Yazışmalık

Başka sese beñzemez ananıñ sesi, Her sözcüñ arasañ vardır Türkçesi

Öy Kavramları / Gün Adları / Ay Adları

Yéñi sözcük türetim çalışmaları ile önerileri içerir.

Ynt: Öy Kavramları / Gün Adları / Ay Adları

İletigönderen kavurt » 17 Tem 2010, 22:06

daha çok gün ve ay adları tartışılmış. saat, dakika, saniye ve salise için aşağıdaki öneriler yapılmış. şimdi bunları mı kullanıyoruz?

saat: sağat, sağak,
dakika: oğurdak, oğurak, oğurduk,
saniye: oğrak, uğrak,
salise: ığrık, üçüncü
  • 0

Akkız Sözlüğü
http://akpurcek.blogspot.ca
Üyelik görseli
kavurt
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 329
Katılım: 24 Nis 2010, 19:55
Değerleme: 22

Ynt: Öy Kavramları / Gün Adları / Ay Adları

İletigönderen Toygun » 18 Ağu 2010, 15:47

Epey sözcük kullanımı var. Öy, oğur, sürev gibi... Ben sadece herkesçe bilinen bir sözcükten söz edeceğim.

öğün    

1. Vakit, zaman: Öğünsüz yemek yemeyin.
Türkiye Türkçesi Ağızları Sözlüğü

öğün    

3. Zaman.
Türkiye Türkçesi Ağızları Sözlüğü

Zaman sözcüğünün kimi kullanımlarında düşünülebilir. Ki bu sözcük de zaman anlamındaki öd kökünden türüyor.

tarih : günlemeç  (Türkiye Türkçesi Ağızları Sözlüğü )
tarihi geçmiş : günü geçmiş
tarih : geçmiş, geçmişbilim Örnek
tarihçe : geçmişçe, geçmişçik
tarihçi : geçmişbilimci
tarihi : geçmişsel, geçmişbilimsel
tarihselcilik : geçmişselcilik
tarihi maddeci : geçmişsel özdekçi
tarihi eser : geçmişsel yapıt
tarihi film : geçmişsel izleti
  • 0

En soñ Toygun tarafından 23 Ağu 2010, 12:07 tarihinde düzenlendi, toplamda 1 kéz düzenlendi.
Üyelik görseli
Toygun
Genel Sorumlu
Genel Sorumlu
 
İleti: 5257
Katılım: 17 Haz 2010, 17:30
Değerleme: 1275

Ynt: Öy Kavramları / Gün Adları / Ay Adları

İletigönderen Gökbey » 18 Ağu 2010, 17:02

Öy ile öğün kökteş bildiğimce. Kullanımda olan bir kök varsa başka diriltmelere gerek yok sanırım. Bu yüzden ben uzun süredir oğur sözcüğünü bıraktım, öy diyorum.
  • 0

Görsel
Göktürkçe Araştırmaları http://kokturukce.blogspot.com
Göktürkçe Günlüğüm http://gokbeyuluc.wordpress.com
Azəricə Dil Araşdırmaları http://dilcilik.blogspot.com
Üyelik görseli
Gökbey
Yönetici
Yönetici
 
İleti: 1730
Katılım: 28 Ağu 2007, 17:15
Konum: Azerbaycan/Bakü
Değerleme: 398

Ynt: Öy Kavramları / Gün Adları / Ay Adları

İletigönderen Toygun » 18 Ağu 2010, 17:14

Gökbey yazdı:Öy ile öğün kökteş bildiğimce. Kullanımda olan bir kök varsa başka diriltmelere gerek yok sanırım. Bu yüzden ben uzun süredir oğur sözcüğünü bıraktım, öy diyorum.


"Kimi acılar zamanla geçmez" : "Kimi acılar öyle(o biçimde)? geçmez"

Şaka şaka zaman yerine süre, öy içinde dersin olur biter. Bu sözcük şakaları hep arıdilci olmayanlar mı yapacak biraz biz de yapalım. Ama öy sözcüğünün yazı dilimize kazandırılması güç iş.
  • 0

En soñ Toygun tarafından 18 Ağu 2010, 17:18 tarihinde düzenlendi, toplamda 1 kéz düzenlendi.
Üyelik görseli
Toygun
Genel Sorumlu
Genel Sorumlu
 
İleti: 5257
Katılım: 17 Haz 2010, 17:30
Değerleme: 1275

Ynt: Öy Kavramları / Gün Adları / Ay Adları

İletigönderen Kuşhan » 18 Ağu 2010, 20:57

Bence sözcükler karışmaması için öğün sözcüğü "Türk; öğün, çalış, güven!" sözündeki düşünmek anlamında kalmalıdır. Günde 3 öğün de olan öyün biçiminde değişebilir. Övünmek de övün olarak kalabilir. Göktürkçede O ile U sesinin aynı damga olduğundan oğur sözcüğüyle uğur sözcüğünün aynı sözcük olup olmadığını nite bilebiliriz?
  • 0

Üyelik görseli
Kuşhan
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 492
Katılım: 09 Ağu 2010, 19:45
Değerleme: 19

