2. bét (Toplam 5 bét)

Ynt: senato, senatör

İletiGönderilme zamanı: 02 Eki 2011, 14:21
gönderen ingichka
Bilim insanı nasıl bir tanımdır? Diğer dillerde insan sözcüğüyle yapılan böyle bir tanım var mıdır? Mesela İngilizcede postman sözcüğü yerine post human denilmekte midir? Bilim adamı sözcüğü ile sadece erkek bilim adamı anlaşılıyorsa kadınlara bilim kadını denilebilir. Ancak hem kadın hem erkek bir arada ise sadece bilim adamları da denilebilir. İspanyolca kadın erkek karışık olan bir türkümden bahsedilirken her zaman eril biçim kullanılıyor. Ayrıca insan sözcüğünün özü de bir talay dilde (belki gramatik cinsiyet olan dillerin büyük çoğunluğunda) erildir. Diğer dillerde bu konuyla bağlı düzenleme yapılması düşünülüyor mu da Türkçeye böyle kavramlar sokulmaya çalışılıyor?

Ynt: senato, senatör

İletiGönderilme zamanı: 02 Eki 2011, 14:24
gönderen Temirbek
Ana Türkçeden alıp açarsak;

*ke- "yayılmak" > ker- "yaymak, germek" > *ken- "yayılmak/yayınmak" (dönüşlü) > *keng (ad yapıcı /-g/ ekiyle) > "ng" ulanmasıyla > keñ "geñişlik 2) açıklık 3) açı, geñ" (üç+geñ "üç açı", dört+geñ "dört açı") > *geñi- "geñleşmek" > geñiş vb.

keñe- > günümüz Oğuzcasıyla geñe- "açıklamak, fikir yaymak" añlamındadır > geñeş "istişâre, danışma" gibi añlamlara gelir.

Ynt: senato, senatör

İletiGönderilme zamanı: 02 Eki 2011, 14:26
gönderen Temirbek
ingichka yazdı:Bilim insanı nasıl bir tanımdır? Diğer dillerde insan sözcüğüyle yapılan böyle bir tanım var mıdır? Mesela İngilizcede postman sözcüğü yerine post human denilmekte midir? Bilim adamı sözcüğü ile sadece erkek bilim adamı anlaşılıyorsa kadınlara bilim kadını denilebilir. Ancak hem kadın hem erkek bir arada ise sadece bilim adamları da denilebilir. İspanyolca kadın erkek karışık olan bir türkümden bahsedilirken her zaman eril biçim kullanılıyor. Ayrıca insan sözcüğünün özü de bir talay dilde (belki gramatik cinsiyet olan dillerin büyük çoğunluğunda) erildir. Diğer dillerde bu konuyla bağlı düzenleme yapılması düşünülüyor mu da Türkçeye böyle kavramlar sokulmaya çalışılıyor?


Bilim adamı, bilim kadını yerine bilimci "scientist" deyip geçelim. Dilimizde türlük ayrımı yoktur zaten.

Ynt: senato, senatör

İletiGönderilme zamanı: 02 Eki 2011, 14:30
gönderen ingichka
Temirbek yazdı:Bilim adamı, bilim kadını yerine bilimci "scientist" deyip geçelim. Dilimizde türlük ayrımı yoktur zaten.
Bizim dilimizde cinsiyet olmadığından dişi+, kadın+ gibi sıfatlar kullanılıyor. ...adamı ile biten tamlamalarda ise eğer erkek şeklinde anlaşılıyorsa ...kadını ile tamlama yapılabilir. Adam sözcüğü aslında zaten hem erkek hem kadın için kullanılabilecek bir sözcüktür. Mesela Azerbaycan Türkçesinde kadınlara "sän çox yaxşı adamsan" gibi bir ifade kullanılabiliyor.

