Yazışmalık

Başka sese beñzemez ananıñ sesi, Her sözcüñ arasañ vardır Türkçesi

senato, senatör

Yéñi sözcük türetim çalışmaları ile önerileri içerir.

Ynt: senato, senatör

İletigönderen ingichka » 02 Eki 2011, 14:21

Bilim insanı nasıl bir tanımdır? Diğer dillerde insan sözcüğüyle yapılan böyle bir tanım var mıdır? Mesela İngilizcede postman sözcüğü yerine post human denilmekte midir? Bilim adamı sözcüğü ile sadece erkek bilim adamı anlaşılıyorsa kadınlara bilim kadını denilebilir. Ancak hem kadın hem erkek bir arada ise sadece bilim adamları da denilebilir. İspanyolca kadın erkek karışık olan bir türkümden bahsedilirken her zaman eril biçim kullanılıyor. Ayrıca insan sözcüğünün özü de bir talay dilde (belki gramatik cinsiyet olan dillerin büyük çoğunluğunda) erildir. Diğer dillerde bu konuyla bağlı düzenleme yapılması düşünülüyor mu da Türkçeye böyle kavramlar sokulmaya çalışılıyor?
  • 0

Üyelik görseli
ingichka
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 2242
Katılım: 01 Oca 2008, 14:33
Konum: istanbul
Değerleme: 19

Ynt: senato, senatör

İletigönderen Temirbek » 02 Eki 2011, 14:24

Ana Türkçeden alıp açarsak;

*ke- "yayılmak" > ker- "yaymak, germek" > *ken- "yayılmak/yayınmak" (dönüşlü) > *keng (ad yapıcı /-g/ ekiyle) > "ng" ulanmasıyla > keñ "geñişlik 2) açıklık 3) açı, geñ" (üç+geñ "üç açı", dört+geñ "dört açı") > *geñi- "geñleşmek" > geñiş vb.

keñe- > günümüz Oğuzcasıyla geñe- "açıklamak, fikir yaymak" añlamındadır > geñeş "istişâre, danışma" gibi añlamlara gelir.
  • 0

Üyelik görseli
Temirbek
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 1611
Katılım: 11 Eki 2007, 21:44
Değerleme: 1141

Ynt: senato, senatör

İletigönderen Temirbek » 02 Eki 2011, 14:26

ingichka yazdı:Bilim insanı nasıl bir tanımdır? Diğer dillerde insan sözcüğüyle yapılan böyle bir tanım var mıdır? Mesela İngilizcede postman sözcüğü yerine post human denilmekte midir? Bilim adamı sözcüğü ile sadece erkek bilim adamı anlaşılıyorsa kadınlara bilim kadını denilebilir. Ancak hem kadın hem erkek bir arada ise sadece bilim adamları da denilebilir. İspanyolca kadın erkek karışık olan bir türkümden bahsedilirken her zaman eril biçim kullanılıyor. Ayrıca insan sözcüğünün özü de bir talay dilde (belki gramatik cinsiyet olan dillerin büyük çoğunluğunda) erildir. Diğer dillerde bu konuyla bağlı düzenleme yapılması düşünülüyor mu da Türkçeye böyle kavramlar sokulmaya çalışılıyor?


Bilim adamı, bilim kadını yerine bilimci "scientist" deyip geçelim. Dilimizde türlük ayrımı yoktur zaten.
  • 0

Üyelik görseli
Temirbek
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 1611
Katılım: 11 Eki 2007, 21:44
Değerleme: 1141

Ynt: senato, senatör

İletigönderen ingichka » 02 Eki 2011, 14:30

Temirbek yazdı:Bilim adamı, bilim kadını yerine bilimci "scientist" deyip geçelim. Dilimizde türlük ayrımı yoktur zaten.
Bizim dilimizde cinsiyet olmadığından dişi+, kadın+ gibi sıfatlar kullanılıyor. ...adamı ile biten tamlamalarda ise eğer erkek şeklinde anlaşılıyorsa ...kadını ile tamlama yapılabilir. Adam sözcüğü aslında zaten hem erkek hem kadın için kullanılabilecek bir sözcüktür. Mesela Azerbaycan Türkçesinde kadınlara "sän çox yaxşı adamsan" gibi bir ifade kullanılabiliyor.
  • 0

Üyelik görseli
ingichka
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 2242
Katılım: 01 Oca 2008, 14:33
Konum: istanbul
Değerleme: 19

Ynt: senato, senatör

İletigönderen Baturalptürk » 02 Eki 2011, 15:13

Bilim insanı nasıl bir tanımdır? Diğer dillerde insan sözcüğüyle yapılan böyle bir tanım var mıdır?


