Yazışmalık

Başka sese beñzemez ananıñ sesi, Her sözcüñ arasañ vardır Türkçesi

paralel

Yéñi sözcük türetim çalışmaları ile önerileri içerir.

Ynt: paralel

İletigönderen datadeveb » 28 Ağu 2018, 02:07

"şart koş-"
"eş koş-"
"aynı koş-"
"denk koş-"

bir sıçrama daha yapayım.
"paralel koş-" > "koşut koş-"

Bir sıkıntı var bana göre ama adını koyamadım. Benim usumda bi türlü oturmuyor. Bunlar bir yana... Yöndeş sözcüğü de sözlüklere paralel sözcüğüne karşılık olarak eklenmeli. Koşut sözcüğünün var olmasıyla ilgilenmiyorum. Yöndeş sözcüğünün hiç edilmemesi gerektiğini düşünüyorum.
  • 0

Sözcüklerle, dillerle uğraşmayı bıraktım. Çok dil bilgisi olan birisi değilim. Hakkınızı helal edin.

Kelime-i Tevhidi söyleyelim. Allah'u Teâlâ'ya çok tövbe edelim inşallah. Kuran-ı Kerim okuyalım, uymaya gayret edelim, salih kul olalım inşallah
Üyelik görseli
datadeveb
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 1350
Katılım: 31 Tem 2018, 18:20
Değerleme: 208

Ynt: paralel

İletigönderen Oktay D. » 28 Ağu 2018, 15:40

Daha öñce yanıtı vérilmiş. yöndeş sözcüğü başka bir añlama sahip, hem de aynı alañ içerisinde yani geometri içerisinde bir añlam. Dédiğiñizi yaparsak asıl o şekilde yöndeş sözcüğünü hiç etmiş oluruz, onuñ var olan añlamını yok saymış oluruz. Paralel/koşut ile yöndeş kavramları ayrı şeyler.
  • -3

Üyelik görseli
Oktay D.
Oktay DOĞANGÜN
Yönetici
Yönetici
 
İleti: 8213
Katılım: 28 Ağu 2007, 17:52
Konum: İstanbul
Değerleme: 5118

Ynt: paralel

İletigönderen datadeveb » 28 Ağu 2018, 20:27

Paralel ile yöndeş sözcüğünün aynı anlama geldiğinin delili aşağıdaki kavramlarla birlikte ele alarak düşünüldüğünde ortaya çıkmaktadır.

Yöndeş Doğrular
Tamamen aynı yönde olan doğrulardır. Birbirlerini sonsuza dek kesmezler. Birbirine yöndeştirler. Birbirini kesmeyecek olan çift yönlü doğrular da yöndeş doğrulardır.


Ters Yöndeş Doğrular
Birbirini sonsuza dek kesmeyen birbirlerinin ters yönünde ilerleyen doğrulardır.


Yöndeşsi Doğrular
Birbirini bir kere kesen ve birbirinin yönüne yakın yönde olan yani aralarında 90 dereceden küçük açısı olan doğrulardır.


Ters Yöndeşsi Doğrular
Bir doğrunun ilerlediği yönün eksi veya artı olarak 90 dereceden 180 dereceye kadar olan yönde ilerleyen doğrulardır.


Dik Doğrular
Bir doğruyu herhangi bir noktasından dimdik kesen doğrulardır. Tam 90 derecedirler. Dik doğrular sonsuza dek kestiği doğrularla yöndeş veya yöndeşsi doğru olamazlar.


Yöndeş Açılar
En az iki yöndeş doğruyu kesen doğru ile oluşan açıların aynı yöne bakanlarına denir.


Yoldaş Doğrular
Bu doğrular birbirine yöndeştir ancak bulundukları durum nedeniyle başka bir özellik kazanırlar. Birbirlerinin yolunda ilerlerler. Yoldaşlık yöndeşliği kapsadığı için yöndeşlik durumu belirtilmeden yoldaş denilir.


Ters Yoldaş Doğrular
Bu doğrular birbirine ters yöndeştir. Ancak birbirlerinin yolunda ilerlerler. Aynı yolda olmaları nedeniyle ayrı özelliğinden dolayı ters yoldaş doğru denir.

Daha da derine inmeye gerek duymadım. Eksi yöndeşsi doğrular, eksi ters yöndeşsi doğrular diye ayrımlar devam eden tanımlamalarda var.
  • 0

Sözcüklerle, dillerle uğraşmayı bıraktım. Çok dil bilgisi olan birisi değilim. Hakkınızı helal edin.