Ynt: Öy Kavramları / Gün Adları / Ay Adları

İletigönderen Toygun » 20 Ağu 2010, 16:43

Zaman sözcüğü için sürev önerisi de var. Cemal Mıhçıoğlu bu çevirisinde kullanmış.

zaman makinesi   Alm. Zeitmaschine

H. G. WelIs'in ortaya çıkardığı bir deyim. Gerçek zaman sırasını bozmak, geçmişi gelecekle, geleceği şimdiki zamanla karşıtlamak. Priestley'in oyunları bu düzeni gösterir. Örn. Conway'ler ve Zaman.
BSTS / Tiyatro Terimleri Sözlüğü 1966

Zaman ve makine sözcüklerine karşılık bulup onları birleştirmek yerine kavrama karşılık bulmalıyız. Çağ gezdirici

Çoğun zaman yerine süre de denilebilir.

an, lahza : sürecik, sanak
ansal : süreciksel
sümmetedarik : sonsüreciklik
senkronize etmek : eşsürelemek
senkronize : eşsüreli
heterokronik : ayrısüreli
saat : güngen(clock)
saat : çağcık
dakika : altmışçık
saniye : altaltmışçık
salise :enaltaltmışçık
  • 0

En soñ Toygun tarafından 28 Ağu 2010, 02:04 tarihinde düzenlendi, toplamda 1 kéz düzenlendi.
Üyelik görseli
Toygun
Genel Sorumlu
Genel Sorumlu
 
İleti: 5257
Katılım: 17 Haz 2010, 17:30
Değerleme: 1275

Ynt: Öy Kavramları / Gün Adları / Ay Adları

İletigönderen bensay » 21 Ağu 2010, 22:24

Aygıt adı saat için "güngen" sözcüğü vardır.
  • 0

http://www.gelgelturkce.blogcu.com
https://www.facebook.com/OzlestirmeKilavuzu
Evrensel olan kavramlardır, sözcükler ulusal olabilir, dahası olmalıdır.
Üyelik görseli
bensay
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 2801
Katılım: 03 Eyl 2007, 14:19
Konum: istanbul
Değerleme: 1361

Ynt: Öy Kavramları / Gün Adları / Ay Adları

İletigönderen Toygun » 22 Ağu 2010, 22:43

bensay yazdı:Aygıt adı saat için "güngen" sözcüğü vardır.


güngen    

Saat
Türkiye Türkçesi Ağızları Sözlüğü

Sezon sözcüğünün dizilerde kullanılan anlamı için Oktay Doğangün dönem sözcüğünü önerdi. Gerçekten de çok uygun.

"Eureka dizisinin dördüncü dönemi başladı."

јаана(јaana) her zaman,aralıksız
качан (kaçan) ne zaman
öй (öy) zaman
каа-јаа (kaa-јaa) zaman zaman

(Altayca-Türkçe Sözlük)

(üe-şag) dönem,devir,zaman

(Tuvaca)

пере  (pere ) O zamandan beri de
пере (pere ) O zamandan beri de
пертин (pertin ) O zamandan beri de
пере (pere ) zaman
пертин (pertin ) zaman
эрт 4 (ert 4) akış (zaman)
пÿÿлгÿ  (püülgü ) Şimdiki,zamane
шен³ (şen³) zaman
шен ¹ (şen ¹) zaman
шен ² (şen ²) zaman
пас (pas ) Zaman
паш (paş ) Zaman
пеере (peere ) zaman
маңна ² (mañna ²) zaman

(Şorca)
  • 0

En soñ Toygun tarafından 28 Ağu 2010, 10:10 tarihinde düzenlendi, toplamda 1 kéz düzenlendi.
Üyelik görseli
Toygun
Genel Sorumlu
Genel Sorumlu
 
İleti: 5257
Katılım: 17 Haz 2010, 17:30
Değerleme: 1275

Ynt: Öy Kavramları / Gün Adları / Ay Adları

İletigönderen Toygun » 13 Eki 2010, 00:20

"Arapça kökenli zaman sözcüğünün karşılığı olarak son yıllarda ara ara "sürez, sürey" gibi sözcüklerin kullanılmaya başladığı görülmektedir. Biz, "türev, işlev" gibi sözcüklerin türetiliş biçimine uygun düşen sürev sözcüğünün daha uygun bir karşılık olacağına inanıyor, burada da yapıtın 1980 baskısından beri onu
kullanıyoruz. "


Cemal Mıhçıoğlu

ödek (II)    

Zaman, tazminat, ödenilmesi gereken şey.
Tarama Sözlüğü 1971

Ya da bunu öyek, öğek biçiminde mi uyarlamalı?

cümə  : bayrımqün

HƏSƏN BƏY HADI   eŞ anlam sözlük

avşar (I)

Cuma: Avşar günü Gelendosta gittim. [ Derleme Sözlüğü c: 1 ]

Çaltı *Gelendost-Isparta
  • 0

En soñ Toygun tarafından 17 Eki 2010, 11:22 tarihinde düzenlendi, toplamda 1 kéz düzenlendi.
Üyelik görseli
Toygun
Genel Sorumlu
Genel Sorumlu
 
