Yazışmalık

Başka sese beñzemez ananıñ sesi, Her sözcüñ arasañ vardır Türkçesi

ve bağlacı

Yéñi sözcük türetim çalışmaları ile önerileri içerir.

ve bağlacı için ne diyélim?

İletigönderen SĒler » 09 Ağu 2014, 15:04

"Ve" bildiğim kadarıyla Arapça'dan géliyor. Bu sözcük için "ile" sözcüğünü öneriyorlar, "ile" sözcüğü uygun mudur? Bunu söylememiñ nedéni "ile" sözcüğü bāzen "ve" añlamıñda kullanılmıyor.
  • 0

Üyelik görseli
SĒler
Göñüllü
Göñüllü
 
İleti: 82
Katılım: 02 Ağu 2014, 21:57
Değerleme: 38

Re: Ve için ne diyélim?

İletigönderen Oktay D. » 09 Ağu 2014, 16:38

Bağlaçlarımız başlığında kimi tartışmalar var. Ayrıca basa "ve, dahi, ardından" ile ma "ve" önerileriyle ilgili tartışmaları okuyabilirsiñiz.

Ben ma sözcüğünü kullanıyorum.
  • 0

Üyelik görseli
Oktay D.
Yönetici
Yönetici
 
İleti: 8422
Katılım: 28 Ağu 2007, 17:52
Konum: İstanbul
Değerleme: 5731

Re: ve bağlacı için ne diyélim?

İletigönderen Sungur Efe » 12 Ağu 2014, 00:24

Oktay beyin yazdıklarından başka ben yine başka Türkçeseverler "yine" sözünü sunuyoruz. Neğizinde bu sözü 20 milyondan aşa Türk şimdilikte de "ve" maanasında işletmektedir. Kazakça "jane", Kırgızca "cana".
  • 0

Sungur Efe
Göñüllü
Göñüllü
 
İleti: 67
Katılım: 03 Kas 2013, 04:31
Değerleme: 59

Re: ve bağlacı için ne diyélim?

İletigönderen Kafkasmurat » 23 Ağu 2014, 01:29

Doğal bir ses var aslında. "ı" . Sadece "ı". Konuşma aralarında sıkça kullandığımız "ı" sesinin ve bağlacı yerine kullanılmasına ne dersiniz? "I" sesinin diğer dillere göre Türkçede baskın olmasını ve birçok dilde bulunmamasına rağmen bizde çokça kullanılmasını da anımsayalım.
  • 5

Üyelik görseli
Kafkasmurat
Göñüllü
Göñüllü
 
İleti: 148
Katılım: 04 Şub 2008, 01:28
Konum: istanbul
Değerleme: 122

Re: ve bağlacı için ne diyélim?

İletigönderen Oktay D. » 23 Ağu 2014, 01:54

Çok değişik ve başarılı bir öneri. Bunu günlük dilimde uygulayıp, değerlendirip tartacağım.
  • 0

Üyelik görseli
Oktay D.
Oktay DOĞANGÜN
Yönetici
Yönetici
 
İleti: 8422
Katılım: 28 Ağu 2007, 17:52
Konum: İstanbul
Değerleme: 5731

Re: ve bağlacı için ne diyélim?

İletigönderen Bi50likdaha » 08 Kas 2014, 14:38

Kafkasmurat yazdı:Doğal bir ses var aslında. "ı" . Sadece "ı". Konuşma aralarında sıkça kullandığımız "ı" sesinin ve bağlacı yerine kullanılmasına ne dersiniz? "I" sesinin diğer dillere göre Türkçede baskın olmasını ve birçok dilde bulunmamasına rağmen bizde çokça kullanılmasını da anımsayalım.

Her "ı"ladığın yer de ve diyor musun acaba?
  • 0

Bi50likdaha
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 1844
Katılım: 27 May 2013, 19:31
Konum: Ankara
Değerleme: 419

Re: ve bağlacı için ne diyélim?

İletigönderen Kafkasmurat » 08 Kas 2014, 14:48

Bi50likdaha yazdı:
Kafkasmurat yazdı:Doğal bir ses var aslında. "ı" . Sadece "ı". Konuşma aralarında sıkça kullandığımız "ı" sesinin ve bağlacı yerine kullanılmasına ne dersiniz? "I" sesinin diğer dillere göre Türkçede baskın olmasını ve birçok dilde bulunmamasına rağmen bizde çokça kullanılmasını da anımsayalım.

