Yazışmalık

Başka sese beñzemez ananıñ sesi, Her sözcüñ arasañ vardır Türkçesi

Ekvator ile Greenwich demesek ,ne desek?

Yéñi sözcük türetim çalışmaları ile önerileri içerir.

Ekvator ile Greenwich demesek ,ne desek?

İletigönderen YİĞİT TULGA » 23 Eyl 2007, 20:34

Geçenlerde uzberide açık ilköğretim okulu'nda yerbilim konusu işlenirken sıkça ekvator,gırinviç sözleri geçti de geçti...Bu işi de sonlandırmam gerektiği üstünde çokça düşündüm. Hiç gereği yok iken bile yalnızca bu sözlerin yerine neler kullanılabilir diye örnek tümceler toparlayıp önerilen sözcükler ile bir bir denedim...
Ekvator için EŞLEK önerilmiş, kimi yerde de özleşmeciler kullanır olmuş.Ancak gırinviç için sanırım "yer adı" olduğundan dolayı kimse bir nen önermemiş.
Kişisel olarak, söylendiği gibi yazamadığımız tüm sözcüklere karşı olduğumdan, ikisine birlikte savaş açmaktan başka çıkar yol bulamadım...
Denemede kullanacağım sözcükler:
orta...ortası..ortay..ortanca
en....enlem...ence...enlik...eney

"ortay" sözünü sözlüklerden bulabilirsiniz.Bu sözcüğü kavramları ortalaştırma için kullandım..

ortay
önad, matematik
1 .     Bir düzlem şeklin aynı yöndeki paralel bütün kirişlerini eşit parçalara bölen (çizgi).
2 .     Bir uzayı, bir yüzeyi eşit iki parçaya bölen (düzlem, çizgi).


Birleşik Sözler
açıortay
kenarortay

en (I)
Ad
    Bir yüzeyde boy sayılan iki kenar arasındaki uzaklık, genişlik, boy, uzunluk karşıtı:
       "Kumaşın eni. Yolun eni. Kâğıdın eni."- .

en (III)
belirteç(zarf)
    Başına geldiği önadların(sıfatların) üpüstün olduğunu gösteren sözcük:
       "Avucumu yumduğum zaman ailemin en kuvvetli erkekleri bile parmaklarımı açamazlardı."- R. N. Güntekin.


EN(lem)...Ortay ya da En(lem) Ortası >>> Enortay / Enortası / Enortanca= Ekvator
Boy(lam)..Ortay...ya da Boy(lam) Ortası>>Boyortay / Boyortası / Boyortanca = Gırinviç(Greenwich)

Enceortay....ençortay.......ekvator
boycaortay...boycortay...gırinviç

Enlemorta...enilortay...eneyortay
boylamortay...boyulortay

endöndü
boydöndü

enbaşı
boybaşı

encegen (ence kenar anlamında)
boycagen (boyca kenar anlamında)

Usunuzda bulunsun.

Uğrola
  • 0

En soñ YİĞİT TULGA tarafından 23 Eyl 2007, 20:46 tarihinde düzenlendi, toplamda 1 kéz düzenlendi.
Sözlük indir.
http://tufar.com/SanalBaba/
Taranmasına "kıyacağınız" sözlük varsa benimle iletişim kurunuz.

"Türk Dil Kurumu" ile "Türk Günay Kurumu" özerk, tüzel kişiliğine dönmelidir. Atatürk kalıtını çiğneyenler yargılanmalıdır...
YİĞİT TULGA
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 973
Katılım: 29 Ağu 2007, 03:48
Değerleme: 34

Ynt: Ekvator ile Greenwich demesek ,ne desek?

İletigönderen ZaferÖztürk » 27 Eyl 2007, 21:27

Uğrola Yiğit Kardeş,
Bu sözcükleri yıllarca kullanan biri olarak önerilerini çok beğendim.

Enbaşı
Boybaşı
Çok usuma yattı.
Başenlem
Başboylam
Dersek nasıl olur?
Kalın sağlıcakla.
Kaptan Zafer  Öztürk
  • 0

Üyelik görseli
ZaferÖztürk
Göñüllü
Göñüllü
 
İleti: 159
Katılım: 03 Eyl 2007, 11:05
Konum: Meydanc?k-?av?at
Değerleme: 11

Ynt: Ekvator ile Greenwich demesek ,ne desek?

İletigönderen bensay » 27 Eyl 2007, 21:34

Uğrola dildaşım,

Enortay, boyortay sözcükleri güzel omakla birlikte ekvator için eşlek dışında başka bir seçenek aramaya kanımca gerek yok. Gırınviç için de bir karşılık aramak doğru mudur, doğru olsa da ne denli doğru bulunur bilmem ancak, eşleğe uyaklı olsun dersek belki de "boylak".

Esenlikler.
  • 0

http://www.gelgelturkce.blogcu.com
https://www.facebook.com/OzlestirmeKilavuzu
Evrensel olan kavramlardır, sözcükler ulusal olabilir, dahası olmalıdır.
Üyelik görseli
bensay
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 2870
Katılım: 03 Eyl 2007, 14:19
Konum: istanbul
Değerleme: 1445

Ynt: Ekvator ile Greenwich demesek ,ne desek?

İletigönderen İlteriş » 11 Şub 2013, 12:04

Eşlek sözcüğündense, ortay sözcüğü daha anlamlı ve daha tanıdık geliyor kulağa. Pek de güzel kullanılabilir.
  • 0

Üyelik görseli
İlteriş
Göñüllü
Göñüllü
 
İleti: 146
Katılım: 09 Şub 2013, 16:00
Değerleme: 129


Dön Sözcük Türetme, Öneriler

Kimler çevrimiçi

Bu bölümü gezen üyeler: kavurt ve 9 konuk

Reputation System ©'