1. bét (Toplam 1 bét)

Makro ve mikro

İletiGönderilme zamanı: 23 Haz 2010, 18:23
gönderen Toygun
Makro için genil, mikro için minil karşılıkları önerilmiş ama bildiğim kadarıyla mini sözcüğü yabancı kökenli. Bu iki sözcüğe bulacağımız karşılıkların uyaklı olması bu karşılıkların tutulma olasılığını arttırır. Mikro için kullanabileceğimiz küçü- kökünden küçümen, küçürek ya da ufarak sözcükleri mevcut ama buna mukabil büyümen, büyürek sözcükleri yok. Ne denebilir? Büyücek-küçücek? Büyül-küçül?

Makro için sarman, mikro için küçümen dersek uyaklı oluyor :)

Ynt: Makro ve mikro

İletiGönderilme zamanı: 23 Haz 2010, 20:46
gönderen bensay
Bendeki karşılamacalar aşağıdaki gibi, uslamlamalarmızda koşutluklar bulunuyor.

Makro: Geniş, büyük, büyümen
Makro: Komutlam (bilgisayar)
Makro ekonomi: Tümel geçim(bilim)
Makro iktisat: Tümel geçim(bilim)

Mikro: Küçük, küçümen
Mikro iktisat: Tikel geçim(bilim)

Ynt: Makro ve mikro

İletiGönderilme zamanı: 16 Ağu 2010, 14:16
gönderen Toygun
Mikrodalgaya ne deriz?

Bir takım mikro + sözcük birleşimlerini -cik ekiyle karşılayabiliriz sanırım.

mikroçip : yongacık
mikrofosil : taşılcık

Ynt: Makro ve mikro

İletiGönderilme zamanı: 16 Ağu 2010, 20:05
gönderen D. Can Aktan
mikro: küçürek
makro: büyürek

sözcükleri de uygun olabilir.

http://tdkterim.gov.tr/bts/?kategori=ve ... ek&ayn=tam

Ynt: Makro ve mikro

İletiGönderilme zamanı: 28 Eyl 2010, 02:50
gönderen Oktay D.
küçükdalga "mikrodalga"

Ynt: Makro ve mikro

İletiGönderilme zamanı: 14 Şub 2019, 00:51
gönderen Oktay D.
tükel
makro

küçül
mikro

Felsefeciler tikel sözcüğünü kullanıyorlar ancak yañlış türetimdir: tek sözcüğünü durduk yére tik yapıp +AL eki getirmişler. Felsefeciler aynı zamanda tükel sözcüğünü "mükemmel" añlamında kullanırlar, oysa Eski Türkçede bu sözcük "bütün" démek: tüke- (tükenmek, bitmek) > tükel (bütün, tamamlanmış, bitmiş olan).

küçül sözcüğünü, *kiçü- (küçük olmak) eylemine öñad yapan -L eki getirerek oluşturdum. Aynı kökten Eski Türkçe kiçüg (küçük) > Oğuzca küçük ve küçül- (küçük olmak) var.

Ynt: Makro ve mikro

İletiGönderilme zamanı: 14 Şub 2019, 01:13
gönderen TürkçeSözlük78
Küçük sözcüğünün kökeninin (geldiği eylemin) belirsiz olması pek sıkıntı çıkarmaz, değil mi? Zâten günümüzde küçük sözcüğü bulunduğundan geldiği eylem ne olursa olsun günümüzde "küçümek"e dönüşecek. Doğru mu düşünüyorum?

Ayrıca evet, felsefecilerin kullandığı tikel sözcüğü uydurmadır. Keyfî kök değişimi yapılmış. Ben tikel yerine tekçil diyordum. Ne denli karşılar, orasını bilemem.

Ynt: Makro ve mikro

İletiGönderilme zamanı: 14 Şub 2019, 02:10
gönderen Oktay D.
TürkçeSözlük78 yazdı:Küçük sözcüğünün kökeninin (geldiği eylemin) belirsiz olması pek sıkıntı çıkarmaz, değil mi? Zâten günümüzde küçük sözcüğü bulunduğundan geldiği eylem ne olursa olsun günümüzde "küçümek"e dönüşecek. Doğru mu düşünüyorum?
Gériye doğru türetme Türkçede bulunmuyor. Öyle bir éylemiñ var olmasını güvenceye alan durum, tarihidir. Açıklayayım.

Bugünkü küçül— (küçük olmak) sözcüğü, kaçınılmaz olarak *küçü- diye bir eylemden türemiştir çünkü édilgen -L- eki başka bir olanak bırakmaz.

Öte yandan küç- değil de *küçü- olmasını sağlayan şey, Eski Türkçede [DLT] sözcüğüñ kiçüg biçiminde oluşudur, démeli ikinci hecede bélirgin bir /ü/ var, -g ekiniñ kendisinde ü olmadığına göre bu /ü/ sesi köke ait. Zaten Oğuzcada kiçik déğil de /ü/ ile küçük ve küçül- dénmesiniñ nédeni, ikinci seslemdeki ü'nüñ ilk seslemi beñzeştirmesidir. Tıpkı bédük > *béyük > büyük gibi...

Béñzer bir durum alçak (aşağı) ve alçal— (aşağı olmak) sözcüklerinden dolayı *alça— (alçak olmak) éyleminiñ varlığını bilmekte de görülüyor. Yine başka ancak bu kéz varlığı saptanmış örnekler:
yüksek, yüksel— < Eski Türkçe yükse
büyük, büyüt— < büyü— < Eski Türkçe bédü