Yazışmalık

Başka sese beñzemez ananıñ sesi, Her sözcüñ arasañ vardır Türkçesi

Fotoğraf ve türevleri

Yéñi sözcük türetim çalışmaları ile önerileri içerir.

Fotoğraf ve türevleri

İletigönderen Temirbek » 07 Ara 2007, 19:23

fotoğraf: EYun fôs, fōt- ışık + EYun grafē yazı, kayıt
  • 0

En soñ Temirbek tarafından 08 Oca 2009, 03:19 tarihinde düzenlendi, toplamda 1 kéz düzenlendi.
Üyelik görseli
Temirbek
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 1611
Katılım: 11 Eki 2007, 21:44
Değerleme: 1070

Ynt: Fotoğraf

İletigönderen Boraan » 08 Ara 2007, 01:25

Ekiz ( AE )  köken ?
  • 0

Üyelik görseli
Boraan
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 1797
Katılım: 23 Eki 2007, 17:34
Konum: Ýstanbul
Değerleme: 65

Ynt: Fotoğraf

İletigönderen bensay » 08 Ara 2007, 15:32

SNBB önerisi anımsadığımca "ışıtkan" olmalı. "Işıt" daha kısa bu da olabilir. Muğla'da "ikiz" sözcüğü "ekiz" olarak söylenir, arada ilgi varmı bilmem.

Ben "ışılbetiz" demiştim bir aralar. Bu sıralar ise, fotoğraf yerine sıklıkla kullandığımız resim sözü dolayısıyla yalnızca "betiz" sözünü kullanıyorum. İngilizler de, hem çizilen hem de çekilen resime gerçekte yalnızca "picture" derler. Bu betizin elle çizilen bir betiz mi, yoksa fotoğraf makinasıyla çekilen bir betiz mi olduğunun belirlenmesi gerektiği durumda başlarına "çizim" ya da "çekim" sözcüklerini ekliyorum. Ben kendimce, yeni türetim dışı böyle bir yol seçtim.

Betiz: Nesnelerin, elle çizilen ya da fotoğraf makinasıyla yapılan çekim sonucu oluşturulan kağıt vb. üstü görüntüleri. Resim, fotoğraf.
Çekimbetiz: Betizin fotoğraf makinası aracılığıyla oluşturulmuş olanı.
Çizimbetiz: Betizin çizilerek oluşturulmuş olanı.
Betizçeker: Betiz çekmekte kullanılan araç, fotoğraf makinası

Betiz sözcüğünü yaygınlaştırmak yeterli bence, esenlikler
  • 0

En soñ bensay tarafından 08 Ara 2007, 16:43 tarihinde düzenlendi, toplamda 1 kéz düzenlendi.
http://www.gelgelturkce.blogcu.com
https://www.facebook.com/OzlestirmeKilavuzu
Evrensel olan kavramlardır, sözcükler ulusal olabilir, dahası olmalıdır.
Üyelik görseli
bensay
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 2476
Katılım: 03 Eyl 2007, 14:19
Konum: istanbul
Değerleme: 858

