Yazışmalık

Başka sese beñzemez ananıñ sesi, Her sözcüñ arasañ vardır Türkçesi

tahmin

Yéñi sözcük türetim çalışmaları ile önerileri içerir.

tahmin

İletigönderen Toygun » 13 Eki 2010, 00:28

" Kestiri sözcüğünü, tahmin karşılığı olarak, "kestirmek" eyleminden türettik. Bunu yaparken, "bildiri, güldürü, saldırı, anı, yapı" gibi sözcüklerin yapısını örneksedik. Bu sözcüğü, bu yapıtm 1973 baskısından bu yana kullanmaktayız. "

Cemal Mıhçıoğlu
  • 0

Üyelik görseli
Toygun
Genel Sorumlu
Genel Sorumlu
 
İleti: 5286
Katılım: 17 Haz 2010, 17:30
Değerleme: 1316

Ynt: tahmin

İletigönderen Gökbey » 23 Eki 2010, 14:42

Öngörü sözcüğü de epey kullanılmakla birlikte, şuan okuduğum Varolmak, Gelişmek, Uzlaşmak bétiğinde Üstün Dökmen hoca, yordama diye bir sözcük kullanmış, ayraç içinde de tahmin yazmış. Güzel olan, sözcüğe sık yér vérmesi... Ancak sözcüğün oluşumu üzerinde düşünüyorum: yorum, yormak sözcükleriyle kökteş. Peki, éyleme eklenen +da eki ile başka sözcüklerimiz var mı?
  • 0

Görsel
Göktürkçe Araştırmaları http://kokturukce.blogspot.com
Göktürkçe Günlüğüm http://gokbeyuluc.wordpress.com
Azəricə Dil Araşdırmaları http://dilcilik.blogspot.com
Üyelik görseli
Gökbey
Yönetici
Yönetici
 
İleti: 1742
Katılım: 28 Ağu 2007, 17:15
Konum: Azerbaycan/Bakü
Değerleme: 415

Ynt: tahmin

İletigönderen bensay » 23 Eki 2010, 15:37

Gülensoy yordam sözcüğünü açıklarken "-da-" eki der. Kavuştak sözcüğü de bu bağlamda irdelenebilir.
  • 0

http://www.gelgelturkce.blogcu.com
https://www.facebook.com/OzlestirmeKilavuzu
Evrensel olan kavramlardır, sözcükler ulusal olabilir, dahası olmalıdır.
Üyelik görseli
bensay
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 2890
Katılım: 03 Eyl 2007, 14:19
Konum: istanbul
Değerleme: 1457

Ynt: tahmin

İletigönderen Bengitaşlarındili » 03 Kas 2010, 11:39

Türkiye dışında bütün Türk dünyasında Tahmin sözü yerine çama sözü kullanılır.
Tahmin etmek ise Çamalamak diye geçer. Kökeni nedir bilmiyorum. Ama dikkatlerimizi yöneltmemiz gereken bir sözcük olduğu kanısındayım.
  • 0

Anlayın Artık! Uydurukçuluk devri bitti! Bitti! Koskoca Türk dünyası dururken uydurduklarınızı yutturamazsınız. Biri önerdiğiniz sözü ilk anda kabullenebilir ama sonra diğer Türk dillerindeki karşılıklarını öğrenince, önermiş olduğunuz uyduruk söz için size kin ve nefret besler. Benim şu anda tüm uydurukçulardan duyduğum nefreti duyar size, ama bunu şahıs olarak kimseye yöneltemediği, maddileştiremediği için Türkçeciliğe yansıtır. Türkçeciliğe nefret duymaya başlar.İşte siz UYDURUKÇULAR farkında olmadan TÜRKÇEYİ BALTALAYANLAR DURUMUNDASINIZ. Yeter artık UYDURMAYIN!
Üyelik görseli
Bengitaşlarındili
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 2144
Katılım: 28 May 2009, 15:46
Konum: Ýstanbul
Değerleme: 0

Ynt: tahmin

İletigönderen Temirbek » 20 Ara 2010, 21:50

Üstün Dökmen Hoca'nın kullandığı sözcük yor- "tefsîr etmek 2) açıklamak 3) rüyâ tâbir etmek" fiilinden geliyor. Bu kökten > yorum "tefsîr" kullanımda olan güzel bir sözcük.

