Yazışmalık

Başka sese beñzemez ananıñ sesi, Her sözcüñ arasañ vardır Türkçesi

motor, robot

Yéñi sözcük türetim çalışmaları ile önerileri içerir.

Motor kavramının Türkçe karşılığı ne olmalıdır?

devinici
2
22%
devitken
2
22%
devitke
5
56%
 
Toplam oy : 9

Ynt: motor, robot, robotik

İletigönderen Toygun » 12 Eki 2010, 23:58

"Devingeç sözcüğünü, Fransızcadan dilimize geçen motor (moteur) karşılığı olarak türetip ilk kez bu yapıtın 1980 baskısında kullandık. "

Cemal Mıhçıoğlu
  • 0

En soñ Toygun tarafından 30 Ara 2011, 15:57 tarihinde düzenlendi, toplamda 1 kéz düzenlendi.
Üyelik görseli
Toygun
Genel Sorumlu
Genel Sorumlu
 
İleti: 5173
Katılım: 17 Haz 2010, 17:30
Değerleme: 1228

Ynt: motor, robot

İletigönderen Temirbek » 14 Ara 2010, 16:18

Öncelikle yabancı kökenli sözcük ne demekmiş ona bakalım => motor

"Hareket ettiren" ki Arapça kökenlisi de aynı anlamda muharrik. Türkçede "hareket etmek" anlamına gelen fiil Eski Türkçe *tab- > *dav- incelmeyle > *dev- "hareket etmek" > devin- "hareket edinmek, devinmek" (dönüşlü).

Eski Türkçe *tabış > tavış "hareket", *tabışgan "hareketli > tavşan", tavra- "hızlı hareket etmek" (pekiştirici /-rA-/ ekiyle), bu pekişik hâlin dönüşlü çatısı; tavran-- "davranmak, hızlı hareket edinmek"; Silâhına davrandı

Eski Türkçe tavış tartışmasız ki günümüzde *davış "hareket" olur. Eski Türkçe tavışgan zâten > *tavışğan > tavşan olmuş. Ağızlarda evrim sürmüştür ve beklenen şekilde /t-/ > /d-/ dönüşümüyle sözcük davşan hâlini almıştır.

Bence *dev- kökünden > *devit- "hareket ettirmek" türetilebilir. Buradan da > *devitici "hareket ettirici, motor" gibi bir türetim yapılabilir; ak- > akıt-, uyu- > uyut- örneklerindeki gibi "ettirgen" çatıdan.

Başlıkta geçen diğer sözcüğe de bakalım => robot

Benim bir zamanlar türettiğim karşılık; *işleç "işleyen aygıt, robot" idi, bilmem ne düşünürsünüz.
  • 0

En soñ Temirbek tarafından 14 Ara 2010, 16:23 tarihinde düzenlendi, toplamda 1 kéz düzenlendi.
Üyelik görseli
Temirbek
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 1611
Katılım: 11 Eki 2007, 21:44
Değerleme: 1070

Ynt: motor, robot

İletigönderen Türkeröz » 26 Mar 2011, 18:44

Devindirik dersek yanlış olmaz değil mi?
  • 0

Üyelik görseli
Türkeröz
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 2925
Katılım: 25 Nis 2008, 17:08
Değerleme: 509

Ynt: motor, robot

İletigönderen Boraan » 26 Mar 2011, 22:11

Devitge sözcüğünü beğenirdim ama motor sözcüğüne daha kısa olması bakımından devitir diyesim geldi.
  • 0

Üyelik görseli
Boraan
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 1797
Katılım: 23 Eki 2007, 17:34
Konum: Ýstanbul
Değerleme: 65

Ynt: motor, robot

İletigönderen Boraan » 26 Mar 2011, 22:20

Robot sözcüğü için de işletir demek güzel gibi..

Örnek :

[i]Dünyamız  yakın gelecekte  bütün işlerimizi işletirlerin yaptığı bir duruma gelebilir[/i]
  • 0

Üyelik görseli
Boraan
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 1797
Katılım: 23 Eki 2007, 17:34
Konum: Ýstanbul
Değerleme: 65

Ynt: motor, robot

İletigönderen Boraan » 26 Mar 2011, 23:01

Devitir için de güzel bir örnek vereyim:

Artık taşıl yakıtlar yerine kıvıl erke ile çalışan en ucuz yolla yapılan devitirlerin yaygınlaşması kayayağı için argın ülkelerin köklerini kurutan sömürgenlerden bir nebze olsun kurtarabilicek mi?
  • 0

Üyelik görseli
Boraan
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 1797
Katılım: 23 Eki 2007, 17:34
Konum: Ýstanbul
Değerleme: 65

Ynt: motor, robot

İletigönderen Oktay D. » 04 Haz 2011, 20:17

Bilgi: Arapçada "aygıtsal insan" anlamına gelen إنسان آلي /insân'il âliy/ deniyor (bazen "insan" yerine "rejel" (adam) dendiği de oluyor).