Kelime-i Tevhidi söyleyelim. Allah'u Teâlâ'ya çok tövbe edelim inşallah. Kuran-ı Kerim okuyalım, uymaya gayret edelim, salih kul olalım inşallah
Üyelik görseli
datadeveb
Deveb Önyüz Çatısı
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 1350
Katılım: 31 Tem 2018, 18:20
Değerleme: 208

Ynt: paralel

İletigönderen Oktay D. » 29 Ağu 2018, 00:59

2 boyutlu düzlemde yöndeş ile paralel aynıymış gibi gelebilir ancak N boyutlu bir uzayda yöndeş olmayıp da paralel olan doğrular vardır. Yukarıda yazdıklarıñızıñ bir bölümü belki 2 boyutta geçerli ancak daha 3 boyutta geçersizleşmeye başlıyor.

Yazdıklarıñızdan bazıları ise baña geometrik tanımlamalar olarak gelmedi. Yoldaş doğrunuñ geomterik tanımı nedir añlaşılmıyor. "yolunda ilerlemek" ne démek? Geometride yalñızca şu terimler üzerinden tanımlama yapılır: nokta, doğru, üzerinde olmak, arasında olmak. Tüm tanımlar (düzlem, açı, paralel, yöndeş, vb.) ve bélitler bu terimlerle yapılır (örneğin bkz. Hilbert'iñ belitleri). "Yoldaş" bu tanımlar cinsinden nedir?
  • 0

Üyelik görseli
Oktay D.
Oktay DOĞANGÜN
Yönetici
Yönetici
 
İleti: 8213
Katılım: 28 Ağu 2007, 17:52
Konum: İstanbul
Değerleme: 5118

Ynt: paralel

İletigönderen datadeveb » 29 Ağu 2018, 03:50

2 boyutluda yöndeşliği yüzeysel tanımla bırakabilirsiniz. 3 boyutluya geçelim. yani x y z düzlemine. Şimdi elimizde iki doğru olsun ve bunların yönleri şu şekilde olsun.

(x,y,z)
1. doğru başlangıç noktası (0,0,0) bitiş noktası (0,10,0)
2. doğru başlangıç noktası (0,0,0) bitiş noktası (0, 7, 3)

Eğer bakış açınızı x, y den alırsanız yoldaş doğrular olur.
Eğer bakış açınızı z, y den alırsanız yöndeşsi doğrular olur.
Eğer bakış açınızı z, x den alırsanız bir doğru bir de noktanız olur.

Üç boyutlu ortamda konunun başlarında iki arabanın arka arkaya durması örneğini vermiştim. Eğer arabaların önlerini ele alırsanız yöndeş olduklarını. Birinin önünü diğerinin arkasını alırsanız ters yöndeş olduklarını söylemiştim. Arabaların kendileri ise arka arkaya aynı yöne dönük durmaları nedeniylede yoldaş olduklarını tanımlayabilirsiniz.

Ben şu an bir sıkıntı görmüyorum.

Yol tanımına gelince 2 nokta arasındaki oluşan doğrultu da yol oluyor. Ya da bir noktadan başlayıp sonsuza olacak şekilde ilerleyen bir doğrunun gittiği yerde yol oluyor.

Somut ve soyut yön kavramlarına değinmeye gerek var mı?
  • 0

Sözcüklerle, dillerle uğraşmayı bıraktım. Çok dil bilgisi olan birisi değilim. Hakkınızı helal edin.

Kelime-i Tevhidi söyleyelim. Allah'u Teâlâ'ya çok tövbe edelim inşallah. Kuran-ı Kerim okuyalım, uymaya gayret edelim, salih kul olalım inşallah
Üyelik görseli
datadeveb
Deveb Önyüz Çatısı
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 1350
Katılım: 31 Tem 2018, 18:20
Değerleme: 208

Ynt: paralel

İletigönderen Oktay D. » 29 Ağu 2018, 19:57

skew-parallel-lines-cube.jpg
skew-parallel-lines-cube.jpg (12.33 KiB) 2098 kéz görüntülendi

Bu küpüñ FG kenarından geçen bir doğru ile örneğin AB kenarından geçen doğru paralel oldukları halde yöndeş değildir.
  • 0

