Yazışmalık

Başka sese beñzemez ananıñ sesi, Her sözcüñ arasañ vardır Türkçesi

ihtiyaç

Yéñi sözcük türetim çalışmaları ile önerileri içerir.

Ynt: ihtiyaç

İletigönderen TürkçeSözlük78 » 04 Oca 2019, 23:38

Nişanyan yanlış tanımlamış. Gereksinmek doğrudan "ihtiyacı olmak" anlamındadır. Muhtaç olmak ile ilgisi yoktur. Olsa olsa değişmeceli (mecazî) anlamda kullanıldığında muhtaç olmak anlamına gelebilir. Gereksinmek muhtaç olmak anlamına gelseydi gereksinim ihtiyaç anlamına değil muhtaçlık anlamına gelirdi zâten.
  • 0

Onca olay olduktan sonra,
Niye düşlerim ki bir yokra?
-Tünerik Gezgini

OTK: https://discord.gg/ZrDbZgd
Üyelik görseli
TürkçeSözlük78
Dérnek Üyesi
 
İleti: 1703
Katılım: 12 Nis 2018, 01:07
Konum: İstanbul
Değerleme: 1099

Ynt: ihtiyaç

İletigönderen Oktay D. » 04 Oca 2019, 23:58

géreksin- (ihtiyaç duymak) eylemi ile türemiş olan géreksinim duymak déyimi "muhtaç olmak" añlamında kullanılıyor (TDK Bkz. muhtaç olmak maddesi ), çünkü burada duymak sözcüğünüñ kullanılması añlamı o uca itmiş oluyor.
  • 0

Üyelik görseli
Oktay D.
Oktay DOĞANGÜN
Yönetici
Yönetici
 
İleti: 8557
Katılım: 28 Ağu 2007, 17:52
Konum: İstanbul
Değerleme: 6140

Ynt: ihtiyaç

İletigönderen TürkçeSözlük78 » 05 Oca 2019, 00:47

Gereksinim duymak deyimi herhangi bir ağızda geçiyor muydu önceden? İhtiyaç duymak deyiminin büyük bir yanlışlıkla Türkçeleştirilmesi sonucu oluşmuşa benziyor.
  • 0

Onca olay olduktan sonra,
Niye düşlerim ki bir yokra?
-Tünerik Gezgini

OTK: https://discord.gg/ZrDbZgd
Üyelik görseli
TürkçeSözlük78
Oğuzhan T.
Dérnek Üyesi
 
İleti: 1703
Katılım: 12 Nis 2018, 01:07
Konum: İstanbul
Değerleme: 1099

Ynt: ihtiyaç

İletigönderen Oktay D. » 05 Oca 2019, 01:37

Ağızlarda olduğunu sanmıyorum. Böyle bir şey var, yukarıda dipçelediğim üzere:
muhtaç olmak
gereksinim duymak: “Muhtaç olduğun kudret, damarlarındaki asil kanda mevcuttur.” -Atatürk.
Güncel Türkçe Sözlük
  • 0

Üyelik görseli
Oktay D.
Oktay DOĞANGÜN
Yönetici
Yönetici
 
İleti: 8557
Katılım: 28 Ağu 2007, 17:52
Konum: İstanbul
Değerleme: 6140

Ynt: ihtiyaç

İletigönderen cingelek » 05 Oca 2019, 01:42

Muhtaç olmak - ihtiyacı olmak aşağı yukarı aynı şeydir:
MUHTAÇ – MUHTAC

(ﻣﺤﺘﺎﺝ) sıf. (Ar. iḥtiyāc “yoksul olmak”tan muḥtāc)
1. Bir şeye veya kimseye ihtiyâcı olan, ihtiyaç duyan.

Muhtaç olmak: Bir kimse veya şeye ihtiyaç duymak.
(Kubbealtı Lugati)

İhtiyaç duymak - gereksinim duymak.
  • 1

cingelek
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 375
Katılım: 17 Mar 2015, 15:28
Değerleme: 413

Ynt: ihtiyaç

İletigönderen datadeveb » 05 Oca 2019, 11:05

gerey sözcüğü ihtiyaç olarak önermiştim, ihtiyaç değilde muhtaç anlamı için kullanılabilir mi?

muhtaç -cı
sıfat (muhta:cı) Arapça muḥtāc
1. sıfat Bir şeye gereksinim duyan
"Bunu işitmeye ne kadar muhtaçmış!" - A. Ağaoğlu
2. Yoksul, fakir (kimse)
"Muhtaç hemşehrilerin bir kısmı etrafımda dolaşmaya, bana kur yapmaya başladılar." - R. N. Güntekin
3. Bakmaya mecbur olduğu aile bireylerini veya kendisini geçindirmeye yetecek geliri, malı, kazancı bulunmayan


gerey sözcüğü ile
"Bunu işitmeye ne kadar gereymiş!" - A. Ağaoğlu

"Gerey hemşehrilerin bir kısmı etrafımda dolaşmaya, bana kur yapmaya başladılar." - R. N. Güntekin