yapay zekâ dermiş gibi yapay beden veya yapay işçi demeyi uygun görüyorum. Hep derim, bilmediğim/anlamadığım tek sözcük yerine bildiğim/âşikâr iki sözcük yeğdir.
  • 0

Üyelik görseli
Oktay D.
Yönetici
Yönetici
 
İleti: 7391
Katılım: 28 Ağu 2007, 17:52
Konum: İstanbul
Değerleme: 3304

Ynt: motor, robot

İletigönderen Toygun » 05 Haz 2011, 00:12

Oktay D. yazdı:Bilgi: Arapçada "aygıtsal insan" anlamına gelen إنسان آلي /insân'il âliy/ deniyor (bazen "insan" yerine "rejel" (adam) dendiği de oluyor).

yapay zekâ dermiş gibi yapay beden veya yapay işçi demeyi uygun görüyorum. Hep derim, bilmediğim/anlamadığım tek sözcük yerine bildiğim/âşikâr iki sözcük yeğdir.


İlginç bir öneri... Mutfak yapay işçisi... ODTÜ yapay işçi(kişi) günleri...
  • 0

En soñ Toygun tarafından 05 Haz 2011, 00:15 tarihinde düzenlendi, toplamda 1 kéz düzenlendi.
Üyelik görseli
Toygun
Genel Sorumlu
Genel Sorumlu
 
İleti: 5173
Katılım: 17 Haz 2010, 17:30
Değerleme: 1228

Ynt: motor, robot

İletigönderen Oktay D. » 05 Haz 2011, 00:16

Oktay D. yazdı:Tuvaca sözcüğüŋ kökenini bulamadım, sadece ses dönüşüm kurallarını uyguladım. Kökeni için elimdeki kaynaklar yeterli gelmedi ne yazık ki.

Böyle karşılıklar bulduğumuzda illâ o sözcüğü gördüğümüz her yere karşılığını koyma eğilimine girişmemek yerinde olur diye düşünüyorum. Bu yüzden, mutfak robotu başlığına bakıŋız.

  • 0

Üyelik görseli
Oktay D.
Oktay DOĞANGÜN
Yönetici
Yönetici
 
İleti: 7391
Katılım: 28 Ağu 2007, 17:52
Konum: İstanbul
Değerleme: 3304

Ynt: motor, robot

İletigönderen Tözkoparan » 25 Tem 2011, 04:07

Kullanımdan çıkmış ya da günümüzde yalnızca yöreselce kullanılan, anlamı "işçi" olan bir sözcük varsa anlamını "robot"a kaydırabiliriz bence.
  • 0

Tözkoparan
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 349
Katılım: 02 Haz 2011, 00:10
Değerleme: 44

Ynt: motor, robot

İletigönderen Kutluay » 25 Tem 2011, 09:49

İşcil?
  • 2

Üyelik görseli
Kutluay
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 309
Katılım: 23 Eyl 2010, 14:00
Değerleme: 15

Ynt: motor, robot

İletigönderen dağhan » 25 Tem 2011, 11:58

yapay zeka için "yapay düşünce" de diyebiliriz sonuçta ona düşünebilme veriyorlar
  • 0

Üyelik görseli
dağhan
Türkçeséver
Türkçeséver
 
İleti: 58
Katılım: 08 Şub 2011, 00:43
Değerleme: 10

Ynt: motor, robot

İletigönderen fankibiber » 21 Ağu 2011, 22:37

Yapay zeka: Yapay anlak.
  • 0

Hoşça kalıñ, ulayı balıklar için sağ oluñ.
fankibiber
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 438
Katılım: 04 Nis 2010, 02:57
Değerleme: 16

Ynt: motor, robot

İletigönderen Toygun » 30 Ara 2011, 15:57

robotik, -ği  Fr. robotique
a. Birtakım işlevlerde insanın yerini alabilecek düzeneklerin hazırlanmasıyla ilgili çalışma ve tekniklerin bütünü.
Güncel Türkçe Sözlük

Robotik için ne denebilir?
  • 0

Üyelik görseli
Toygun
Genel Sorumlu
Genel Sorumlu
 
İleti: 5173
Katılım: 17 Haz 2010, 17:30
Değerleme: 1228

Ynt: motor, robot

İletigönderen fankibiber » 30 Ara 2011, 19:52

Ben motor için işletke sözcüğünü kullanıyorum.
  • 0

Hoşça kalıñ, ulayı balıklar için sağ oluñ.
fankibiber
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 438
Katılım: 04 Nis 2010, 02:57
Değerleme: 16

ÖncekiSoñraki

Dön Sözcük Türetme, Öneriler

Kimler çevrimiçi

Bu bölümü gezen üyeler: Hiç bir üye yok ve 3 konuk

cron
Reputation System ©'