İleti: 5257
Katılım: 17 Haz 2010, 17:30
Değerleme: 1275

Ynt: Öy Kavramları / Gün Adları / Ay Adları

İletigönderen BoZCiN » 19 Mar 2011, 18:27

köklem: ilkbahar

TDK'nin isimler sözlüğünde geçiyor. İlkbahar için ilkyaz ve yay'dan sonra 3. öneri olarak kabul edilebilir mi?

http://www.yagmurdergisi.com.tr/konu_go ... d=35&kat=5

Ayrıca okunabilecek bir makale için bkz. http://alidasman.com/index.php?option=c ... r&Itemid=6
  • 0

En soñ BoZCiN tarafından 19 Mar 2011, 18:38 tarihinde düzenlendi, toplamda 1 kéz düzenlendi.
Üyelik görseli
BoZCiN
Göñüllü
Göñüllü
 
İleti: 193
Katılım: 01 Tem 2008, 20:55
Değerleme: 39

Ynt: Öy Kavramları / Gün Adları / Ay Adları

İletigönderen Tözkoparan » 15 Haz 2011, 02:53

olkun

Vakit, zaman : Gideceği olkun misafir geldi. [ Derleme Sözlüğü c: 9 ]
*Gazipaşa -Antalya

bille   
1. Zaman: Aldığım bille çok güzeldi. 2. Nece, nice kelimelerinin yerini tutar.
Türkiye Türkçesi Ağızları Sözlüğü

bille   
1. Zaman. 2. bk. biller.
Türkiye Türkçesi Ağızları Sözlüğü

bille   
O sırada, gibi
Türkiye Türkçesi Ağızları Sözlüğü

biller   
O sırada, gibi: Kaptığı biller kaçtı.
Türkiye Türkçesi Ağızları Sözlüğü



Bunları da bildireyim. Bence "an" anlamı katabilir.
  • 0

Tözkoparan
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 356
Katılım: 02 Haz 2011, 00:10
Değerleme: 49

Ynt: Öy Kavramları / Gün Adları / Ay Adları

İletigönderen Tözkoparan » 29 Haz 2011, 21:37

bil (I)

Zaman, vakit. [ Derleme Sözlüğü c: 2 ]
Emircekiraz yaylası *Gerede -Bolu
Şabanözü *Polatlı, *Kalecik -Ankara


Çok ilginç değil mi? Kökenlemesi nitedir acaba. "an" yerine konulası, kısa, az, öz bir sözcük. Karışması da epey az olanaklı.
  • 0

Tözkoparan
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 356
Katılım: 02 Haz 2011, 00:10
Değerleme: 49

Ynt: Öy Kavramları / Gün Adları / Ay Adları

İletigönderen Tansık » 30 Haz 2011, 00:57

Tözkoparan yazdı:bil (I)

Zaman, vakit. [ Derleme Sözlüğü c: 2 ]
Emircekiraz yaylası *Gerede -Bolu
Şabanözü *Polatlı, *Kalecik -Ankara


Çok ilginç değil mi? Kökenlemesi nitedir acaba. "an" yerine konulası, kısa, az, öz bir sözcük. Karışması da epey az olanaklı.


DLT'de ''uzun müddet'' anlamında ''birtem'' sözcüğü kaydedilmiş. Kökteş olabilirler. ''r > l'' dönüşümü düşünülebilir.
  • 0

Tansık
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 583
Katılım: 20 Tem 2010, 01:58
Değerleme: 15

Ynt: Öy Kavramları / Gün Adları / Ay Adları

İletigönderen Boraan » 30 Haz 2011, 05:40

Bir ara tem ile time sözcükleri arasında bir benzerlik olduğunu okumuştum...
  • 0

Üyelik görseli
Boraan
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 1806
Katılım: 23 Eki 2007, 17:34
Konum: Ýstanbul
Değerleme: 65

Ynt: Öy Kavramları / Gün Adları / Ay Adları

İletigönderen Oktay D. » 30 Haz 2011, 05:52

tem diye bir sözcük bulamadım ancak sanıyorum dem démek istediŋiz?

Farsça dem (zaman, soluk) ile İngilizce time arasında bir bağlantı yoğdur (ikisi farklı Hint-Avrupa köklerine dayanır). Ses açısından da sözü edilen birtem sözcüğünüŋ de dem ile bağlantısı yoğdur. Olasılıkla, bir+te-m biçiminden gelir.
  • 0

En soñ Oktay D. tarafından 30 Haz 2011, 06:20 tarihinde düzenlendi, toplamda 1 kéz düzenlendi.
Üyelik görseli
Oktay D.
Yönetici
Yönetici
 
İleti: 8138
Katılım: 28 Ağu 2007, 17:52
Konum: İstanbul
Değerleme: 4889

ÖncekiSoñraki

Dön Sözcük Türetme, Öneriler

Kimler çevrimiçi

Bu bölümü gezen üyeler: Hiç bir üye yok ve 7 konuk

Reputation System ©'