Yordama sözcüğünü kim türetmiş bilmiyorum, belki Üstün Hoca kendisi türetmiştir ancak sözcüğün türetiminde hatâ var. Türkçe'de iki adet /+dA-/ eki vardır, biri özellikle yansıma seslerden fiil yapar; tıkırda-, şakırda-, kıpırda-, kımılda- vb. Diğeri ise yine adlardan fiil yapar; iz "iz" > izde- / iste- "tâkip etmek, izlemek 2) aramak", al "hîle" > alda- / alta- "hîle yapmak" > aldan- (dönüşlü/edilgen) > aldat- (ettirgen) vb.

Bu örnekte yor- fiil köküne /-dA-/ eki gelemez, demeli (yâni) "yordama" yañılgılı bir türetimdir. Tahmin için kestirim/kestirme zâten kullanımdadır. Bu kullanım, dil devrimi ürünü olmayıp eski bir kullanımdır. "Mesâfeyi kestirebildin mi?", "Böyle yapacağını kestiremedim." gibi.


[/hr]
Ek Bilgi

[/hr]

Günümüzde "aldatmak" deyince yalñızca "eşlerin/çiftlerin birbirlerine karşı yaptıkları sadâkatsizlik" anlaşılıyor, oysa "kandırmak 2) hîle yapmak" anlamındadır. Yine "kandırmak" da esâsında kan- "tatmin olmak 2) doymak" fiilinden gelir. (Kana kana su içmek) Ettirgen biçimdir > kandır- "tatmin etmek, kanmasını sağlamak". Karşılık: kandırgı "tatmin" Altay Türkçesi, *kangı > kanı "kanaat, tatmin olma" Türkiye Türkçesi
  • 0

En soñ Temirbek tarafından 25 Oca 2011, 21:47 tarihinde düzenlendi, toplamda 1 kéz düzenlendi.
Üyelik görseli
Temirbek
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 1611
Katılım: 11 Eki 2007, 21:44
Değerleme: 1141

Ynt: tahmin

İletigönderen ingichka » 21 Kas 2011, 23:10

Bengitaşlarındili yazdı:Türkiye dışında bütün Türk dünyasında Tahmin sözü yerine çama sözü kullanılır.
Tahmin etmek ise Çamalamak diye geçer. Kökeni nedir bilmiyorum. Ama dikkatlerimizi yöneltmemiz gereken bir sözcük olduğu kanısındayım.
Çama Türk lehçelerinde yaygın bir sözcük. Kazak ma Kırgız Türkçelerinde boljal sözü de var. (<bolja- "tahmin yürütmek")
  • 0

Üyelik görseli
ingichka
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 2242
Katılım: 01 Oca 2008, 14:33
Konum: istanbul
Değerleme: 19

Ynt: tahmin

İletigönderen Oktay D. » 22 Kas 2011, 05:25

boljal adını olcal diye, bolja- eylemini de olcamak diye Oğuz Türkçesine uyarlarız sanırım, kökünüŋ bol- "olmak" olduğunu varsayıyorum.
  • 0

Üyelik görseli
Oktay D.
Yönetici
Yönetici
 
İleti: 8341
Katılım: 28 Ağu 2007, 17:52
Konum: İstanbul
Değerleme: 5516

Ynt: tahmin

İletigönderen Bengitaşlarındili » 22 Kas 2011, 19:43

Oktay D. yazdı:boljal adını olcal diye, bolja- eylemini de olcamak diye Oğuz Türkçesine uyarlarız sanırım, kökünüŋ bol- "olmak" olduğunu varsayıyorum.