Diğer dillerde olup olmaması bizi ilgilendirmiyor. Bizde var.

Bilim adamı sözcüğü ile sadece erkek bilim adamı anlaşılıyorsa kadınlara bilim kadını denilebilir.

Zaten deniliyor. Sözlüklerimizde bilim adamı, bilim insanı, bilim kadını kelimelerimiz var.

Diğer dillerde bu konuyla bağlı düzenleme yapılması düşünülüyor mu da Türkçeye böyle kavramlar sokulmaya çalışılıyor?

Kavram zaten var, onu ifade edecek sözcüğü konuşuyoruz. Öbür dillerde böyle işlerin yapılıp yapılmaması da hiç önemli değil.
Şu var ki, biz bu sözcüklerin doğruluğunu tartışmıyoruz. Bu sözcüklerin neden ortaya çıktığını saptamaya çalışıyoruz. Kadınların kendini tanıtırken bilim adamı yerine bilim kadını veya bilim insanı sözcüklerini seçmelerindeki mantığı kavramaya çalışıyoruz. 
  • 0

Üyelik görseli
Baturalptürk
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 532
Katılım: 15 Eki 2008, 17:47
Konum: Ankara
Değerleme: 66

Ynt: senato, senatör

İletigönderen Bengitaşlarındili » 02 Eki 2011, 15:30

Peki öyleyse, diyelimki söylediklerinizdeki hakkı teslim ettim ve Hanım için aksakal diyelemez noktasına vardım.  Hanım  için aksaç önerisini getirdim. Ne değişir?
Dahası, siz önerinin ötesine geçin, Senato ve senatör için sizin önerilerinizi okuyalım.
  • 0

Anlayın Artık! Uydurukçuluk devri bitti! Bitti! Koskoca Türk dünyası dururken uydurduklarınızı yutturamazsınız. Biri önerdiğiniz sözü ilk anda kabullenebilir ama sonra diğer Türk dillerindeki karşılıklarını öğrenince, önermiş olduğunuz uyduruk söz için size kin ve nefret besler. Benim şu anda tüm uydurukçulardan duyduğum nefreti duyar size, ama bunu şahıs olarak kimseye yöneltemediği, maddileştiremediği için Türkçeciliğe yansıtır. Türkçeciliğe nefret duymaya başlar.İşte siz UYDURUKÇULAR farkında olmadan TÜRKÇEYİ BALTALAYANLAR DURUMUNDASINIZ. Yeter artık UYDURMAYIN!
Üyelik görseli
Bengitaşlarındili
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 2144
Katılım: 28 May 2009, 15:46
Konum: Ýstanbul
Değerleme: 0

Ynt: senato, senatör

İletigönderen Oktay D. » 02 Eki 2011, 15:54

Yok bilimadamı erkek oluyor, yok aksakal kadın olamaz, vb.. Geçiŋiz bunları. Kavram boşaltımıdır bunlar. Aynı durum tuvalet (kadın makyaj odası/yeri) sözcüğünde de olmuştur, eski dildeki ayakyolunu atıp yerine oturmuş ardından aynı bahâneyle onun yerine lavabo denmiştir. Bu toplumumuzdaki yapınıŋ dile yansımasıdır. Kent yaşamı, toplumsal açıdan sağlıksızlaşmıştır. Batı toplumu bu konuda daha berbattır, biz de aynı yöne bakıyoruz. Geçiŋiz ve öneriŋizi veriŋiz.
  • 0

Üyelik görseli
Oktay D.
Yönetici
Yönetici
 
İleti: 8307
Katılım: 28 Ağu 2007, 17:52
Konum: İstanbul
Değerleme: 5430

Ynt: senato, senatör

İletigönderen Baturalptürk » 02 Eki 2011, 15:54

Peki öyleyse, diyelimki söylediklerinizdeki hakkı teslim ettim ve Hanım için aksakal diyelemez noktasına vardım.  Hanım  için aksaç önerisini getirdim. Ne değişir?
Dahası, siz önerinin ötesine geçin, Senato ve senatör için sizin önerilerinizi okuyalım.


Benim burada herhangi bir sözcük söylememin hiçbir anlamı yok. İlkesel olarak, ben bireysel türetileri gereksiz görürüm. Şayet eskiden kullanılmış bir sözcük varsa onu öğrenir ve kullanmak isterim. Bu durumda senatör yeni anlamıyla eskide bulunamayacak bir sözcük. Tedavülde bir başka sözcük daha bulunana kadar benim için tek bir kelime var: Senatör.

