Yazışmalık

Başka sese beñzemez ananıñ sesi, Her sözcüñ arasañ vardır Türkçesi

lütfen

Yéñi sözcük türetim çalışmaları ile önerileri içerir.

Ynt: Lütfen

İletigönderen Oktay D. » 29 Ara 2019, 12:27

kayra sözcüğünüñ "lütuf, himmet" añlamında türetilmesi isabetsiz olmuş. Bence kayır- (himmet étmek) eylemine -A ulaç eki gelmesi onu öñcelikle zarf yapar, eğer soyut ad yapmak istenirse -g eki gelip
kayırı
lütuf, himmet

olmalıydı. O yüzden
kayra
lütuf olarak, lütfen

düşünülebilir, tıpkı gör- > göre (izâfî olarak), yan- > yine (tekrar olarak), kal- > kala (bâki olarak), geç- > geçe (ziyade olarak), ...
  • 0

Üyelik görseli
Oktay D.
Yönetici
Yönetici
 
İleti: 8408
Katılım: 28 Ağu 2007, 17:52
Konum: İstanbul
Değerleme: 5649

Ynt: Lütfen

İletigönderen bensay » 29 Ara 2019, 13:40

kayra önsülün zaten TDK sözlükte aşağıdaki biçimde yer almış

kayra
isim
Yüksek tutulan veya sayılan birinden gelen iyilik, lütuf, ihsan, atıfet, inayet.


bu bağlamda "lütfen" için "kayralığına", dahası "bir iyiliğine" gibi bir söz?
  • 0

http://www.gelgelturkce.blogcu.com
https://www.facebook.com/OzlestirmeKilavuzu
Evrensel olan kavramlardır, sözcükler ulusal olabilir, dahası olmalıdır.
Üyelik görseli
bensay
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 2979
Katılım: 03 Eyl 2007, 14:19
Konum: istanbul
Değerleme: 1536

Ynt: Lütfen

İletigönderen Oktay D. » 29 Ara 2019, 14:49

kayra sözcüğü 1936 Cep Kılavuzunda bu añlamda türetildiği için TDK'da öyle yazılmış. Ben bunuñ yañlış olduğunu düşünüyorum.
  • 0

Üyelik görseli
Oktay D.
Oktay DOĞANGÜN
Yönetici
Yönetici
 
İleti: 8408
Katılım: 28 Ağu 2007, 17:52
Konum: İstanbul
Değerleme: 5649

Ynt: Lütfen

İletigönderen bensay » 29 Ara 2019, 14:59

-A ekinin ad örnekleri yok değil, örneğin orta türkçe döneminden yara/yare, ne bileyim bakarsın belki daha eskiden tegre/değre...
  • 0

http://www.gelgelturkce.blogcu.com
https://www.facebook.com/OzlestirmeKilavuzu
Evrensel olan kavramlardır, sözcükler ulusal olabilir, dahası olmalıdır.
Üyelik görseli
bensay
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 2979
Katılım: 03 Eyl 2007, 14:19
Konum: istanbul
Değerleme: 1536

Ynt: Lütfen

İletigönderen Oktay D. » 29 Ara 2019, 15:26

orta sözcüğünüñ eski biçimi ortu. yara sözcüğündeki -A eki zaten çözülmemiş bir koñu. yaka sözcüğü gibi bir durumu olabilir: yaka sözcüğünüñ Moğolcası cakag.

Ayrıca tegre (döndürme olarak), çevre (çevirme olarak) gibi sözcükler kullanımdan ötürü zarftan ada dönüşmüş oldular. Ben de zaten diyorum ki kayra öñcelikle zarftır, soñra bunu adlaştırmak ikinci bir aşama. Bu durumda kayra özünde "lütfen" démek oluyor.

Belki
kayralık
lütuf

kayrala-
lütfetmek

olup
kayralıkla
lütfen

kullanılabilir.

Ayrıca buyur- eyleminden buyruñ (veya buyur) çekimleri bulunuyor. Bunlar gibi
kayrıñ
lütfen

kayrırsañız
lütfen

olabilir. Örneğin,
- "Buyruñ kayrıñ, içeri oturuñ!"
- "Kayrıñ, masadaki tuzluğu uzatabilir misñiz?"
- "Bir çay alayım, kayrırsañız."

Bu arada ben kimi durumlar için
dilerseñiz
lütfen

diyorum. Ancak bire bir karşılık olarak déğil. Örneğin, "dilerseñiz içeri geliñ" gibi...
  • 0

Üyelik görseli
Oktay D.
Oktay DOĞANGÜN
Yönetici
Yönetici
 
İleti: 8408
Katılım: 28 Ağu 2007, 17:52
Konum: İstanbul
Değerleme: 5649

Ynt: Lütfen

İletigönderen kavurt » 29 Ara 2019, 15:34

lütfen: olursa da düşünülebilir. "n'olur"daki yalvarma anlamı da ortadan kalkar.

Olursa alçak sesle konuşalım.
Yapma olursa!
  • 0

Üyelik görseli
kavurt
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 360
Katılım: 24 Nis 2010, 19:55
Değerleme: 44

Önceki

Dön Sözcük Türetme, Öneriler

Kimler çevrimiçi

Bu bölümü gezen üyeler: Hiç bir üye yok ve 11 konuk

Reputation System ©'