Boljal'ın kökü ne bilmiyorum, Türkçeye nasıl uyarlanır, onu da bilmiyorum. Ancak, Çama sözü daha yaygın. Üstelik çama  ( tahmin) ve çamaloo ( çamalamak=tahmin etmek) sözleri Kırgızcada da kullanılıyor. Hal böyleyken niçin ille boljal'ı alıp uyarlamak? Daha yaygın olan ( çama/çamalamak) 'ı benimsemek, kanıksamak bana usa yatkınrak geliyor.
  • 0

Anlayın Artık! Uydurukçuluk devri bitti! Bitti! Koskoca Türk dünyası dururken uydurduklarınızı yutturamazsınız. Biri önerdiğiniz sözü ilk anda kabullenebilir ama sonra diğer Türk dillerindeki karşılıklarını öğrenince, önermiş olduğunuz uyduruk söz için size kin ve nefret besler. Benim şu anda tüm uydurukçulardan duyduğum nefreti duyar size, ama bunu şahıs olarak kimseye yöneltemediği, maddileştiremediği için Türkçeciliğe yansıtır. Türkçeciliğe nefret duymaya başlar.İşte siz UYDURUKÇULAR farkında olmadan TÜRKÇEYİ BALTALAYANLAR DURUMUNDASINIZ. Yeter artık UYDURMAYIN!
Üyelik görseli
Bengitaşlarındili
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 2144
Katılım: 28 May 2009, 15:46
Konum: Ýstanbul
Değerleme: 0

Ynt: tahmin

İletigönderen Oktay D. » 24 Kas 2011, 03:44

boljal'i kullanalım demedim zaten, uyarlamasını vermeye çalıştım ki biri doğrudan alıp o biçimiyle kullanmasın diye.

Sanıyorum çama sözcüğü Oğuz Türkçesine yama diye uyarlanır. Oğuz Türkçesindeki yama "Delik ve yırtığı uygun bir parça ile onarma, kapatma" sözcüğü Eski Türkçe yamag sözcüğünden gelmektedir, bildireyim.
  • 0

Üyelik görseli
Oktay D.
Oktay DOĞANGÜN
Yönetici
Yönetici
 
İleti: 8341
Katılım: 28 Ağu 2007, 17:52
Konum: İstanbul
Değerleme: 5516

Ynt: tahmin

İletigönderen ingichka » 24 Kas 2011, 12:27

Oktay D. yazdı:boljal'i kullanalım demedim zaten, uyarlamasını vermeye çalıştım ki biri doğrudan alıp o biçimiyle kullanmasın diye.

Sanıyorum çama sözcüğü Oğuz Türkçesine yama diye uyarlanır. Oğuz Türkçesindeki yama "Delik ve yırtığı uygun bir parça ile onarma, kapatma" sözcüğü Eski Türkçe yamag sözcüğünden gelmektedir, bildireyim.
Bahsettiğiniz y->ç- değişimi yanlışmasam Tuva Türkçesinde oluyor. Çama ise hem Karluk hem de Kıpçak Türkümü lehçelerinde ç'lidir. Anlam bakımından da iki söz arasında bir ilgi bulunmuyor.
  • 0

Üyelik görseli
ingichka
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 2242
Katılım: 01 Oca 2008, 14:33
Konum: istanbul
Değerleme: 19

Ynt: tahmin

İletigönderen Oktay D. » 24 Kas 2011, 16:24

Hem Karluk hem Kıpçak Türkçesinde ç ise Moğolcadan geçmiş olma olasılığını düşünmekteyim.
  • 0

Üyelik görseli
Oktay D.
Oktay DOĞANGÜN
Yönetici
Yönetici
 
İleti: 8341
Katılım: 28 Ağu 2007, 17:52
Konum: İstanbul
Değerleme: 5516

Ynt: tahmin

İletigönderen Bengitaşlarındili » 25 Kas 2011, 22:28

Oktay D. yazdı:Hem Karluk hem Kıpçak Türkçesinde ç ise Moğolcadan geçmiş olma olasılığını düşünmekteyim.
Bakın bu aklıma hiç gelmediydi.. bu da muhtemel
  • 0

