Yazışmalık

Başka sese beñzemez ananıñ sesi, Her sözcüñ arasañ vardır Türkçesi

statik

Yéñi sözcük türetim çalışmaları ile önerileri içerir.

statik

İletigönderen Furkan Yıldırım » 17 Eki 2017, 13:44

Ayrıca başlık açılmamış ancak, bir ayrım gözüme çarptı. Oktay hoca statik için durağan kullanılıyor démiş ancak Tdk duruk diyor.

Hasan hoca da dinamik için devim démiş ancak Tdk Hereketli(Devinimli) diyor.

Burada önerilen sözcükleriñ neye dayanılarak üretildiğini açıklamak ve Tdk'nuñ neden bu karşılıkları vérdiğini tartışmak yérinde olur sanırım.


Yönetim dipçesi.
Bu başlık statik için bırakılmış, dinamik ile ilgili kısmı ayrılmıştır.
  • 0

Furkan Yıldırım
Dérnek Üyesi
 
İleti: 75
Katılım: 23 Ağu 2017, 21:00
Değerleme: 59

Ynt: statik

İletigönderen hskizilcik » 19 Eki 2017, 18:59

Dinamik için devim, kinetik için devinim diyorum. Ancak statik için durağan bence uygun değil. Statikte durmak söz konusu değildir. Statik elektrikte örneğin, yüklerin durması söz konusu değildir. Dur- eyleminden türetmek bolca kavramsal yanılgıya neden olur. Statik yerine dingin demek bence daha uygun olur.
  • 0

Üyelik görseli
hskizilcik
Hasan Şahin Kızılcık
Dérnek Üyesi
 
İleti: 112
Katılım: 29 Ağu 2013, 19:25
Konum: Ankara
Değerleme: 107

Ynt: statik

İletigönderen Oktay D. » 23 Eki 2017, 21:48

Öñcelikle statik sözcüğü Latince sta- "durmak" eyleminden türüyor. Bu sözcük karmaşaya yol açmıyorsa neden Türkçesi açsın?

Öte yandan statik elektrikte yükleriñ değil, elektriğiñ durağan olması söz koñusu. Yükleriñ/elektronlarıñ durağan olduğu dala ise elektrostatik diyoruz. Yani ortada karmaşa da yok, oldukça doğru adlandırmalar konulmuş. Soñuç olarak durağan elektrik ile durağan elektron farklı şeyler.

Bu arada durağan sözcüğünü dal olan değil, sıfat olan statik için öñeriyorum:
durağan
(sıfat) statik, İng. static

Dal olan statik (İng. statics) için henüz bir öñerim yok.
  • 0

Üyelik görseli
Oktay D.
Oktay DOĞANGÜN
Yönetici
Yönetici
 
İleti: 7391
Katılım: 28 Ağu 2007, 17:52
Konum: İstanbul
Değerleme: 3304

Ynt: statik

İletigönderen hskizilcik » 23 Eki 2017, 22:40

Gerek batı dillerinde, gerekse Türkçede, statik sözcüğü ve durgun/durağan sözcüğü nedeniyle birçok kavram yanılgısı oluştuğuna ilişkin bir fizik eğitimi alanyazını var. O yüzden "neden böyle olsun?" demenin yararı yok. Oluyor. Bununla ilgili sürüyle çalışma var.
  • 0

Üyelik görseli
hskizilcik
Hasan Şahin Kızılcık
Dérnek Üyesi
 
İleti: 112
Katılım: 29 Ağu 2013, 19:25
Konum: Ankara
Değerleme: 107

Ynt: statik

İletigönderen Oktay D. » 24 Eki 2017, 12:40

Karışan şey, neyi durağan aldığımızla ilgili bir karışıklık, adlandırmayla ilgili değil. Elektriğiñ durağan olduğu duruma durgun/durağan elektrik démeyeceksek né diyeceğiz?

elektrostatik: elektrik yükleriniñ durağan olması.
manyetostatik: manyetik çift kutuplarıñ durağan olması.
statik elektrik: elektriğiñ durağan olması.
statik mekanik: nesneleriñ durağan olması.