Üyelik görseli
Oktay D.
Oktay DOĞANGÜN
Yönetici
Yönetici
 
İleti: 8213
Katılım: 28 Ağu 2007, 17:52
Konum: İstanbul
Değerleme: 5118

Ynt: paralel

İletigönderen datadeveb » 29 Ağu 2018, 20:42

Görsel

PW QX ile yöndeştir
PW RY ile yöndeştir
QX RY ile yöndeştir

Siz diyorsunuz ki FG AB ile paraleldir ama yöndeş değildir. Yani benim verdiğim resime göre PW SR ile paraleldir diyorsunuz. Düşüncenizdeki noktaları yazarken yanlış yazmış olmalısınız. Çünkü sizin söylediğiniz paralel olarak tanımlanan bir durum değil. Verdiğim resime göre paralel olarak tanımlanan her doğru birbiriyle yöndeş. Bu açık bir biçimde görülüyor. Sizin söylediğiniz "skew" diye geçiyor.

Bir de şöyle yöndeşler var. Siz batıda durun ben güneyde durayım. İkimizin arasında kalmayacak bir yerde ulaşma noktamız olsun. Bu noktaya göre olan doğultumuzda yöndeş olur ama bunun ayırt edici bir durumu vardır. Kesişme noktasıdır burası. Buraya kadar yöndeş oluruz. Buna da kesişim yöndeşi denir. Burada yöndeş sözcüğü aynı yoldaş sözcüğündeki gibi gizli duruma düşürüldüğünde anlam bozulması olmaz yani kesişen doğrular olarak tanımlanabilir. Ama dediğim gibi diğer konulara girme gereği duymadım. Yöndeş sözcüğünün anlam tutarlılığı korunmaya devam ediyor.

Bir başka resimle göstermek gerekirse.

Görsel
  • 0

Sözcüklerle, dillerle uğraşmayı bıraktım. Çok dil bilgisi olan birisi değilim. Hakkınızı helal edin.

Kelime-i Tevhidi söyleyelim. Allah'u Teâlâ'ya çok tövbe edelim inşallah. Kuran-ı Kerim okuyalım, uymaya gayret edelim, salih kul olalım inşallah
Üyelik görseli
datadeveb
Deveb Önyüz Çatısı
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 1350
Katılım: 31 Tem 2018, 18:20
Değerleme: 208

Ynt: paralel

İletigönderen Oktay D. » 29 Ağu 2018, 21:19

Siz ama paraleliñ tanımınıñ dışına çıkıyorsuñuz ve paralel doğrularıñ yöndeş olmasını koşullandırıyorsuñuz. Oysa paralel doğrularıñ tanımı çok açık bir biçimde şöyledir (kaynak1) Robin Hartshorne, Geometry: Euclid and Beyond, Springer-Verlag, 2000 (kaynak2) Thomas L. Heath, The Thirteen Books of Euclid's Elements, Cambridge, 1956 (kaynak3) C.R. Jr. Wylie, Foundations of Geometry, McGraw–Hill, 1963 :
Kesişmeyen doğrulara (veya jeodeziklere) paralel dénir.


Bu tüm geometriler için böyledir. İster N boyutlu Öklid geometrisi olsun ister N boyutlu hiperbolik (Bolyai-Lobachewski-Gauss) geometri olsun, isterse Riemann geometrisi olsun, hatta isterse kesirli yani p/q boyutlu fraktal geometriler olsun, tümünde paralel doğrular kesişmeyen doğrulara dénir.

Elbette çeşit çeşit kesişmeyen doğru vardır. Bunlardan bazıları Öklid geometrisinde yoktur bile. Örneğin hiperbolik geometride limit paralel doğrular ve ultra paralel doğrular vardır (aşağıdaki görsel). Burada hiperbolik geometriniñ Poincaré gösterimini ekledim, burada "doğru"lar çember yayları olarak temsil édiliyorlar, büyük çember ise "ufuk" oluyor, orası soñsuzda bir yér. Örneğin ab doğrusu ile ac doğrusu kesişmiyorlar (ufukta kesişiyormuş gibi görünüyorlar ancak asla kavuşmuyorlar), bunlara limit paralel doğru déniyor. Öte yandan ab doğrusuyla fg doğrusu da kesimiyorlar ancak ufukta da yakınsak değiller, o yüzden bunlara ultra paralel déniyor (kaynak) Robin Hartshorne, Geometry: Euclid and Beyond, Springer-Verlag, 2000 .
PoincareHyperbolicDisk_700.png
PoincareHyperbolicDisk_700.png (13.09 KiB) 2094 kéz görüntülendi