Anlayın Artık! Uydurukçuluk devri bitti! Bitti! Koskoca Türk dünyası dururken uydurduklarınızı yutturamazsınız. Biri önerdiğiniz sözü ilk anda kabullenebilir ama sonra diğer Türk dillerindeki karşılıklarını öğrenince, önermiş olduğunuz uyduruk söz için size kin ve nefret besler. Benim şu anda tüm uydurukçulardan duyduğum nefreti duyar size, ama bunu şahıs olarak kimseye yöneltemediği, maddileştiremediği için Türkçeciliğe yansıtır. Türkçeciliğe nefret duymaya başlar.İşte siz UYDURUKÇULAR farkında olmadan TÜRKÇEYİ BALTALAYANLAR DURUMUNDASINIZ. Yeter artık UYDURMAYIN!
Üyelik görseli
Bengitaşlarındili
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 2144
Katılım: 28 May 2009, 15:46
Konum: Ýstanbul
Değerleme: 0

Ynt: tahmin

İletigönderen QONAQ » 25 Kas 2011, 22:38

Moğolcada taamag deyən söz var.
  • 0

QONAQ
Göñüllü
Göñüllü
 
İleti: 109
Katılım: 04 Eyl 2008, 16:28
Değerleme: 12

Ynt: tahmin

İletigönderen Bengitaşlarındili » 25 Kas 2011, 22:55

QONAQ yazdı:Moğolcada taamag deyən söz var.
Taamag tahmin anlamında mı?
  • 0

Anlayın Artık! Uydurukçuluk devri bitti! Bitti! Koskoca Türk dünyası dururken uydurduklarınızı yutturamazsınız. Biri önerdiğiniz sözü ilk anda kabullenebilir ama sonra diğer Türk dillerindeki karşılıklarını öğrenince, önermiş olduğunuz uyduruk söz için size kin ve nefret besler. Benim şu anda tüm uydurukçulardan duyduğum nefreti duyar size, ama bunu şahıs olarak kimseye yöneltemediği, maddileştiremediği için Türkçeciliğe yansıtır. Türkçeciliğe nefret duymaya başlar.İşte siz UYDURUKÇULAR farkında olmadan TÜRKÇEYİ BALTALAYANLAR DURUMUNDASINIZ. Yeter artık UYDURMAYIN!
Üyelik görseli
Bengitaşlarındili
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 2144
Katılım: 28 May 2009, 15:46
Konum: Ýstanbul
Değerleme: 0

Ynt: tahmin

İletigönderen Bengitaşlarındili » 29 Ara 2011, 22:47

Oktay D. yazdı:boljal adını olcal diye, bolja- eylemini de olcamak diye Oğuz Türkçesine uyarlarız sanırım, kökünüŋ bol- "olmak" olduğunu varsayıyorum.
Kırgızca Boljal tahmin demek, Kazakçada Boljav ise Fal demek imiş, Tahmin ve Fal ( Geleceği tahmin) paydası sözün Türkçeliği olasılığını yükseltiyor. -ja kısmı sanki bizim -acak/-ecek ekimizi andırıyor, sanırım, olcal yaklaşımınız ustan olanca ırak değil imiş.
  • 0

Anlayın Artık! Uydurukçuluk devri bitti! Bitti! Koskoca Türk dünyası dururken uydurduklarınızı yutturamazsınız. Biri önerdiğiniz sözü ilk anda kabullenebilir ama sonra diğer Türk dillerindeki karşılıklarını öğrenince, önermiş olduğunuz uyduruk söz için size kin ve nefret besler. Benim şu anda tüm uydurukçulardan duyduğum nefreti duyar size, ama bunu şahıs olarak kimseye yöneltemediği, maddileştiremediği için Türkçeciliğe yansıtır. Türkçeciliğe nefret duymaya başlar.İşte siz UYDURUKÇULAR farkında olmadan TÜRKÇEYİ BALTALAYANLAR DURUMUNDASINIZ. Yeter artık UYDURMAYIN!
Üyelik görseli
Bengitaşlarındili
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 2144
Katılım: 28 May 2009, 15:46
Konum: Ýstanbul
Değerleme: 0

Soñraki

Dön Sözcük Türetme, Öneriler

Kimler çevrimiçi

Bu bölümü gezen üyeler: Hiç bir üye yok ve 5 konuk

Reputation System ©'