Şimdi şöyle bir şey usuma geldi.
deñge dévişimi
statik mekanik

Sonuçta nesneleri durağan hale getirmek için deñgede olmalarını sağlamak gérekiyor. Deñgede olmayınca anlık olarak durağan olsalar bile belli bir zaman soñra durağanlıkları bozulacaktır, o yüzden gérçekten durağan olmayacaklardır. Bu arada mekanik için dévişim sözcüğünü kullandım, soñuçta mekanik hem kinematiği hem de dinamiği kapsayan daldır.
  • 0

Üyelik görseli
Oktay D.
Oktay DOĞANGÜN
Yönetici
Yönetici
 
İleti: 7391
Katılım: 28 Ağu 2007, 17:52
Konum: İstanbul
Değerleme: 3304

Ynt: statik

İletigönderen hskizilcik » 24 Eki 2017, 12:44

Statik elektrikte yükler durağan değildir, dingindir. Yükler cisim içinde sürekli hareket ederler. Öğrencilerin yanılgıya neden olan algıları da bu yönde. Elektrik yüklerinin durduğunu, hızının olmadığını düşünüyorlar durgun veya durağan deyince. Bu da kavram yanılgılarını yanında getiriyor. Dediğim gibi, elektrostatik konusundaki kavram yanılgıları ile ilgili yüzlerce bilimsel çalışma var fizik eğitiminde. Hem Türkiye'de hem de yurtdışında. Aynı sorun İngilizce ve diğer bazı dillerde yapılan araştırmalarda da ortaya çıkmış durumda. Buna dilden kaynaklanan, terimsel yanılgılar deniyor. Hatta bunları derleyen bir makale yazmayı planlıyorum.
  • 0

Üyelik görseli
hskizilcik
Hasan Şahin Kızılcık
Dérnek Üyesi
 
İleti: 112
Katılım: 29 Ağu 2013, 19:25
Konum: Ankara
Değerleme: 107

Ynt: statik

İletigönderen Oktay D. » 24 Eki 2017, 12:56

hskizilcik yazdı:Statik elektrikte yükler durağan değildir, dingindir.

Ben zaten yüklerle ilgili öyle bir şey démedim, altını çize çize açıkladım. Üçüncü kez yazıyorum: statik elektrik, elektriğiñ durağan olduğu durumdur. Yani ortada elektrik akımı yoktur, elbette yükler akım oluşturmayacak şekilde hareket édebilir. O yüzden adı statik elektrik. Durağan olmayan diğer durumuñ bir adı da akımlı elektrik (current electricity).

Burada adlandırma açısından her şey doğru, öğrenciler tamlamanıñ ilk kısmına bakıyor ama ikinci kısmına bakmıyorlar démek ki. Bu onlarıñ sorunu.

Ben şimdi durağan araba dédiğimde nasıl ki motoruñ da durmuş olduğu añlamı çıkmıyorsa (rölanti durumu), durağan elektrik dédiğimde de yükleriñ durgun olduğu añlamı çıkmamalıdır. Soñuçta durgun araba ile durgun motor arasındaki fark açık, bunu karıştırmak karıştıranıñ sorunudur. Tamlamayı okurken tamlananı es geçmekten kaynaklı bir dikkatsizliktir.
  • 0

Üyelik görseli
Oktay D.
Oktay DOĞANGÜN
Yönetici
Yönetici
 
İleti: 7391
Katılım: 28 Ağu 2007, 17:52
Konum: İstanbul
Değerleme: 3304

Ynt: statik

İletigönderen hskizilcik » 24 Eki 2017, 13:05

elektrostatik: elektrik yükleriniñ durağan olması.


Buradan çıkardım bunu dediğini. :)
  • 0

Üyelik görseli
hskizilcik
Hasan Şahin Kızılcık
Dérnek Üyesi
 
İleti: 112
Katılım: 29 Ağu 2013, 19:25
Konum: Ankara
Değerleme: 107

Ynt: statik

İletigönderen Oktay D. » 24 Eki 2017, 13:09

hskizilcik yazdı:
elektrostatik: elektrik yükleriniñ durağan olması.