Siz kendi isteğiñize göre var olan sözcüklere başka tanımlar atayıp soñra "bu böyledir o yüzden bu karşılığı kullanalım" dérseñiz bu, eñ hafif tabirle, aşırı yañlış bir davranış olur. Ortada paralel teriminiñ bélli bir tanımı var, biz ona karşılık arıyoruz.
  • 0

Üyelik görseli
Oktay D.
Oktay DOĞANGÜN
Yönetici
Yönetici
 
İleti: 8213
Katılım: 28 Ağu 2007, 17:52
Konum: İstanbul
Değerleme: 5118

Ynt: paralel

İletigönderen datadeveb » 29 Ağu 2018, 21:54

Yöndeşsi ve ters yöndeşsi tanımını düzeltiyorum. Kesişenlere yöndeşsi demişim. Kesişen yöndeş doğrunun açıklamasını yukarıda yapmıştım. Kesişen doğru olarak tanımlanması yeter şeklinde. Bu yukarıda eğimli olarak gösterilen resimde verdikleriniz yöndeşsilerdir. Açıklamaları olgunlaştırma durumu bazı yerlerde doruğa ulaşmadı bu belli. Ama çoğu oturdu sayılır.
  • 0

En soñ datadeveb tarafından 29 Ağu 2018, 22:44 tarihinde düzenlendi, toplamda 3 kéz düzenlendi.
Sözcüklerle, dillerle uğraşmayı bıraktım. Çok dil bilgisi olan birisi değilim. Hakkınızı helal edin.

Kelime-i Tevhidi söyleyelim. Allah'u Teâlâ'ya çok tövbe edelim inşallah. Kuran-ı Kerim okuyalım, uymaya gayret edelim, salih kul olalım inşallah
Üyelik görseli
datadeveb
Deveb Önyüz Çatısı
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 1350
Katılım: 31 Tem 2018, 18:20
Değerleme: 208

Ynt: paralel

İletigönderen datadeveb » 29 Ağu 2018, 21:59

datadeveb yazdı:Paralel ile yöndeş sözcüğünün aynı anlama geldiğinin delili aşağıdaki kavramlarla birlikte ele alarak düşünüldüğünde ortaya çıkmaktadır.

Yöndeş Doğrular
Tamamen aynı yönde olan doğrulardır. Birbirlerini sonsuza dek kesmezler. Birbirine yöndeştirler. Birbirini kesmeyecek olan çift yönlü doğrular da yöndeş doğrulardır.


Ters Yöndeş Doğrular
Birbirini sonsuza dek kesmeyen birbirlerinin ters yönünde ilerleyen doğrulardır.


Yöndeşsi Doğrular
Birbirini bir kere bile kesmeyen ve birbirinin yönüne yakın yönde olan yani aralarında 90 dereceden küçük açısı olan doğrulardır.


Ters Yöndeşsi Doğrular
Bir doğrunun ilerlediği yönün eksi veya artı olarak 90 dereceden 180 dereceye kadar olan yönde ilerleyen doğrulardır.


Dik Doğrular
Bir doğruyu herhangi bir noktasından dimdik kesen doğrulardır. Tam 90 derecedirler. Dik doğrular sonsuza dek kestiği doğrularla yöndeş veya yöndeşsi doğru olamazlar.


Yöndeş Açılar
En az iki yöndeş doğruyu kesen doğru ile oluşan açıların aynı yöne bakanlarına denir.


Yoldaş Doğrular
Bu doğrular birbirine yöndeştir ancak bulundukları durum nedeniyle başka bir özellik kazanırlar. Birbirlerinin yolunda ilerlerler. Yoldaşlık yöndeşliği kapsadığı için yöndeşlik durumu belirtilmeden yoldaş denilir.


Ters Yoldaş Doğrular
Bu doğrular birbirine ters yöndeştir. Ancak birbirlerinin yolunda ilerlerler. Aynı yolda olmaları nedeniyle ayrı özelliğinden dolayı ters yoldaş doğru denir.

Daha da derine inmeye gerek duymadım. Eksi yöndeşsi doğrular, eksi ters yöndeşsi doğrular diye ayrımlar devam eden tanımlamalarda var.
  • 0

Sözcüklerle, dillerle uğraşmayı bıraktım. Çok dil bilgisi olan birisi değilim. Hakkınızı helal edin.

