Yazışmalık

Başka sese beñzemez ananıñ sesi, Her sözcüñ arasañ vardır Türkçesi

İsyan

Yéñi sözcük türetim çalışmaları ile önerileri içerir.

İsyan

İletigönderen Toygun » 15 Tem 2010, 22:40

Başkaldırı sözcüğü karşılar kuşkusuz.

[img width=900 height=155]http://i1007.hizliresim.com/2010/7/15/4750.jpg[/img]

Ama bu köteriliş, kötörülüş sözcüğünü merak ettim. Nasıl uyarlamalı?
  • 0

Üyelik görseli
Toygun
Genel Sorumlu
Genel Sorumlu
 
İleti: 5198
Katılım: 17 Haz 2010, 17:30
Değerleme: 1244

Ynt: İsyan

İletigönderen Bengitaşlarındili » 20 May 2012, 20:14

Toygun yazdı:Başkaldırı sözcüğü karşılar kuşkusuz.

[img width=900 height=155]http://i1007.hizliresim.com/2010/7/15/4750.jpg[/img]

Ama bu köteriliş, kötörülüş sözcüğünü merak ettim. Nasıl uyarlamalı?

Kozalış=İsyan
Kozalmak= İsyan etmek, Ayaklanmak
  • 0

Anlayın Artık! Uydurukçuluk devri bitti! Bitti! Koskoca Türk dünyası dururken uydurduklarınızı yutturamazsınız. Biri önerdiğiniz sözü ilk anda kabullenebilir ama sonra diğer Türk dillerindeki karşılıklarını öğrenince, önermiş olduğunuz uyduruk söz için size kin ve nefret besler. Benim şu anda tüm uydurukçulardan duyduğum nefreti duyar size, ama bunu şahıs olarak kimseye yöneltemediği, maddileştiremediği için Türkçeciliğe yansıtır. Türkçeciliğe nefret duymaya başlar.İşte siz UYDURUKÇULAR farkında olmadan TÜRKÇEYİ BALTALAYANLAR DURUMUNDASINIZ. Yeter artık UYDURMAYIN!
Üyelik görseli
Bengitaşlarındili
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 2144
Katılım: 28 May 2009, 15:46
Konum: Ýstanbul
Değerleme: 0

Ynt: İsyan

İletigönderen Bengitaşlarındili » 20 May 2012, 20:19

Toygun yazdı:Başkaldırı sözcüğü karşılar kuşkusuz.

[img width=900 height=155]http://i1007.hizliresim.com/2010/7/15/4750.jpg[/img]

Ama bu köteriliş, kötörülüş sözcüğünü merak ettim. Nasıl uyarlamalı?

Kazakça Köterilis, Kırgızca Kötörülüş
Tatarca  Başkütärü
Başkurtça:Başkütäriv

Kötermek >Kaldırmak, Kalktırmak
Dolayısıyla da Baş kötermek= Baş kaldırmak
Kötermek eyleminden edilgen yapı ile köterilmek isyan, ama daha çok isyanın isyan edenlerin iradesinden değil dış mihrakların kışkırtması ile gerçekleştiği gibi klasik bir Türk düşüncesinden hareketle...
  • 0

Anlayın Artık! Uydurukçuluk devri bitti! Bitti! Koskoca Türk dünyası dururken uydurduklarınızı yutturamazsınız. Biri önerdiğiniz sözü ilk anda kabullenebilir ama sonra diğer Türk dillerindeki karşılıklarını öğrenince, önermiş olduğunuz uyduruk söz için size kin ve nefret besler. Benim şu anda tüm uydurukçulardan duyduğum nefreti duyar size, ama bunu şahıs olarak kimseye yöneltemediği, maddileştiremediği için Türkçeciliğe yansıtır. Türkçeciliğe nefret duymaya başlar.İşte siz UYDURUKÇULAR farkında olmadan TÜRKÇEYİ BALTALAYANLAR DURUMUNDASINIZ. Yeter artık UYDURMAYIN!
Üyelik görseli
Bengitaşlarındili
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 2144
Katılım: 28 May 2009, 15:46
Konum: Ýstanbul
Değerleme: 0

Ynt: İsyan

İletigönderen Oktay D. » 21 May 2012, 01:48

Toygun yazdı:Başkaldırı sözcüğü karşılar kuşkusuz.

