1. bét (Toplam 2 bét)

Parça

İletiGönderilme zamanı: 31 Eki 2007, 05:39
gönderen Boraan
  Uğrola, Sevgili Dildaşlar şu aslı Farsça olan ''parça'' sözcüğünün yerine  anlamlarını karşılayak  sözcükler bulabilir miyiz acaba? Bildiğim kadarıyla bir tek ''kesim'' sözcüğü var.

  parça
isim Farsça p¥rçe

1 .    Bir bütünden ayrılan, ayrı sayılan veya artakalan şey:
      "Yolun bu parçası bozuk."- .
2 .    Bir bütünden kopma, kırılma, yırtılma vb. yoluyla ayrılmış bölüm, lime:
      "Alınacakları bir gece önceden küçük bir karton parçasına yazmıştır."- H. Taner.
3 .    Birkaçı bir araya geldiğinde bir bütünü oluşturan şeylerin her biri, modül:
      "On parçadan yapılmış bir oda takımı."- .
4 .    Tane:
      "Üç parça elbiselik kumaş."- .
5 .    Pasaj:
      "Hayatımın en acı ve tatlı saatleri bunun başında geçti, eserimin en güzel parçalarını onun kenarında yazdım."- R. N. Güntekin.
6 .    Müzik eseri.
7 .    Benzeri, bir örneği:
      "Ay parçası, elmas parçası."- .
8 .  mecaz  Küçümseme ve değersiz sayma bildiren bir söz:
      "Bir çoban parçasısın, olmasa bile koyun / Daima eğeceksin başkalarına boyun."- K. Kamu.
9 .  argo  Güzel, alımlı kız veya kadın.

Ynt: Parça

İletiGönderilme zamanı: 31 Eki 2007, 06:13
gönderen Boraan
  Ağbağından TİKE: Parça, bölüm, lokma, tıkım ve TİKİM: Parça, lokma  sözcüklerini buldum..

          Tikim - Tıkım olduysa  Tike- ?  tikü tikir

  Dtl'de ;

            Kesek : parça,kesik
            Kes : Parça
           

Ynt: Parça

İletiGönderilme zamanı: 31 Eki 2007, 06:19
gönderen Boraan
Parça :Tıkım, tıkı, tıkır gibi kelecileri de dirleştirebiliriz...

Ynt: Parça

İletiGönderilme zamanı: 31 Eki 2007, 11:06
gönderen bensay
Benim biriktirdiğim sözcükler de şunlar arkadaşım: Tike, kesit, bölük, pörçük, tekçe, teklem, ayra, ayrıt = parça.

Ynt: Parça

İletiGönderilme zamanı: 31 Eki 2007, 11:38
gönderen Gökbey
Tike ; Azerî Türkçesinde kullanılıyor.

"Ekmeği tike tike eledin."
"Üstü başı tike tike oluptu..."  gibi tümceler şeklinde kullanımı var.

"tike" olarak kullanılmalı derim.

Ynt: Parça

İletiGönderilme zamanı: 31 Eki 2007, 15:57
gönderen Boraan
Müzik eseri yerine müzik ayrası demek benim hoşuma gitti.Umarım sesteşiyle karışma durumu oluşmaz .

  Ayra (müzik eseri)
           
  Kığın ayraları ; rock ayrası , metal ayrası, pop ayrası, caz ayrası ... gibi 

Ynt: Parça

İletiGönderilme zamanı: 01 Kas 2007, 02:13
gönderen Boraan
Ata sözlükteki ''kes''den dolayı ben de parça yerine ''kesi'' sözcüğünü önermek istiyorum.

        1."Yolun bu kesisi bozuk."
        2."Alınacakları bir gece önceden küçük bir karton kesisine yazmıştır."
        3. "On kesiden yapılmış bir oda takımı." (modül)
        4. ''Üç kesi elbiselik kumaş.'' (tane)
        5.  "Hayatımın en acı ve tatlı saatleri bunun başında geçti, eserimin en güzel kesilerini onun kenarında yazdım." (pasaj)
        6. Ay kesisi , elmas kesisi (örnek)

                bu kadar anlama yeter herhalde... eylem biçimi  ''Kesilemek'' (parçalara ayırmak)

      ''lime lime''  etmek  yerine de ''dike dike''  etmek  diyebiliriz.  Esenliklerimle...

   


   

Ynt: Parça

İletiGönderilme zamanı: 18 Nis 2008, 18:05
gönderen uzunöykü
yarga (I)


Bölük, parça. [cilt: 11]

*Alaşehir -Manisa
Firaktın *Develi -Kayseri
-Niğde
Çukurköy *Karaisalı -Adana

Ayrıca eskiler incelendiğinde İnçi,tike,yartan gibi sözcüklerle de karşılaştım.
Kesi daha çok tane anlamını verir bence.

Ynt: Parça

İletiGönderilme zamanı: 25 May 2012, 00:24
gönderen Gökkurt
Uğrola,

didik uslarım. didik didik aramaktan.