??

ya da gerel sözcüğü mü türetilir daha doğru olur...
  • 0

Dil bilgisi çok olan birisi değilim. Hakkınızı helâl edin. Kelime-i Tevhid söyleyelim, çok tövbe edelim. Kuran-ı Kerim okuyup uyalım, amel edelim, salih kul olalım. Allahu Teâlâ yardım ve kabul etsin.
Ortak Türkçe Konatı: discord.gg/ZrDbZgd
Üyelik görseli
datadeveb
Deveb Önyüz Çatısı
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 2661
Katılım: 31 Tem 2018, 18:20
Değerleme: 1205

Ynt: ihtiyaç

İletigönderen bensay » 05 Oca 2019, 13:09

doğrusunu istersen yerliktaş, "muhtaç" için "gereksinimli" denebilecekken "gerey" demeyi düşünmem, bu sözcük sanki bir nenleri geren nenmiş çağrışımı yapıyor çokça
  • 3

http://www.gelgelturkce.blogcu.com
https://www.facebook.com/OzlestirmeKilavuzu
Evrensel olan kavramlardır, sözcükler ulusal olabilir, dahası olmalıdır.
Üyelik görseli
bensay
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 3166
Katılım: 03 Eyl 2007, 14:19
Konum: istanbul
Değerleme: 1851

Ynt: ihtiyaç

İletigönderen TürkçeSözlük78 » 05 Oca 2019, 13:10

Türetimde kullandığımız eylem gere- ise bu sözcük zâten "gerev" olmamalı mı? Gerey olması için ger- eyleminin kullanılması gerekiyor.

Dipçe: lütfen gidip grev (işdurası) sözcüğüne Türkçe demeyin yine
  • 0

Onca olay olduktan sonra,
Niye düşlerim ki bir yokra?
-Tünerik Gezgini

OTK: https://discord.gg/ZrDbZgd
Üyelik görseli
TürkçeSözlük78
Oğuzhan T.
Dérnek Üyesi
 
İleti: 1703
Katılım: 12 Nis 2018, 01:07
Konum: İstanbul
Değerleme: 1099

Ynt: ihtiyaç

İletigönderen datadeveb » 05 Oca 2019, 14:12

bensay yazdı:doğrusunu istersen yerliktaş, "muhtaç" için "gereksinimli" denebilecekken "gerey" demeyi düşünmem, bu sözcük sanki bir nenleri geren nenmiş çağrışımı yapıyor çokça


Bu da güzel bir algı açısı. Germek eyleminin boyutsal (boysal mı demeliyimdim?) türetimi için kullanabiliriz bu durumda.

yatay
dikey
çekey
çeley
gerey
dürey
süzey
yüzey
yanay
düzey
deşey

....

Güzel olur gibi.

Gerev konusuna gelince -v de belirgin bir görüşüm ve vargım yok.
  • 0

Dil bilgisi çok olan birisi değilim. Hakkınızı helâl edin. Kelime-i Tevhid söyleyelim, çok tövbe edelim. Kuran-ı Kerim okuyup uyalım, amel edelim, salih kul olalım. Allahu Teâlâ yardım ve kabul etsin.
Ortak Türkçe Konatı: discord.gg/ZrDbZgd
Üyelik görseli
datadeveb
Deveb Önyüz Çatısı
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 2661
Katılım: 31 Tem 2018, 18:20
Değerleme: 1205

Ynt: ihtiyaç

İletigönderen Oktay D. » 05 Oca 2019, 21:42

Bu başlıktaki koñudan sapan iletiler Bilgisayarıñ Metindeki Bağlamı Algılaması başlığına ayrılmıştır.
  • 0

Üyelik görseli
Oktay D.
Oktay DOĞANGÜN
Yönetici
Yönetici
 
İleti: 8557
Katılım: 28 Ağu 2007, 17:52
Konum: İstanbul
Değerleme: 6140

Ynt: ihtiyaç

İletigönderen datadeveb » 06 Oca 2019, 09:15

"Soru sorma gereği duyar" diye tümce kurdum. Burada gereksinim sözcüğünü kullanma gereği (ihtiyacı) duymadım.