Ynt: Fotoğraf

İletigönderen YİĞİT TULGA » 09 Ara 2007, 00:39

Uğrola arkadaşlar,

Işıtkan.....fotograf (ışırtkan... ışığı aktarmaya yarayan taban nesnesi (ışığı yansıtan yaprak) )
ışıt.........foto (kısaltması)
ışıtkın.....fotojen, fotojenik
ışmık......foton (ışımık)
ışılgöze....fotosel
ışılakım....fotoakım (Fotoelektrik olayından elde edilen akım.)
ışılkarama...fotokimya (Işık etkisiyle oluşan kimyasal tepkimeleri inceleyen bilim, fotoşimi)
ışılyuvar.....fotosfer (Işık yuvarı)
ışılgöç.......fotoaktizm (Işığa göçüm)
ışıltırık.......fotoelektrik (ışıl yıltırık)
(1-Işığın etkisiyle elektrik üretme. 2-Işık ışımalarının etkisiyle oluşan her tür elektrik olayı)
ışıldürtü....fotokinezi (Bazı hayvanları karanlıkta ışık, çok aydınlıkta ise karanlık aramaya iteleyen dürtü)
ışılölçüm....fotometri (Işık ölçümü)
ışıtmaç....fotoskop (Merceklerin uyumundaki değişiklikleri, onların yüzeylerindeki yansımalarla gözlemeye yarayan alet)
ışırım, ışırı.......fototerapi (Işık kullanılarak yapılan tedavi)
ışırımcı, ışırıcı.....fototerapist
ışıklaş(ım)............fotokopi
ışılevrinti..............fotomorfoz (Canlı varlıkların birey oluş sırasındaki gelişimi üzerinde ışığın yaptığı etki)
ışılkavuşu(m)........fototropizm (Işığa doğrulum)
ışılişlem...............fotomekanik (Fotoğraftan baskı klişesi elde etmek için uygulanan her türlü yöntem)
ışıldeğri..............fotosentez (Yeşil bitkilerin ışıkta basit birleşiklerinden karmaşık yapılı organik moleküller yapması) (teğirmek, değirmen >> döndürmek, çevirmek)
ışıl-kaç................fototaksi (Işığa göçüm)

gibi önermelerde bulunmuştum.
Usunuzda bulunsun
Uğrola
  • 2

En soñ YİĞİT TULGA tarafından 13 Ara 2008, 19:01 tarihinde düzenlendi, toplamda 1 kéz düzenlendi.
Sözlük indir.
http://tufar.com/SanalBaba/
Taranmasına "kıyacağınız" sözlük varsa benimle iletişim kurunuz.

"Türk Dil Kurumu" ile "Türk Günay Kurumu" özerk, tüzel kişiliğine dönmelidir. Atatürk kalıtını çiğneyenler yargılanmalıdır...
YİĞİT TULGA
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 973
Katılım: 29 Ağu 2007, 03:48
Değerleme: 33

Ynt: Fotoğraf

İletigönderen Boraan » 09 Ara 2007, 18:12

Doğrudan Türkçeye çevirirsek ışıkyazı (fotograf) oluyor...
  • 0

En soñ Boraan tarafından 20 Ara 2007, 00:57 tarihinde düzenlendi, toplamda 1 kéz düzenlendi.
Üyelik görseli
Boraan
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 1797
Katılım: 23 Eki 2007, 17:34
Konum: Ýstanbul
Değerleme: 65

Ynt: Fotoğraf

İletigönderen ZaferÖztürk » 17 Ara 2007, 10:42

Uğrola, görüntü sözcüğüne bir anlam daha yüklenemez mi?
Fotoğrafımı çek yerine görüntümü çek...
Çok güzel fotoğraf verir yerine; çok güzel görüntü verir gibi...
Ne dersiniz, Fotoğtaf yerine,'' GÖRÜNTÜ'' olabilir mi?

Sevgiler
Zafer Öztürk
  • 0

Üyelik görseli
ZaferÖztürk
Göñüllü
Göñüllü
 
İleti: 159
Katılım: 03 Eyl 2007, 11:05
Konum: Meydanc?k-?av?at
Değerleme: 6

Ynt: Fotoğraf

İletigönderen Gökbey » 15 Oca 2008, 20:50

ög yazdı:Unutulmuş-Unutturulmuş Türkçe Bediz sözcüğü var, Bedizci: ressam, fotoğrafa da resim dendiğine göre neden Bediz de denmesin? Bedizleyici - Bedizçeker: fotoğraf aygıtı.


Bediz sözcüğünün kaynağı nedir ?

Resim için , Nurullah Ataç'ın Betim önerisi var.
Betim : Tasvir
Bet : Yüz

tasvir   ~ Ar taSwīr  [#Swr II msd.] resimleme, suretini çıkarma " suret 


Betim mi Betiz mi ? Birinde karar kılmak gerek !
  • 0

En soñ Gökbey tarafından 15 Oca 2008, 20:56 tarihinde düzenlendi, toplamda 1 kéz düzenlendi.
Görsel
Göktürkçe Araştırmaları http://kokturukce.blogspot.com
Göktürkçe Günlüğüm http://gokbeyuluc.wordpress.com
Azəricə Dil Araşdırmaları http://dilcilik.blogspot.com
Üyelik görseli
Gökbey
Yönetici
Yönetici
 