Bir gün, bir dönem türetilmiş bir söz görürsem paylaşırım sizin için.
  • 0

Üyelik görseli
Baturalptürk
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 532
Katılım: 15 Eki 2008, 17:47
Konum: Ankara
Değerleme: 66

Ynt: senato, senatör

İletigönderen Baturalptürk » 02 Eki 2011, 15:58

Yok bilimadamı erkek oluyor, yok aksakal kadın olamaz, vb.. Geçiŋiz bunları. Kavram boşaltımıdır bunlar. Aynı durum tuvalet (kadın makyaj odası/yeri) sözcüğünde de olmuştur, eski dildeki ayakyolunu atıp yerine oturmuş ardından aynı bahâneyle onun yerine lavabo denmiştir. Bu toplumumuzdaki yapınıŋ dile yansımasıdır. Kent yaşamı, toplumsal açıdan sağlıksızlaşmıştır. Batı toplumu bu konuda daha berbattır, biz de aynı yöne bakıyoruz. Geçiŋiz ve öneriŋizi veriŋiz.


Dilbilim bunları eleştirmez, nedenini araştırır. Biz de öyle yapalım.
Dili ve konuşurlarını makine gibi tekdüze, mıh gibi durağan addetmeyelim.
Dilde olağan şeylerdir bunlar.
  • 0

Üyelik görseli
Baturalptürk
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 532
Katılım: 15 Eki 2008, 17:47
Konum: Ankara
Değerleme: 66

Ynt: senato, senatör

İletigönderen Oktay D. » 02 Eki 2011, 18:13

Baturalptürk yazdı:
Yok bilimadamı erkek oluyor, yok aksakal kadın olamaz, vb.. Geçiŋiz bunları. Kavram boşaltımıdır bunlar. Aynı durum tuvalet (kadın makyaj odası/yeri) sözcüğünde de olmuştur, eski dildeki ayakyolunu atıp yerine oturmuş ardından aynı bahâneyle onun yerine lavabo denmiştir. Bu toplumumuzdaki yapınıŋ dile yansımasıdır. Kent yaşamı, toplumsal açıdan sağlıksızlaşmıştır. Batı toplumu bu konuda daha berbattır, biz de aynı yöne bakıyoruz. Geçiŋiz ve öneriŋizi veriŋiz.


Dilbilim bunları eleştirmez, nedenini araştırır. Biz de öyle yapalım.
Dili ve konuşurlarını makine gibi tekdüze, mıh gibi durağan addetmeyelim.
Dilde olağan şeylerdir bunlar.

O yüzden diyorum, geçiŋiz.
  • 0

Üyelik görseli
Oktay D.
Oktay DOĞANGÜN
Yönetici
Yönetici
 
İleti: 8307
Katılım: 28 Ağu 2007, 17:52
Konum: İstanbul
Değerleme: 5430

Ynt: senato, senatör

İletigönderen ingichka » 02 Eki 2011, 18:29

Baturalptürk yazdı:
Bilim insanı nasıl bir tanımdır? Diğer dillerde insan sözcüğüyle yapılan böyle bir tanım var mıdır?


Diğer dillerde olup olmaması bizi ilgilendirmiyor. Bizde var.

Bilim adamı sözcüğü ile sadece erkek bilim adamı anlaşılıyorsa kadınlara bilim kadını denilebilir.

Zaten deniliyor. Sözlüklerimizde bilim adamı, bilim insanı, bilim kadını kelimelerimiz var.

Diğer dillerde bu konuyla bağlı düzenleme yapılması düşünülüyor mu da Türkçeye böyle kavramlar sokulmaya çalışılıyor?

Kavram zaten var, onu ifade edecek sözcüğü konuşuyoruz. Öbür dillerde böyle işlerin yapılıp yapılmaması da hiç önemli değil.
Şu var ki, biz bu sözcüklerin doğruluğunu tartışmıyoruz. Bu sözcüklerin neden ortaya çıktığını saptamaya çalışıyoruz. Kadınların kendini tanıtırken bilim adamı yerine bilim kadını veya bilim insanı sözcüklerini seçmelerindeki mantığı kavramaya çalışıyoruz. 

Ne demek diğer dillerde olup olmaması bizi ilgilendirmiyor? Başkalarında olmayan bir kullanım neden bizde kullandırılmaya çalışılıyor?
  • 0

Üyelik görseli
ingichka
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 2242
Katılım: 01 Oca 2008, 14:33
Konum: istanbul
Değerleme: 19

Ynt: senato, senatör

İletigönderen Tansık » 02 Eki 2011, 18:40

Diğer dillerdeki kullanımlar elbette bizi ilgilendirmez. Eğer her mevzuda onlara nispet edeceksek, iş bir başka başlık altında dillendirildiğince, Ortak Türkçenin gereksizliğine kadar taşar.