Ynt: senato, senatör

İletiGönderilme zamanı: 02 Eki 2011, 15:13
gönderen Baturalptürk
Bilim insanı nasıl bir tanımdır? Diğer dillerde insan sözcüğüyle yapılan böyle bir tanım var mıdır?


Diğer dillerde olup olmaması bizi ilgilendirmiyor. Bizde var.

Bilim adamı sözcüğü ile sadece erkek bilim adamı anlaşılıyorsa kadınlara bilim kadını denilebilir.

Zaten deniliyor. Sözlüklerimizde bilim adamı, bilim insanı, bilim kadını kelimelerimiz var.

Diğer dillerde bu konuyla bağlı düzenleme yapılması düşünülüyor mu da Türkçeye böyle kavramlar sokulmaya çalışılıyor?

Kavram zaten var, onu ifade edecek sözcüğü konuşuyoruz. Öbür dillerde böyle işlerin yapılıp yapılmaması da hiç önemli değil.
Şu var ki, biz bu sözcüklerin doğruluğunu tartışmıyoruz. Bu sözcüklerin neden ortaya çıktığını saptamaya çalışıyoruz. Kadınların kendini tanıtırken bilim adamı yerine bilim kadını veya bilim insanı sözcüklerini seçmelerindeki mantığı kavramaya çalışıyoruz. 

Ynt: senato, senatör

İletiGönderilme zamanı: 02 Eki 2011, 15:30
gönderen Bengitaşlarındili
Peki öyleyse, diyelimki söylediklerinizdeki hakkı teslim ettim ve Hanım için aksakal diyelemez noktasına vardım.  Hanım  için aksaç önerisini getirdim. Ne değişir?
Dahası, siz önerinin ötesine geçin, Senato ve senatör için sizin önerilerinizi okuyalım.

Ynt: senato, senatör

İletiGönderilme zamanı: 02 Eki 2011, 15:54
gönderen Oktay D.
Yok bilimadamı erkek oluyor, yok aksakal kadın olamaz, vb.. Geçiŋiz bunları. Kavram boşaltımıdır bunlar. Aynı durum tuvalet (kadın makyaj odası/yeri) sözcüğünde de olmuştur, eski dildeki ayakyolunu atıp yerine oturmuş ardından aynı bahâneyle onun yerine lavabo denmiştir. Bu toplumumuzdaki yapınıŋ dile yansımasıdır. Kent yaşamı, toplumsal açıdan sağlıksızlaşmıştır. Batı toplumu bu konuda daha berbattır, biz de aynı yöne bakıyoruz. Geçiŋiz ve öneriŋizi veriŋiz.

Ynt: senato, senatör

İletiGönderilme zamanı: 02 Eki 2011, 15:54
gönderen Baturalptürk
Peki öyleyse, diyelimki söylediklerinizdeki hakkı teslim ettim ve Hanım için aksakal diyelemez noktasına vardım.  Hanım  için aksaç önerisini getirdim. Ne değişir?
Dahası, siz önerinin ötesine geçin, Senato ve senatör için sizin önerilerinizi okuyalım.


Benim burada herhangi bir sözcük söylememin hiçbir anlamı yok. İlkesel olarak, ben bireysel türetileri gereksiz görürüm. Şayet eskiden kullanılmış bir sözcük varsa onu öğrenir ve kullanmak isterim. Bu durumda senatör yeni anlamıyla eskide bulunamayacak bir sözcük. Tedavülde bir başka sözcük daha bulunana kadar benim için tek bir kelime var: Senatör.

Bir gün, bir dönem türetilmiş bir söz görürsem paylaşırım sizin için.

Ynt: senato, senatör

İletiGönderilme zamanı: 02 Eki 2011, 15:58
gönderen Baturalptürk
Yok bilimadamı erkek oluyor, yok aksakal kadın olamaz, vb.. Geçiŋiz bunları. Kavram boşaltımıdır bunlar. Aynı durum tuvalet (kadın makyaj odası/yeri) sözcüğünde de olmuştur, eski dildeki ayakyolunu atıp yerine oturmuş ardından aynı bahâneyle onun yerine lavabo denmiştir. Bu toplumumuzdaki yapınıŋ dile yansımasıdır. Kent yaşamı, toplumsal açıdan sağlıksızlaşmıştır. Batı toplumu bu konuda daha berbattır, biz de aynı yöne bakıyoruz. Geçiŋiz ve öneriŋizi veriŋiz.