Her "ı"ladığın yer de ve diyor musun acaba?


Özünde, ve bağlacı çok gerekli değil. Çoğu zaman bir virgül işlevini alabiliyor. Güzel konuşma açısından bir önemi var. Bu nedenle kullanımı yerleşmiş. Belki de Türkçeleştirmesi en güç söz varlığımızdır.

Her "ı" ladğınınız yerde ve demeye gerek yoktur, nitekim ve ya da ı ya da çoğu zaman gerek yoktur.
  • 0

Üyelik görseli
Kafkasmurat
Göñüllü
Göñüllü
 
İleti: 148
Katılım: 04 Şub 2008, 01:28
Konum: istanbul
Değerleme: 122

Re: ve bağlacı için ne diyélim?

İletigönderen Bi50likdaha » 08 Kas 2014, 16:03

"Ve" çok gerekli değil ne demek ya.
  • -1

Bi50likdaha
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 1844
Katılım: 27 May 2013, 19:31
Konum: Ankara
Değerleme: 419

Re: ve bağlacı için ne diyélim?

İletigönderen Oktay D. » 08 Kas 2014, 16:09

Birçok dilde ve özellikle eski dillerde "ve" bağlacı olmaz. Eski Türkçede de çok çok nâdir kullanılmıştır. Edebî akımlarıñ etkisiyle yayılmıştır her dilde.
  • 5

Üyelik görseli
Oktay D.
Oktay DOĞANGÜN
Yönetici
Yönetici
 
İleti: 8422
Katılım: 28 Ağu 2007, 17:52
Konum: İstanbul
Değerleme: 5731

Re: ve bağlacı için ne diyélim?

İletigönderen Sinekkaydi2 » 08 Kas 2014, 16:26

Sungur Efe yazdı:Oktay beyin yazdıklarından başka ben yine başka Türkçeseverler "yine" sözünü sunuyoruz. Neğizinde bu sözü 20 milyondan aşa Türk şimdilikte de "ve" maanasında işletmektedir. Kazakça "jane", Kırgızca "cana".


Birkaç örnek cümle alabilir miyiz? Şu anda kril okumak pek kolayıma gelmiyor da.
  • 0

Sinekkaydi2
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 481
Katılım: 04 Eki 2014, 12:36
Değerleme: 567

Re: ve bağlacı için ne diyélim?

İletigönderen Sungur Efe » 08 Kas 2014, 17:59

Kazakçada ve Kırgızcada yine sözü bizim ve'yi kullandığımız her yerde kullanılmaktadır. Hatta bu iki dilde VE sözü yoktur, vealeykümesselamın içindeki dışında.
KZ: Är adam ömir sürüvge, bostandıqta boluvğa cäne onıñ ceke basına qol suğılmavına quqılı.
KR: Ar bir adam caşoogo, ärkindikke cana ceke kol tiybestikke ukuktuu.
Türkiyede de böyle olmasında hiçbir sıkıntı yoktur: Yaşamak, hürriyet yine kişi emniyeti her ferdin hakkıdır.

(not: yukarıdaki cümleler birbirlerinden ayrı ayrı çevrildiğinden paralelliği yoktur)

Tabii kişi adlarını, nesneleri birbirine bağlarken İLE bağlacımız da kullanılabilir.
  • 8

Sungur Efe
Göñüllü
Göñüllü
 
İleti: 67
Katılım: 03 Kas 2013, 04:31
Değerleme: 59

Re: ve bağlacı için ne diyélim?

İletigönderen Oktay D. » 08 Kas 2014, 18:47

Bugünkü Türk dillerindeki durumu toparlayalım.

- Türkmencede bilen kullanılır, Türkiye Türkçesiyle Azerbaycan Türkçesinde ile/ilə sözcüğüne dénktir (ağızlarda ilen olarak geçer). Eski Türkçe birle "ve" sözcüğünden gelmedir. Yörük ağızlarında deyimlerde kalmış olan me/ma "ve" sözcüğü bulunur.
- Kazakça, Kırgızca ve Nogaycada (sırasıyla) jäne/cana/yana "ve, yine" kullanılıyor. Tatarca, Başkırtça, Karayca, Karakalpakça, vb. Kıpçak dillerinde bu sözcüğüñ dengi bulunuyor ancak bizdeki gibi "yine (again)" añlamında kullanılıyor. "ve" añlamı için ya hem ya da ve sözcüğünüñ onlardaki biçimi geçiyor.
- Uygurca ve Özbekçede ve sözcüğünüñ kendilerindeki biçimleri kullanılıyor.
- Sibirya Türkçelerinde "ve" añlamına gelen Eski Türkçe basa sözcüğünüñ kendilerindeki biçimini kullanıyorlar. Kimi boylarda Moğolcadan geçen ba "ve" sözcüğüne denk gelinir (Eski Türkçe ma sözcüğüne denktir).
- Halaççada yine Arapça ve sözcüğü geçiyor ancak arada bilän kullanılıyor.