Buradan çıkardım bunu dediğini. :)

Elektrostatik yazıyor orada, statik elektrik değil İkisi farklı dallar. Elektrostatikte yükler durağandır, statik elektrikte elektrik durağandır.
  • 0

Üyelik görseli
Oktay D.
Oktay DOĞANGÜN
Yönetici
Yönetici
 
İleti: 7391
Katılım: 28 Ağu 2007, 17:52
Konum: İstanbul
Değerleme: 3304

Ynt: statik

İletigönderen hskizilcik » 24 Eki 2017, 13:12

Yükler hiçbir zaman durmaz. Statik elektrik ile elektrostatik arasında ne fark var ki? İkisi anlamdaş. Aynı konular öğretilir ikisinde de.
  • 0

Üyelik görseli
hskizilcik
Hasan Şahin Kızılcık
Dérnek Üyesi
 
İleti: 112
Katılım: 29 Ağu 2013, 19:25
Konum: Ankara
Değerleme: 107

Ynt: statik

İletigönderen Oktay D. » 24 Eki 2017, 14:38

hskizilcik yazdı:Yükler hiçbir zaman durmaz. Statik elektrik ile elektrostatik arasında ne fark var ki? İkisi anlamdaş. Aynı konular öğretilir ikisinde de.

Tabii ki ikisi anlamdaş değil! Olur mu öyle şey...

Elektrostatikte Maxwell denklemleri aşağıdaki gibidir :
electrostatics.png
electrostatics.png (9.58 KiB) 196 kéz görüntülendi

Bu denklemler, akımın veya manyetik alanın var olmasını engellemez, yalnızca zamanla değişmeyeceklerini garantiler.

Oysa statik elektrikte akım doğrudan sıfırdır. Akım olursa statik elektrik yiter.
  • 0

Üyelik görseli
Oktay D.
Oktay DOĞANGÜN
Yönetici
Yönetici
 
İleti: 7391
Katılım: 28 Ağu 2007, 17:52
Konum: İstanbul
Değerleme: 3304

Ynt: statik

İletigönderen hskizilcik » 24 Eki 2017, 14:51

Manyetik alanın kaynağı hareketli yüklerdir. Dolayısıyla yük hareket etmezse manyetik alan oluşmaz. Net yük hareketi sıfır olduğunda, yani akım olmadığında net bir manyetik alan oluşmayacaktır. Bu denklemlerden ilki Gauss yasası zaten. Bu da elektrostatik veya statik elektrik dediğimiz şey için geçerli. Ancak ikincisi matematiksel olarak doğru olsa bile fiziksel olarak dediğin olmaz.
  • 0

Üyelik görseli
hskizilcik
Hasan Şahin Kızılcık
Dérnek Üyesi
 
İleti: 112
Katılım: 29 Ağu 2013, 19:25
Konum: Ankara
Değerleme: 107

Ynt: statik

İletigönderen Oktay D. » 24 Eki 2017, 14:57

Maxwell denklemleri tam olarak fiziksel durumları tarif ediyor, denklemlerde bazı niceliklerin sıfıra eşitlenmesi neden fiziksel olmasın ki? Manyetik alan zamanla değişmek zorunda mı? Sabit bir manyetik alan fiziksel değil midir?

Sonuçta eğer manyetik alan zamanla değişmiyorsa ikinci denklemi elde ederiz. Genel durumda ikincisinde sağ yanda 0 yerine manyetik alanın zamana göre kısmi türevi oluyor, burada sıfır. Örneğin durgun bir mıknatıs bu denklemleri sağlar. Oldukça fiziksel bir durum.
  • 0