[img width=900 height=155]http://i1007.hizliresim.com/2010/7/15/4750.jpg[/img]

Ama bu köteriliş, kötörülüş sözcüğünü merak ettim. Nasıl uyarlamalı?

Diğer Türkçelerdeki köter-, kötör- gibi biçimleriñ Türkiye Türkçesi karşılığı götür- "yérinden kaldırmak, kalkmasını sağlamak" eylemidir. Bu yüzden başgötürülüş olarak uyarlanır, ancak kullanımda olan başkaldırma zaten aynı us yürütümüyle türemiştir.
  • 0

Üyelik görseli
Oktay D.
Yönetici
Yönetici
 
İleti: 7836
Katılım: 28 Ağu 2007, 17:52
Konum: İstanbul
Değerleme: 4301

Ynt: İsyan

İletigönderen Bengitaşlarındili » 21 May 2012, 20:27

Oktay D. yazdı:Diğer Türkçelerdeki köter-, kötör- gibi biçimleriñ Türkiye Türkçesi karşılığı götür- "yérinden kaldırmak, kalkmasını sağlamak" eylemidir. Bu yüzden başgötürülüş olarak uyarlanır, ancak kullanımda olan başkaldırma zaten aynı us yürütümüyle türemiştir.
Bildiğimce Türkçede tıpa tıp aynı anlamda iki söz birden ASLA bulunmaz. Aynı anlamda olan bir Türkçe kökenli bir yabancı kökenli söz olduğunda da zamanla aralaerında ya anlmda ya da bağlamda farklılaşma olur. Şu halde GÖTÜRMEK (yerinden kaldırmak, kalkmasını sağlamak) ile KALDIRMAK ( kalktırmak) arasında anlamca/bağlamca fark nedir? Böyle bir nüans aslında var mıydı?
  • 0

Anlayın Artık! Uydurukçuluk devri bitti! Bitti! Koskoca Türk dünyası dururken uydurduklarınızı yutturamazsınız. Biri önerdiğiniz sözü ilk anda kabullenebilir ama sonra diğer Türk dillerindeki karşılıklarını öğrenince, önermiş olduğunuz uyduruk söz için size kin ve nefret besler. Benim şu anda tüm uydurukçulardan duyduğum nefreti duyar size, ama bunu şahıs olarak kimseye yöneltemediği, maddileştiremediği için Türkçeciliğe yansıtır. Türkçeciliğe nefret duymaya başlar.İşte siz UYDURUKÇULAR farkında olmadan TÜRKÇEYİ BALTALAYANLAR DURUMUNDASINIZ. Yeter artık UYDURMAYIN!
Üyelik görseli
Bengitaşlarındili
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 2144
Katılım: 28 May 2009, 15:46
Konum: Ýstanbul
Değerleme: 0

Ynt: İsyan

İletigönderen Oktay D. » 22 May 2012, 02:20

Bengitaşlarındili yazdı:Bildiğimce Türkçede tıpa tıp aynı anlamda iki söz birden ASLA bulunmaz. Aynı anlamda olan bir Türkçe kökenli bir yabancı kökenli söz olduğunda da zamanla aralaerında ya anlmda ya da bağlamda farklılaşma olur. Şu halde GÖTÜRMEK (yerinden kaldırmak, kalkmasını sağlamak) ile KALDIRMAK ( kalktırmak) arasında anlamca/bağlamca fark nedir? Böyle bir nüans aslında var mıydı?

götür- ile kaldır- arasındaki ayrım, bugün biraz azalmış olsa da; özünde bélirgindir. İlki, "yérinden yükselerek hareket éttirmek" añlamına gelirken, ikincisi "özellikle göğe doğru dikilerek hareket éttirmek" démektir.

götür- eylemi, göç/göç- "bir yérden başka bir yére yér değiştirme/değiştirmek" sözcüğünüñ kökü olan Eski Türkçe kö- "yérinden hareket etmek, yükselmek" sözcüğünden gelir. Eski Türkçede köt- "yüksek olmak", kötüt- "yükseltmek", kötgi "tepe, yükselti", kötür- "götürmek, yükseltmek" sözcükleri bulunur. Bu arada gök sözcüğünüñ bu eylemle ilişkisi olduğunu sanmayıñız. Nédeni, onuñ Eski Türkçedeki uzun ünlülü kȫk "mavi; yeşil; turkuaz"sözcüğünden gelmesidir; "gökyüzü" añlamı ikincildir.