Çözümleme yaparsak sözcük GERE mi oluyor, GEREK mi oluyor, GEREY mi oluyor.
  • 0

Dil bilgisi çok olan birisi değilim. Hakkınızı helâl edin. Kelime-i Tevhid söyleyelim, çok tövbe edelim. Kuran-ı Kerim okuyup uyalım, amel edelim, salih kul olalım. Allahu Teâlâ yardım ve kabul etsin.
Ortak Türkçe Konatı: discord.gg/ZrDbZgd
Üyelik görseli
datadeveb
Deveb Önyüz Çatısı
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 2661
Katılım: 31 Tem 2018, 18:20
Değerleme: 1205

Ynt: ihtiyaç

İletigönderen TürkçeSözlük78 » 06 Oca 2019, 11:36

Gerek oluyor.

gerek + i > gereği (ünlü yumuşaması)

Gerek ile gereksinim aynı şey değil. Yakın anlamlı olduklarından sizin tümcenizde sorun çıkarmamış, o kadar.
  • 0

Onca olay olduktan sonra,
Niye düşlerim ki bir yokra?
-Tünerik Gezgini

OTK: https://discord.gg/ZrDbZgd
Üyelik görseli
TürkçeSözlük78
Oğuzhan T.
Dérnek Üyesi
 
İleti: 1703
Katılım: 12 Nis 2018, 01:07
Konum: İstanbul
Değerleme: 1099

Ynt: ihtiyaç

İletigönderen datadeveb » 06 Oca 2019, 12:44

TürkçeSözlük78 yazdı:Gerek oluyor.

gerek + i > gereği (ünlü yumuşaması)

Gerek ile gereksinim aynı şey değil. Yakın anlamlı olduklarından sizin tümcenizde sorun çıkarmamış, o kadar.


DLT'de ihtiyaç anlamı verildiği görülüyor. İlk başta bunu belirtmiştim. Anca -5ler saldırısına uğradığım için konu gizliye düştü.
  • 0

Dil bilgisi çok olan birisi değilim. Hakkınızı helâl edin. Kelime-i Tevhid söyleyelim, çok tövbe edelim. Kuran-ı Kerim okuyup uyalım, amel edelim, salih kul olalım. Allahu Teâlâ yardım ve kabul etsin.
Ortak Türkçe Konatı: discord.gg/ZrDbZgd
Üyelik görseli
datadeveb
Deveb Önyüz Çatısı
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 2661
Katılım: 31 Tem 2018, 18:20
Değerleme: 1205

Ynt: ihtiyaç

İletigönderen TürkçeSözlük78 » 06 Oca 2019, 12:59

DLT'nin üstünden çok olkun (zaman) geçti. Günümüzde anlamı değişti ise eski anlamını diriltmek dışında başka bir şey yapamayız.
  • 0

Onca olay olduktan sonra,
Niye düşlerim ki bir yokra?
-Tünerik Gezgini

OTK: https://discord.gg/ZrDbZgd
Üyelik görseli
TürkçeSözlük78
Oğuzhan T.
Dérnek Üyesi
 
İleti: 1703
Katılım: 12 Nis 2018, 01:07
Konum: İstanbul
Değerleme: 1099

Ynt: ihtiyaç

İletigönderen datadeveb » 06 Oca 2019, 14:18

TürkçeSözlük78 yazdı:DLT'nin üstünden çok olkun (zaman) geçti. Günümüzde anlamı değişti ise eski anlamını diriltmek dışında başka bir şey yapamayız.


Gerek sözcüğü olduğu gibi kullanıyoruz işte. Değişen bi şey yok. Ben gerey sözcüğüne yönelirken kişisel görüşle yöneldim. Ama germek eylemine yönelik anlam yüklemek daha doğru geliyor şimdi. İhtiyaç sözcüğü yerine gerek sözcüğü kullanabiliriz gibi. Çok az yerde alışık olmadığımız için sırıtıyor biraz. Belki o bizim şu an kırık dilkemiğimiz nedeniyle öyle sanılıyordur.
  • 0

Dil bilgisi çok olan birisi değilim. Hakkınızı helâl edin. Kelime-i Tevhid söyleyelim, çok tövbe edelim. Kuran-ı Kerim okuyup uyalım, amel edelim, salih kul olalım. Allahu Teâlâ yardım ve kabul etsin.
Ortak Türkçe Konatı: discord.gg/ZrDbZgd
Üyelik görseli
datadeveb
Deveb Önyüz Çatısı
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 2661
Katılım: 31 Tem 2018, 18:20
Değerleme: 1205

ÖncekiSoñraki

Dön Sözcük Türetme, Öneriler

Kimler çevrimiçi

Bu bölümü gezen üyeler: Hiç bir üye yok ve 23 konuk

Reputation System ©'