Nişanyan'dan:
"didik didik [TTü] TS <1500 didim didim parça parça  < Tü dit- parçalamak +Ik → dit-  "

Ynt: Parça

İletiGönderilme zamanı: 25 May 2012, 21:50
gönderen Temirbek
Türkçede yerine göre kullanılacak ve "parça" añlamına gelen o kadar çok söz var ki, neden bir sözcüğe (ki o da yabancı kökenli) kalalım? Tike "tike tike etmek 2) lokma", tıkım "parça 2) lokma", çiğnem "bir parça, bir lokma", dilim "dilerek ayrılan parça", kesmik "Harmanda dövülen tahıl başakları arasındaki yabancı ot kırıntıları, parçaları", didik "didilmiş parça", didim "didilmiş her bir parça", yarga "bölük, parça", kıygı "ceviz, fındık, taş gibi, nesnelerin dağılgan hâle gelmiş parçaları", kıyım "iri kıyım/iri parça", dilik "dilinerek ayrılmış parça", bölük "toprak parçası 2) saç örgüsünüñ her bir parçası 3) mahalle 4) parça 5) insan kümesi", kıymık "kıyılarak ayrılmış parça, kesek "parça 2) geri kalan parça, artık 3) kuru toprak parçası", kıynak "parça 2) kıyım", [/b], bölüm, ... daha gider.

Ynt: Parça

İletiGönderilme zamanı: 03 Haz 2012, 13:22
gönderen Boraan
DLT'de;

çart : parça


kes : parça
kesek :parça, kesik


Bence kesi  olarak diriltilmeli.

Ynt: Parça

İletiGönderilme zamanı: 10 Oca 2019, 17:37
gönderen datadeveb
taramak eyleminin ad görünen kökü tar ayrık alan gibi bir anlama geliyor olmalı. Bu öngörüyle tarça olabilir mi diye düşündüm.

tarça
parça


ETü: [ Kaşgarî, Divan-i Lugati't-Türk, 1073]
kız saçın taradı, anıŋ süsin taradı [[onun ordusunu dağıttı. Bu ikincisinin aslı tardı olup "dağıtmak ve yaymak" anlamında gelir.]]
TTü: [ Şemseddin Sami, Kamus-ı Türki, 1900]
tarama havyar: Diş diş duran bir cins havyar.
<< ETü tara-/tarğa- saç taramak < ETü *tar +(g)A- ~ OFa tār saç, kıl << Ave tąθra- a.a. ≈ Sans tántra तान्त्र telli, telli bir çalgı

Not: Karş. Moğ tar "bir saç tutamı, püskül". • Kaşgarî'nin notu daha o devirde ETü tar- "dağılmak, darılmak" ve tara- fiillerinin birbiriyle karıştığını düşündürür. Karş. ETü tarġak "tarak".

Benzer sözcükler: mayın tarama, tarama, taranmak, taratmak





Bir de yukarıda söylediklerimin dışında başka bir görüşüm var. Bin sözcüğü çokluğu betimler. Sayı olarak da değeri çoktur. Parça sözcüğündeki algımız çok ve küçük algısını da taşıyor. Buradan yola çıkarak. Belki parça olarak düşünülmez. Sıcağın sıcağına ekledim.

bincik
parça

Ynt: Parça

İletiGönderilme zamanı: 12 Oca 2019, 04:06
gönderen Gökkurt
Türkçede parça karşılığı kullanılabilecek onlarca sözcük var. Ama, bunların bende yarattığı izlenim şu ki, topu bir eylemden türetme.
Parça sözcüğü ise Farsçadan geçtiği için, en azından benim için, hangi eylemden türediğini bilemiyorum, bunun şöyle bir etkisi oluyor bende, sözcük abstraktlaşıyor, bu da İngilizcedeki piece sözcüğü gibi sözcüğünün sızma ve genelleşme sanşını arttırıyor.
Misal müzik parçası dediğimizde,benim anladığım, müzik evreninden, kendi içinde bir bütünlüğü olan bir parça alıyoruz. Kendi başına anlamlı.
"Bilgisayarı parçalarına ayırmak" deyince, misal, kontrollü biçimde, bileşenlerine ayırmak oluyor,
"Bilgisayarı parçaladı" deyince kontrolsüz biçimde kırdı döktü anlaşılıyor.
"Kuşlar parça parça tepemizden geçtiler" deyince bölük bölük giden bir kuş sürüsü.
O nedenle sanki, bir eylemden türetme olmayan bir sözcük daha abstrakt olabilir.
Yoksa kıymık, dilim, tıkım, didik, didim, kıydı,kesmik müthiş güzel sözcükler ve Türkçenin gücü de bu.


Temirbek yazdı:Türkçede yerine göre kullanılacak ve "parça" añlamına gelen o kadar çok söz var ki, neden bir sözcüğe (ki o da yabancı kökenli) kalalım? Tike "tike tike etmek 2) lokma", tıkım "parça 2) lokma", çiğnem "bir parça, bir lokma", dilim "dilerek ayrılan parça", kesmik "Harmanda dövülen tahıl başakları arasındaki yabancı ot kırıntıları, parçaları", didik "didilmiş parça", didim "didilmiş her bir parça", yarga "bölük, parça", kıygı "ceviz, fındık, taş gibi, nesnelerin dağılgan hâle gelmiş parçaları", kıyım "iri kıyım/iri parça", dilik "dilinerek ayrılmış parça", bölük "toprak parçası 2) saç örgüsünüñ her bir parçası 3) mahalle 4) parça 5) insan kümesi", kıymık "kıyılarak ayrılmış parça, kesek "parça 2) geri kalan parça, artık 3) kuru toprak parçası", kıynak "parça 2) kıyım", [/b], bölüm, ... daha gider.

Ynt: Parça

İletiGönderilme zamanı: 12 Oca 2019, 13:34
gönderen bensay
kişisel 15 yıllık kullanım denemelerim sonucu bende süzülen sözcükler "tike" ile "bölüntü" oldu

Ynt: Parça

İletiGönderilme zamanı: 12 Oca 2019, 14:17
gönderen ulduzéver