Öte yandan kaldır- eylemi, kalk- "yérinden (daha çok yukarı yönde) hareket étmek" sözcüğünüñ de kökü olan Eski Türkçe kalı- "havalanmak, göğe doğru hareketlenmek" sözcüğünden gelir. Eski Türkçede kalıg "hava, gök", kalgı- "kalkmak", kalıngu "suyuñ yüzeyine çıkma eylemi" gibi sözcükler bulunur. Bu arada bu sözcüğü kal- "kalmak, yérinde bulunmak" ile karıştırmayıñız. Nédeni, onuñ Eski Türkçedeki uzun ünlülü kāl- "kalmak" sözcüğünden gelmesidir.
  • 0

Üyelik görseli
Oktay D.
Oktay DOĞANGÜN
Yönetici
Yönetici
 
İleti: 7836
Katılım: 28 Ağu 2007, 17:52
Konum: İstanbul
Değerleme: 4301

Ynt: İsyan

İletigönderen Boraan » 22 May 2012, 09:16

[img]http://Diğer%20Türkçelerdeki%20köter-,%20kötör-%20gibi%20biçimleriñ%20Türkiye%20Türkçesi%20karşılığı%20götür-%20"yérinden%20kaldırmak,%20kalkmasını%20sağlamak"%20eylemidir.%20Bu%20yüzden%20başgötürülüş%20olarak%20uyarlanır,%20ancak%20kullanımda%20olan%20başkaldırma%20zaten%20aynı%20us%20yürütümüyle%20türemiştir.[/img]

''götür : yerinden kaldırmak'' ise başkaldırı gibi  ''başgötürü'' demek yeterli olacaktır.
  • 0

Üyelik görseli
Boraan
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 1806
Katılım: 23 Eki 2007, 17:34
Konum: Ýstanbul
Değerleme: 65

İsyan

İletigönderen birtancazin » 04 Haz 2017, 00:05

İsyan... Ayaklanma,
Asi... Ayaklanmacı
Bence başkaldırı manifestodur. Bir tür olumlu isyan ve direniştir.
Ayrıca komgusuzluk, dikleniş, başıbozukluk da isyan ve toplumsal karışıklık için kullanılabilir.
Erksizlik, yasatanımazlık, başıboşluk, kargaşım, belin gibi anarşi, terör gibi karşılıklar kullanılabilir.. Burada daha çok başkaldırı sözünüm sıdam (klasik) asilikten ayırt edilmesi gerektiğini anlatmak istiyorum.
  • 0

birtancazin
birtancazin
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 770
Katılım: 19 May 2017, 00:37
Değerleme: 260

Ynt: İsyan

İletigönderen bilimdan » 18 May 2018, 06:08

Bengitaşlarındili yazdı:Kozalış=İsyan
Kozalmak= İsyan etmek, Ayaklanmak
qo‘zg‘almoq
koygalmak Kımıldamak. (Derleme Sözlüğü: Özbek göçmenleri -Trabzon)
  • 0

bilimdan
Göñüllü
Göñüllü
 
İleti: 198
Katılım: 01 Kas 2017, 08:07
Değerleme: 73

Ynt: İsyan

İletigönderen bilimdan » 18 May 2018, 14:20

kozgalmak ile aynı kökenden olması muhtemel sözcükler:
kosalmak Gururlanmak, övünmek. (Derleme Sözlüğü: Köşk -Aydın, Dudaş *Söğüt -Bilecik, Köşker -Kırşehir, -Kayseri, Kurugöl -Muş, Bahçeli *Bor -Niğde, -İçel ve köyleri, *Serik -Antalya)
kosaltılı Gururlu, çalımlı (kimse) (Derleme Sözlüğü: Köşk -Aydın)
koska Çalımlı, iyi giyinmiş, güzel yakışıklı (Derleme Sözlüğü: Polat *Akçadağ -Malatya, *Kilis, *Nizip -Gaziantep, *Elbistan, -Maraş, Erzin *Dörtyol, *Antakya -Hatay, Ahmetfakılı, Peyik *Akdağmadeni -Yozgat, Gâvurdağı *Osmaniye, Yeniköy *Ceyhan -Adana)
  • 0

bilimdan
Göñüllü
Göñüllü
 
İleti: 198
Katılım: 01 Kas 2017, 08:07
Değerleme: 73


Dön Sözcük Türetme, Öneriler

Kimler çevrimiçi

Bu bölümü gezen üyeler: Hiç bir üye yok ve 6 konuk

Reputation System ©'