İleti: 1706
Katılım: 28 Ağu 2007, 17:15
Konum: Azerbaycan/Bakü
Değerleme: 338

Ynt: Fotoğraf

İletigönderen bensay » 15 Oca 2008, 22:47

Kuşkusuz betiz, esenlikler.
  • 0

http://www.gelgelturkce.blogcu.com
https://www.facebook.com/OzlestirmeKilavuzu
Evrensel olan kavramlardır, sözcükler ulusal olabilir, dahası olmalıdır.
Üyelik görseli
bensay
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 2476
Katılım: 03 Eyl 2007, 14:19
Konum: istanbul
Değerleme: 858

Ynt: Fotoğraf

İletigönderen Boraan » 17 Oca 2008, 00:20

betiz - resim
ekiz, ışıtkan - fotograf
  • 0

En soñ Boraan tarafından 18 Oca 2008, 06:22 tarihinde düzenlendi, toplamda 1 kéz düzenlendi.
Üyelik görseli
Boraan
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 1797
Katılım: 23 Eki 2007, 17:34
Konum: Ýstanbul
Değerleme: 65

Fotoğraf ve türevleri

İletigönderen Aytunga » 22 Ağu 2008, 14:57

  Fotoğraf: Işıtkın
  Fotoğraf makinesi: Işıtkan
  Fotoğrafçı: Işıtman
  Resim: Betiz
  • 0

-Böyle kaba gürültüyle bu i? yürümez...
-Art?k bizim sözcüklerimizi kullanacak, yayg?nla?t?racak yazarlara gereksinimimiz var...
-Dayatma izlemiyle hiçbir yere varamay?z...
-Öz Türkçe temelinde olu?turulmu? denemelere, öykülere, uzunöykülere gereksinimimiz var.
-Bunun yan? s?ra yabanc? dili yüksek düzeyde dilmaçlar?m?z olmal?.
Üyelik görseli
Aytunga
Göñüllü
Göñüllü
 
İleti: 214
Katılım: 18 Haz 2008, 11:59
Konum: Denizli
Değerleme: 15

Ynt: Fotoğraf ve türevleri

İletigönderen Bay Beyrek » 23 Ağu 2008, 10:48

ışıtkın olmaz bence ışıt uygundur
  • 0

Türk dedi?in Çal??kan,dürüst,arl?,ba??ms?z,kuncu ve yurtsever olur
Türk dedi?inden vatan haini olmaz !!!
Olan varsa onun soyundan ku?ku duyulur.
Üyelik görseli
Bay Beyrek
Türkçeséver
Türkçeséver
 
İleti: 64
Katılım: 30 Tem 2008, 15:40
Değerleme: 2

Ynt: Fotoğraf ve türevleri

İletigönderen Aytunga » 23 Ağu 2008, 16:02

Işıt'ı yazışmalıkta çeşitli yerlerde ben de gördüm ama bence ışıt uygun değildir. Işıtkan ve ışıtman sözcükleri ışıtmak eyleminden türetilmiştir. Yani ışıt- eylemdir. -kın eki uygundur diyorum ben.
  Solmak (Geçişsiz eylemi) --->Solgun _ Solmuş olan
  Sıkılmak (    "          ")--->Sıkkın _ Sıkılmış olan
  Ezilmek (      "          ")--->Ezgin _ Ezilmiş olan
  Darılmak (    "        ")--->Dargın _ Darılmış olan
  .
  .
  ...
  Işımak (  "        ")---> Işıkın-->Işıgın _ Işıtılmış olan

  Işıtkındaki kurgu hatası böylece giderilmiş oldu. Çünkü ışıtılmak eylemi geçişli idi, dolayısyla, -gın ekini alamazdı.
  Işıkın, ışığın, ışıgın da hoş durmadı. Evet, bunun üzerinde durabiliriz ama "ışıt" kabul edilemez gibi geliyor bana.
  • 0