Hoş, kadına hakaret temalı deyişleri sözlükten dıştalayan TDK'nın, ''aksakal'' gibi bir karşılık sunması da ayrı bir tezat.

Bu arada, aksakal sözcüğünün kullanılmasında bir sakınca görmediğimi de bildiririm.
  • 0

Tansık
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 583
Katılım: 20 Tem 2010, 01:58
Değerleme: 15

Ynt: senato, senatör

İletigönderen ingichka » 02 Eki 2011, 18:46

Tansık yazdı:Diğer dillerdeki kullanımlar elbette bizi ilgilendirmez. Eğer her mevzuda onlara nispet edeceksek, iş bir başka başlık altında dillendirildiğince, Ortak Türkçenin gereksizliğine kadar taşar.

Hoş, kadına hakaret temalı deyişleri sözlükten dıştalayan TDK'nın, ''aksakal'' gibi bir karşılık sunması da ayrı bir tezat.

Bu arada, aksakal sözcüğünün kullanılmasında bir sakınca görmediğimi de bildiririm.
Siz benim söylemeye çalıştığım şeyi neden tersine çeviriyorsunuz? Diyorum ki, bilim insanı yalı bir kullanım diğer dillerde yoksa bizde neden kullandırılmaya çalışılıyor? Başka dilde varsa bizde kullanalım anlamında söyleyemok. Birak bizde kullandırılmaya çalışılan nersenin örneği var mı? Dişil-eril ayrımı olan bir talay dilde bile eril biçimler hem erkeği hem kadını temsil etmek üzere kullanılıyorken bizde neden böyle bir anlayış üzerinde duruluyor?
  • 0

Üyelik görseli
ingichka
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 2242
Katılım: 01 Oca 2008, 14:33
Konum: istanbul
Değerleme: 19

Ynt: senato, senatör

İletigönderen Tansık » 02 Eki 2011, 18:59

Neden tersine çevireyim ki? Ne demişseniz o:

Bilim insanı nasıl bir tanımdır? Diğer dillerde insan sözcüğüyle yapılan böyle bir tanım var mıdır? Mesela İngilizcede postman sözcüğü yerine post human denilmekte midir? Bilim adamı sözcüğü ile sadece erkek bilim adamı anlaşılıyorsa kadınlara bilim kadını denilebilir. Ancak hem kadın hem erkek bir arada ise sadece bilim adamları da denilebilir. İspanyolca kadın erkek karışık olan bir türkümden bahsedilirken her zaman eril biçim kullanılıyor. Ayrıca insan sözcüğünün özü de bir talay dilde (belki gramatik cinsiyet olan dillerin büyük çoğunluğunda) erildir.


Önce diğer dillerden örnekler sıralamışsınız; sonra açık açık, onlar da yoksa bizde olmasının ne alemi var demişsiniz:

Diğer dillerde bu konuyla bağlı düzenleme yapılması düşünülüyor mu da Türkçeye böyle kavramlar sokulmaya çalışılıyor?


Benim indimde de ''aksakal'' sözcüğü için gereksiz bir hassasiyet gösteriliyor; kıldan tüyden mevzulara takılmamak gerek.
  • 0

Tansık
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 583
Katılım: 20 Tem 2010, 01:58
Değerleme: 15

Ynt: senato, senatör

İletigönderen ingichka » 02 Eki 2011, 19:01

adam
isim Arapça ¥dem

1 .     İnsan.
2 .     Erkek kişi:
      "İyi bir adam isterse, babası da verirse varacak."- M. Ş. Esendal.
TDK GTS

Dikkat ederseniz 1. anlam "insan". Bir de insana bakalım:
1 .     Toplum hâlinde bir kültür çevresinde yaşayan, düşünme ve konuşma yeteneği olan, evreni bütün olarak kavrayabilen, bulguları sonucunda değiştirebilen ve biçimlendirebilen canlı.
2 .     Âdemoğlu, âdem evladı:
      "O yaşta insan hiç düşünmeden sadece yaşamaya bakar."- H. Taner.
Bir talay dilde adam ma insan aynı sözcükle ma ya birbirine yakın sözcüklerle karşılanıyor. Aynı zamanda adam ma insan sözcükleri cinsiyet olan dillerin bir çoğunda erildir (istisnasını bilemok). İnsan sözcüğünün özü eril olduğuna göre bilim adamı orununa bilim insanı demenin ne farkı var?
  • 0

Üyelik görseli
ingichka
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 2242
Katılım: 01 Oca 2008, 14:33
Konum: istanbul
Değerleme: 19

ÖncekiSoñraki

Dön Sözcük Türetme, Öneriler

Kimler çevrimiçi

Bu bölümü gezen üyeler: Google [Bot] ve 7 konuk

Reputation System ©'