukarıda ''köylerde'' demişim ama bu sadece Van/Erciş, Ulupamir köyünde baş gösteren bir oluşummuş.
  • 0

Tansık
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 583
Katılım: 20 Tem 2010, 01:58
Değerleme: 15

Ynt: senato, senatör

İletigönderen Temirbek » 03 Eki 2011, 17:17

Bu kadar yazışmışız da kimse senato ne demek ilgilenmemiş > senato

"~ İt senato a.a. << Lat senatus yaşlılar meclisi < Lat senescere, senat- yaşlanmak < Lat senex, sen- yaşlı << HAvr *sen- a.a.
"

Yaşlanmak kökünden türetilmiş uyduruk bir sözcük. Bizde olsa ya da önersek "ülen buradaki herkes yaşlı mı?" denirdi.
  • 0

Üyelik görseli
Temirbek
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 1611
Katılım: 11 Eki 2007, 21:44
Değerleme: 1141

Ynt: senato, senatör

İletigönderen ingichka » 03 Eki 2011, 19:49

Temirbek yazdı:Bu kadar yazışmışız da kimse senato ne demek ilgilenmemiş > senato

"~ İt senato a.a. << Lat senatus yaşlılar meclisi < Lat senescere, senat- yaşlanmak < Lat senex, sen- yaşlı << HAvr *sen- a.a.
"

Yaşlanmak kökünden türetilmiş uyduruk bir sözcük. Bizde olsa ya da önersek "ülen buradaki herkes yaşlı mı?" denirdi.


Senior, señor vb. sözcükler de aynı kökten türemiş olabilir. Dolayısıyla kavram yaşlı anlamından uzaklaşmış gibi görünüyor.
  • 0

Üyelik görseli
ingichka
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 2242
Katılım: 01 Oca 2008, 14:33
Konum: istanbul
Değerleme: 19

Ynt: senato, senatör

İletigönderen Oktay D. » 03 Eki 2011, 21:23

Yaşlılık, çoğu kültürde "bilgelik" demektir. Bizde de öyle.
  • 0

Üyelik görseli
Oktay D.
Oktay DOĞANGÜN
Yönetici
Yönetici
 
İleti: 8340
Katılım: 28 Ağu 2007, 17:52
Konum: İstanbul
Değerleme: 5516

ÖncekiSoñraki

Dön Sözcük Türetme, Öneriler

Kimler çevrimiçi

Bu bölümü gezen üyeler: Hiç bir üye yok ve 15 konuk

Reputation System ©'