Dilbilim bunları eleştirmez, nedenini araştırır. Biz de öyle yapalım.
Dili ve konuşurlarını makine gibi tekdüze, mıh gibi durağan addetmeyelim.
Dilde olağan şeylerdir bunlar.

Ynt: senato, senatör

İletiGönderilme zamanı: 02 Eki 2011, 18:13
gönderen Oktay D.
Baturalptürk yazdı:
Yok bilimadamı erkek oluyor, yok aksakal kadın olamaz, vb.. Geçiŋiz bunları. Kavram boşaltımıdır bunlar. Aynı durum tuvalet (kadın makyaj odası/yeri) sözcüğünde de olmuştur, eski dildeki ayakyolunu atıp yerine oturmuş ardından aynı bahâneyle onun yerine lavabo denmiştir. Bu toplumumuzdaki yapınıŋ dile yansımasıdır. Kent yaşamı, toplumsal açıdan sağlıksızlaşmıştır. Batı toplumu bu konuda daha berbattır, biz de aynı yöne bakıyoruz. Geçiŋiz ve öneriŋizi veriŋiz.


Dilbilim bunları eleştirmez, nedenini araştırır. Biz de öyle yapalım.
Dili ve konuşurlarını makine gibi tekdüze, mıh gibi durağan addetmeyelim.
Dilde olağan şeylerdir bunlar.

O yüzden diyorum, geçiŋiz.

Ynt: senato, senatör

İletiGönderilme zamanı: 02 Eki 2011, 18:29
gönderen ingichka
Baturalptürk yazdı:
Bilim insanı nasıl bir tanımdır? Diğer dillerde insan sözcüğüyle yapılan böyle bir tanım var mıdır?


Diğer dillerde olup olmaması bizi ilgilendirmiyor. Bizde var.

Bilim adamı sözcüğü ile sadece erkek bilim adamı anlaşılıyorsa kadınlara bilim kadını denilebilir.

Zaten deniliyor. Sözlüklerimizde bilim adamı, bilim insanı, bilim kadını kelimelerimiz var.

Diğer dillerde bu konuyla bağlı düzenleme yapılması düşünülüyor mu da Türkçeye böyle kavramlar sokulmaya çalışılıyor?

Kavram zaten var, onu ifade edecek sözcüğü konuşuyoruz. Öbür dillerde böyle işlerin yapılıp yapılmaması da hiç önemli değil.
Şu var ki, biz bu sözcüklerin doğruluğunu tartışmıyoruz. Bu sözcüklerin neden ortaya çıktığını saptamaya çalışıyoruz. Kadınların kendini tanıtırken bilim adamı yerine bilim kadını veya bilim insanı sözcüklerini seçmelerindeki mantığı kavramaya çalışıyoruz. 

Ne demek diğer dillerde olup olmaması bizi ilgilendirmiyor? Başkalarında olmayan bir kullanım neden bizde kullandırılmaya çalışılıyor?

Ynt: senato, senatör

İletiGönderilme zamanı: 02 Eki 2011, 18:40
gönderen Tansık
Diğer dillerdeki kullanımlar elbette bizi ilgilendirmez. Eğer her mevzuda onlara nispet edeceksek, iş bir başka başlık altında dillendirildiğince, Ortak Türkçenin gereksizliğine kadar taşar.

Hoş, kadına hakaret temalı deyişleri sözlükten dıştalayan TDK'nın, ''aksakal'' gibi bir karşılık sunması da ayrı bir tezat.