Üyelik görseli
Oktay D.
Oktay DOĞANGÜN
Yönetici
Yönetici
 
İleti: 7391
Katılım: 28 Ağu 2007, 17:52
Konum: İstanbul
Değerleme: 3304

Ynt: statik

İletigönderen hskizilcik » 24 Eki 2017, 15:06

Demek istediğim o değil. Matematiksel olarak d = m/v yazarsın. Burada d ile m doğru orantılı gibi görünür. Ancak değildir. d sabittir ve m ve v'nin kendi içindeki değişimini ifade eder. bu nedenle matematiksel olarak doğru gibi olan her şey fiziksel olarak doğru olamayabilir diyorum. Burada durum şu:

Yük hareketi olmadan manyetik alan oluşamayacağı için, dingin/duruk/durağan (ne dersek işte) yükler manyetik alan oluşturamazlar. Haliyle zamana göre değişimleri de sıfırdır. Bu bağıntı oluşabilirmiş gibi gösterse de oluşmaz. Aynı şey akım için de geçerlidir. Bu iki denklemin söylediği şeyler şunlar:

1. Elektriksel alanlar korunumludur.
2. Elektriksel alanların nedeni yüklerdir.

Elektrositatik ile statik elektrik arasındaki bence tek fark, ilkinin sıfat, ikincisinin ad olması.
  • 0

Üyelik görseli
hskizilcik
Hasan Şahin Kızılcık
Dérnek Üyesi
 
İleti: 112
Katılım: 29 Ağu 2013, 19:25
Konum: Ankara
Değerleme: 107

Ynt: statik

İletigönderen Oktay D. » 24 Eki 2017, 15:37

hskizilcik yazdı:Demek istediğim o değil. Matematiksel olarak d = m/v yazarsın. Burada d ile m doğru orantılı gibi görünür. Ancak değildir. d sabittir ve m ve v'nin kendi içindeki değişimini ifade eder. bu nedenle matematiksel olarak doğru gibi olan her şey fiziksel olarak doğru olamayabilir diyorum.

Eğer gazdan söz ediyorsak sabit hacimde bir kaba daha fazla gaz doldurursak d giderek artar, veya sıcaklığı değiştirirsek yine değişir. Yani matematiksel olarak ifade edilen şey fiziksel olarak da doğru.

Yük hareketi olmadan manyetik alan oluşamayacağı için, dingin/duruk/durağan (ne dersek işte) yükler manyetik alan oluşturamazlar. Haliyle zamana göre değişimleri de sıfırdır.

Manyetik alanın tek kaynağı söz konusu yüklerin hareketi değildir. Ortamda mıknatıs olsa bu denklemler sağlanmayacak mı?

Bu bağıntı oluşabilirmiş gibi gösterse de oluşmaz. Aynı şey akım için de geçerlidir.

Eğer oluşabilirmiş gibi görünüp oluşmuyorsa denklemler yanlış demektir. Eğer yanlış olduklarını düşünüyorsan konuyla ilgili hakemli dergilere bir makale yollayabilirsin. Yok eğer öyle bir savın yok ise Maxwell denklemlerini veya adlandırmaları yeniden gözden geçirmen gerekiyor çünkü denklemler yüklerin durabileceğini öngörüyorlar.


Elektrositatik ile statik elektrik arasındaki bence tek fark, ilkinin sıfat, ikincisinin ad olması

İkisi de ad olarak kullanılan ve farklı şeyleri ifade eden ayrı durumlar. İkisinin aynı anlamda kullanıldığı saygın bir kaynak gösterebilirsen daha yararlı olur. Onun dışında bunlar hep ayrı başlıklar olarak geçiyorlar. Serway, Young-Freedman vb. yazarların yazdığı temel düzeyde fizik ders kitaplarında da bu konular hep ayrı başlıklar teşkil ederler. Hatta sırf elektrostatikten ve sırf statik elektrikten söz eden ayrı ayrı kitaplar da bulunuyor.
  • 0

Üyelik görseli
Oktay D.
Oktay DOĞANGÜN
Yönetici
Yönetici
 
İleti: 7391
Katılım: 28 Ağu 2007, 17:52
Konum: İstanbul
Değerleme: 3304

Soñraki

Dön Sözcük Türetme, Öneriler

Kimler çevrimiçi

Bu bölümü gezen üyeler: Google [Bot] ve 8 konuk

Reputation System ©'