Kelime-i Tevhidi söyleyelim. Allah'u Teâlâ'ya çok tövbe edelim inşallah. Kuran-ı Kerim okuyalım, uymaya gayret edelim, salih kul olalım inşallah
Üyelik görseli
datadeveb
Deveb Önyüz Çatısı
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 1350
Katılım: 31 Tem 2018, 18:20
Değerleme: 208

Ynt: paralel

İletigönderen datadeveb » 30 Ağu 2018, 19:24

Paralel sözcüğünün kökeni şöyle

Yunanca + Yunanca
yanında + bir diğeri
para + allelos
parallelos
>>
Fransızca
parallele
>>
16. yüzyıl
parallel
  • 0

Sözcüklerle, dillerle uğraşmayı bıraktım. Çok dil bilgisi olan birisi değilim. Hakkınızı helal edin.

Kelime-i Tevhidi söyleyelim. Allah'u Teâlâ'ya çok tövbe edelim inşallah. Kuran-ı Kerim okuyalım, uymaya gayret edelim, salih kul olalım inşallah
Üyelik görseli
datadeveb
Deveb Önyüz Çatısı
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 1350
Katılım: 31 Tem 2018, 18:20
Değerleme: 208

Ynt: paralel

İletigönderen datadeveb » 10 Oca 2019, 10:06

Koş çift anlamına geliyorsa tekeçift anlamı tekekoş olarak yazarsak paralel anlamı yüklenir mi? Ya da "koşatek" yazılımı? Üzerine çok düşmedim. Tümüyle saçma da olabilir. Usuma gelen ilk algıyla konuyu yeniden ısıtıyorum.

tekekoş
paralel (tekegoş?)

koşatek
paralel (goşatek?)


Bunların dışında bir düşüncem daha var.
yanay
paralel
  • 0

Sözcüklerle, dillerle uğraşmayı bıraktım. Çok dil bilgisi olan birisi değilim. Hakkınızı helal edin.

Kelime-i Tevhidi söyleyelim. Allah'u Teâlâ'ya çok tövbe edelim inşallah. Kuran-ı Kerim okuyalım, uymaya gayret edelim, salih kul olalım inşallah
Üyelik görseli
datadeveb
Deveb Önyüz Çatısı
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 1350
Katılım: 31 Tem 2018, 18:20
Değerleme: 208

Ynt: paralel

İletigönderen bensay » 10 Oca 2019, 11:21

"koşut" karşılığı az çok kullanılırlığı olan iyi bir seçenek bence, bu konuda başka bir karşılık için dönenip durmaya gerek yok kanımca
  • 3

http://www.gelgelturkce.blogcu.com
https://www.facebook.com/OzlestirmeKilavuzu
Evrensel olan kavramlardır, sözcükler ulusal olabilir, dahası olmalıdır.
Üyelik görseli
bensay
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 2836
Katılım: 03 Eyl 2007, 14:19
Konum: istanbul
Değerleme: 1391

Ynt: paralel

İletigönderen datadeveb » 10 Oca 2019, 11:30

bensay yazdı:"koşut" karşılığı az çok kullanılırlığı olan iyi bir seçenek bence, bu konuda başka bir karşılık için dönenip durmaya gerek yok kanımca

Sözcük kavramlarını yakalamaya çalışıyorum. Bakış açısı katıyor. Eş anlamlı sözcük ya da yakın anlamlı sözcük yakaladığımda işe yarıyor. Koşut kullanımına bir karşıtlığım yok. Umarım amacımı anlatabilmişimdir. Başka yandan bakarsak, koşatek takım elbise gibi bir anlamda bile kullanılabilir diye düşünüyorum.
  • 0

Sözcüklerle, dillerle uğraşmayı bıraktım. Çok dil bilgisi olan birisi değilim. Hakkınızı helal edin.

Kelime-i Tevhidi söyleyelim. Allah'u Teâlâ'ya çok tövbe edelim inşallah. Kuran-ı Kerim okuyalım, uymaya gayret edelim, salih kul olalım inşallah
Üyelik görseli
datadeveb
Deveb Önyüz Çatısı
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 1350
Katılım: 31 Tem 2018, 18:20
Değerleme: 208

Önceki

Dön Sözcük Türetme, Öneriler

Kimler çevrimiçi

Bu bölümü gezen üyeler: Hiç bir üye yok ve 7 konuk

cron
Reputation System ©'