-Böyle kaba gürültüyle bu i? yürümez...
-Art?k bizim sözcüklerimizi kullanacak, yayg?nla?t?racak yazarlara gereksinimimiz var...
-Dayatma izlemiyle hiçbir yere varamay?z...
-Öz Türkçe temelinde olu?turulmu? denemelere, öykülere, uzunöykülere gereksinimimiz var.
-Bunun yan? s?ra yabanc? dili yüksek düzeyde dilmaçlar?m?z olmal?.
Üyelik görseli
Aytunga
Göñüllü
Göñüllü
 
İleti: 214
Katılım: 18 Haz 2008, 11:59
Konum: Denizli
Değerleme: 15

Ynt: Fotoğraf

İletigönderen YİĞİT TULGA » 22 Eki 2008, 18:11

Uğrola,

fotograf için bir öneri daha:

ışındırık..............fotograf
ışındır (kısaltma) ...foto
ışındırcı (ışındırıcı).........fotografçı

ışıttırık....fotograf
ışıt...........foto
ışıtçı.........fotocu

olabilir.

Usumuzda bulunsun.
Uğrola
  • 0

Sözlük indir.
http://tufar.com/SanalBaba/
Taranmasına "kıyacağınız" sözlük varsa benimle iletişim kurunuz.

"Türk Dil Kurumu" ile "Türk Günay Kurumu" özerk, tüzel kişiliğine dönmelidir. Atatürk kalıtını çiğneyenler yargılanmalıdır...
YİĞİT TULGA
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 973
Katılım: 29 Ağu 2007, 03:48
Değerleme: 33

Ynt: Fotoğraf

İletigönderen Gökbey » 11 Ara 2008, 17:47

bediz

Resim. [ Derleme Sözlüğü c: 12 ]

Türkmen, Kızılhamza *Ortaköy Çorum


Bediz olarak kullanımdaymıs zaten, buna "betiz" desek sorun olur mu?
Yöresel kullanımı olmasa, Törükçeden günümüze "beyiz" olarak aktarılması gerekcekti ama bugün bediz olarak yasadığına göre d>t dönüümünde sakınca var mıdır?
  • 0

Görsel
Göktürkçe Araştırmaları http://kokturukce.blogspot.com
Göktürkçe Günlüğüm http://gokbeyuluc.wordpress.com
Azəricə Dil Araşdırmaları http://dilcilik.blogspot.com
Üyelik görseli
Gökbey
Yönetici
Yönetici
 
İleti: 1706
Katılım: 28 Ağu 2007, 17:15
Konum: Azerbaycan/Bakü
Değerleme: 338

Ynt: Fotoğraf

İletigönderen Oktay D. » 11 Ara 2008, 19:42

d- > t- dönüşümü sadece önseste bulunuyor (bir de çekim eklerinde ünsüz beñzeşmesinde). İki ünlü arasındaki /d/ sesleri Oğuz Türkçesinde kesinlikle /y/ olmuştur. Olasıca /d/'si korunan sözcükler Kıpçak Türkçesiniñ Oğuzcaya etkisidir.

Bugün beze- "süslemek" sözcüğü Eski Türkçe bedize- < bediz+e- < bediz "süs, heykel" sözcüğünden gelir. Burada /d/ sesi /y/ olmuş ve Osmanlı yazısı nedeniyle de düşmüştür ( b(e)dze- > b(e)yze- > bize- > béze- > beze- ).

Kıpçak etkisini benimsersek bediz olmalıdır (ki zâten öyle yaşıyor) ancak illâ Oğuzcaya sâdık kalacaksak beyiz olmalıdır. Ne ki, betiz kesinlikle olmaz. Sanırım bu /t/li biçim, sözcüğüñ bét "bet, yüz" sözcüğüyle kökteş olduğu sanılarak oluşmuş. Bu yerlikten (ve buradan etkilenen yerliklerden) başka hiçbir yerde /t/li biçime raslayamazsıñız.
  • 0

Üyelik görseli
Oktay D.
Yönetici
Yönetici
 
İleti: 7391
Katılım: 28 Ağu 2007, 17:52
Konum: İstanbul
Değerleme: 3304

Soñraki

Dön Sözcük Türetme, Öneriler

Kimler çevrimiçi

Bu bölümü gezen üyeler: Bing [Bot] ve 7 konuk

Reputation System ©'