Bu arada, aksakal sözcüğünün kullanılmasında bir sakınca görmediğimi de bildiririm.

Ynt: senato, senatör

İletiGönderilme zamanı: 02 Eki 2011, 18:46
gönderen ingichka
Tansık yazdı:Diğer dillerdeki kullanımlar elbette bizi ilgilendirmez. Eğer her mevzuda onlara nispet edeceksek, iş bir başka başlık altında dillendirildiğince, Ortak Türkçenin gereksizliğine kadar taşar.

Hoş, kadına hakaret temalı deyişleri sözlükten dıştalayan TDK'nın, ''aksakal'' gibi bir karşılık sunması da ayrı bir tezat.

Bu arada, aksakal sözcüğünün kullanılmasında bir sakınca görmediğimi de bildiririm.
Siz benim söylemeye çalıştığım şeyi neden tersine çeviriyorsunuz? Diyorum ki, bilim insanı yalı bir kullanım diğer dillerde yoksa bizde neden kullandırılmaya çalışılıyor? Başka dilde varsa bizde kullanalım anlamında söyleyemok. Birak bizde kullandırılmaya çalışılan nersenin örneği var mı? Dişil-eril ayrımı olan bir talay dilde bile eril biçimler hem erkeği hem kadını temsil etmek üzere kullanılıyorken bizde neden böyle bir anlayış üzerinde duruluyor?

Ynt: senato, senatör

İletiGönderilme zamanı: 02 Eki 2011, 18:59
gönderen Tansık
Neden tersine çevireyim ki? Ne demişseniz o:

Bilim insanı nasıl bir tanımdır? Diğer dillerde insan sözcüğüyle yapılan böyle bir tanım var mıdır? Mesela İngilizcede postman sözcüğü yerine post human denilmekte midir? Bilim adamı sözcüğü ile sadece erkek bilim adamı anlaşılıyorsa kadınlara bilim kadını denilebilir. Ancak hem kadın hem erkek bir arada ise sadece bilim adamları da denilebilir. İspanyolca kadın erkek karışık olan bir türkümden bahsedilirken her zaman eril biçim kullanılıyor. Ayrıca insan sözcüğünün özü de bir talay dilde (belki gramatik cinsiyet olan dillerin büyük çoğunluğunda) erildir.


Önce diğer dillerden örnekler sıralamışsınız; sonra açık açık, onlar da yoksa bizde olmasının ne alemi var demişsiniz:

Diğer dillerde bu konuyla bağlı düzenleme yapılması düşünülüyor mu da Türkçeye böyle kavramlar sokulmaya çalışılıyor?


Benim indimde de ''aksakal'' sözcüğü için gereksiz bir hassasiyet gösteriliyor; kıldan tüyden mevzulara takılmamak gerek.

Ynt: senato, senatör

İletiGönderilme zamanı: 02 Eki 2011, 19:01
gönderen ingichka
adam
isim Arapça ¥dem

1 .     İnsan.
2 .     Erkek kişi:
      "İyi bir adam isterse, babası da verirse varacak."- M. Ş. Esendal.
TDK GTS

Dikkat ederseniz 1. anlam "insan". Bir de insana bakalım:
1 .     Toplum hâlinde bir kültür çevresinde yaşayan, düşünme ve konuşma yeteneği olan, evreni bütün olarak kavrayabilen, bulguları sonucunda değiştirebilen ve biçimlendirebilen canlı.
2 .     Âdemoğlu, âdem evladı:
      "O yaşta insan hiç düşünmeden sadece yaşamaya bakar."- H. Taner.
Bir talay dilde adam ma insan aynı sözcükle ma ya birbirine yakın sözcüklerle karşılanıyor. Aynı zamanda adam ma insan sözcükleri cinsiyet olan dillerin bir çoğunda erildir (istisnasını bilemok). İnsan sözcüğünün özü eril olduğuna göre bilim adamı orununa bilim insanı demenin ne farkı var?