Kısaca,
Oğuzca: birle > bilen/ile, ma > ma/me, Ar. > ve
Kıpçakça: yene > jäne/cana/yana, Ar. > ve
Karlukça: Ar. > we/va
Sibiryaca: basa > baza/basa/paza
Halaçça: birle >bilän, Ar. >
  • 6

Üyelik görseli
Oktay D.
Oktay DOĞANGÜN
Yönetici
Yönetici
 
İleti: 8422
Katılım: 28 Ağu 2007, 17:52
Konum: İstanbul
Değerleme: 5731

Re: ve bağlacı için ne diyélim?

İletigönderen Kafkasmurat » 08 Kas 2014, 20:12

Bi50likdaha yazdı:"Ve" çok gerekli değil ne demek ya.

Oktay D. yazdı:Birçok dilde ve özellikle eski dillerde "ve" bağlacı olmaz. Eski Türkçede de çok çok nâdir kullanılmıştır. Edebî akımlarıñ etkisiyle yayılmıştır her dilde.


@Oktay D. Türkçede olduğu kadar, dil aracımızda da yeni görüşlere ve bakış açılarına gerek duyuyoruz. Yeryüzü için yeni iletişim kuramları gerekiyor. Dilin imece bir araç olduğunu, olanaksız görünen eylemlerin yalnızca alışılmadık olduğunu anlatmalıyız.
  • 8

Üyelik görseli
Kafkasmurat
Göñüllü
Göñüllü
 
İleti: 148
Katılım: 04 Şub 2008, 01:28
Konum: istanbul
Değerleme: 122

Re: ve bağlacı için ne diyélim?

İletigönderen Bi50likdaha » 09 Kas 2014, 02:17

"Eski Türkçede de çok çok nâdir kullanılmıştır. Edebî akımlarıñ etkisiyle yayılmıştır her dilde."
Yazılı geçmişimiz az ve pek de edebi olduğu söylenemez açıkçası. Eksiklik bir nevi.
  • 0

Bi50likdaha
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 1844
Katılım: 27 May 2013, 19:31
Konum: Ankara
Değerleme: 419

Re: ve bağlacı için ne diyélim?

İletigönderen Oktay D. » 09 Kas 2014, 02:31

Dilbilimciler öye düşünmüyor. Tersine Orkun yazıtlarının kendisinin bile çok fazla edebî öğe içerdiği, hatta uyaklı bile olduğu görülebilir. Eski Türkçe, kendi döneminiñ eñ gelişmiş dillerinden biriydi, zaten şaşırtıcı olan odur. "At sırtındaki boylar topluluklarınıñ ne edebiyatı olacak yeaa" diye sanılıyordu. Bugünkü Anadolu halk edebiyatınıñ ve koşut olan Orta Asya ve Güney sibirya halk edebiyatınıñ dayandığı şey de Eski Türkçedeki edebî kültürdür. Aynı durum, yiñe göçebe olan Ural halkları için de geçerlidir. Edebiyatı Arapça, Farsça ve Latinceden ibâret sanmayıñ.

Benim söylediğim edebî akım olayı, edebiyatıñ tarzlarına göre şekillenmesi olayıdır. Çağdaş dönemde artık diller, aynı şeyleri daha çok sözcük ve uzunlukla ifâde ediyorlar. Birçok dilde ortalama sözcük uzunluğu artmış ve bağlaçlarıñ gereksiz kullanımı yaygınlaşmıştır. Bunuñ nedeni konusunda hiç çalışma yapılmamış ancak böyle bir tespit var.
  • 13

Üyelik görseli
Oktay D.
Oktay DOĞANGÜN
Yönetici
Yönetici
 
İleti: 8422
Katılım: 28 Ağu 2007, 17:52
Konum: İstanbul
Değerleme: 5731

Soñraki

Dön Sözcük Türetme, Öneriler

Kimler çevrimiçi

Bu bölümü gezen üyeler: Hiç bir üye yok ve 104 konuk

Reputation System ©'