Yazışmalık

Başka sese beñzemez ananıñ sesi, Her sözcüñ arasañ vardır Türkçesi

sabır

Yéñi sözcük türetim çalışmaları ile önerileri içerir.

sabır

İletigönderen Türkeröz » 23 Tem 2008, 14:19

Kolay gele;

Sabır sözcüğünün Türkçe'sini bulmuş TDK ama sabretmek için birşey dememiş.

Sabretmek:Dayanmak
Sabretme:Dayanma
Sabır:Dayanç (TDK)
Sabırlı/Sabreden:Dayançlı/Dayanan
  • 4

Üyelik görseli
Türkeröz
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 2992
Katılım: 25 Nis 2008, 17:08
Değerleme: 555

Ynt: sabır

İletigönderen uzunöykü » 08 Ağu 2008, 02:47

--------------------------------------------------------------------------------

güymek (I)


Dayanmak, beklemek. sabretmek. ( Derleme Sözlüğü c: 6 )

*Şarkikaraağaç, *Gelendost -Isparta
Güney *Yeşilova -Burdur
-İzmir
*Susurluk -Balıkesir
*Lapseki -Çanakkale
-Elâzığ
Afşar aşireti, Pazarören *Pınarbaşı -Kayseri
*Bor -Niğde
*Ermenek -Konya
*Mut -İçel
*Lüleburgaz -Kırklareli
*Saray -Tekirdağ

Güy- eylem kökü olduğuna göre yad olma olasılığı çok düşük. Dahası 

gönül gönenç gibi sözcüklerle de bağlantılı görülüyor göy- sözcüğünün

sabretmek-güymek/göymek
  • 0

uzunöykü
Göñüllü
Göñüllü
 
İleti: 144
Katılım: 07 Nis 2008, 20:32
Değerleme: 20

Ynt: sabır

İletigönderen Bengitaşlarındili » 15 May 2012, 20:44

Türk Dünyasında yaygın olarak Türkçe Dözüm/Dözmek kullanımda. Bundan başkaca Çıdam ve Çıdamak da çokça kullanılıyor ama Moğolca olduğuna dair bir kanı hakim.
  • 0

Anlayın Artık! Uydurukçuluk devri bitti! Bitti! Koskoca Türk dünyası dururken uydurduklarınızı yutturamazsınız. Biri önerdiğiniz sözü ilk anda kabullenebilir ama sonra diğer Türk dillerindeki karşılıklarını öğrenince, önermiş olduğunuz uyduruk söz için size kin ve nefret besler. Benim şu anda tüm uydurukçulardan duyduğum nefreti duyar size, ama bunu şahıs olarak kimseye yöneltemediği, maddileştiremediği için Türkçeciliğe yansıtır. Türkçeciliğe nefret duymaya başlar.İşte siz UYDURUKÇULAR farkında olmadan TÜRKÇEYİ BALTALAYANLAR DURUMUNDASINIZ. Yeter artık UYDURMAYIN!
Üyelik görseli
Bengitaşlarındili
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 2144
Katılım: 28 May 2009, 15:46
Konum: Ýstanbul
Değerleme: 0

Ynt: sabır

İletigönderen ergenekonlu » 15 May 2012, 21:03

Erzurumda "sabırsız" sözünün "evecen" olarak kullanıldığını biliyorum!
  • 0

Dil var insanı dilim dilim dildire,
dil var insanı kıkır kıkır güldüre,
dil var insanı korkuyla yıldıra,
dil var insanı insan oldura...
M.G.
ergenekonlu
Türkçeséver
Türkçeséver
 
İleti: 25
Katılım: 17 May 2011, 12:41
Konum: Antalya
Değerleme: 0

Ynt: sabır

İletigönderen Bengitaşlarındili » 15 May 2012, 21:33

ergenekonlu yazdı:Erzurumda "sabırsız" sözünün "evecen" olarak kullanıldığını biliyorum!
evecen sözü aceleci demektir. İvedi, İvecen İstanbul Türkçesindeki biçimleridir.
Acelecilik anlamından sabırsız'a doğru bir anlam kayması olmuş.
Ancak aslında sabırsızlık ile acelecilik arasında oldukça büyük bir fark var. Anlam kaymalarından olabildiğince sakınmamız dilimizin söz dağarını koruyabilmemiz açısından gerekli. 
  • 0

Anlayın Artık! Uydurukçuluk devri bitti! Bitti! Koskoca Türk dünyası dururken uydurduklarınızı yutturamazsınız. Biri önerdiğiniz sözü ilk anda kabullenebilir ama sonra diğer Türk dillerindeki karşılıklarını öğrenince, önermiş olduğunuz uyduruk söz için size kin ve nefret besler. Benim şu anda tüm uydurukçulardan duyduğum nefreti duyar size, ama bunu şahıs olarak kimseye yöneltemediği, maddileştiremediği için Türkçeciliğe yansıtır. Türkçeciliğe nefret duymaya başlar.İşte siz UYDURUKÇULAR farkında olmadan TÜRKÇEYİ BALTALAYANLAR DURUMUNDASINIZ. Yeter artık UYDURMAYIN!
Üyelik görseli
Bengitaşlarındili
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 2144
Katılım: 28 May 2009, 15:46
Konum: Ýstanbul
Değerleme: 0

Ynt: sabır

İletigönderen Gökkurt » 26 Eyl 2013, 02:18

DLT dizininde serinmek sabretmek olarak geçiyor.

Clauson'da da serinç verilmiş.

uğrola.
  • 1

Gökkurt
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 430
Katılım: 13 Mar 2010, 13:11
Değerleme: 303

Ynt: sabır

İletigönderen Oktay D. » 26 Eyl 2013, 13:35

Gökkurt yazdı:DLT dizininde serinmek sabretmek olarak geçiyor.

Clauson'da da serinç verilmiş.

uğrola.

Sanırım sér- éylemiyle ilintili.
  • 0

Üyelik görseli
Oktay D.
Yönetici
Yönetici
 
İleti: 8279
Katılım: 28 Ağu 2007, 17:52
Konum: İstanbul
Değerleme: 5348

Ynt: sabır

İletigönderen YEB » 08 Haz 2015, 20:53

dayanç göstermek: sabretmek, sabır göstermek, sabırlı davranmak
  • 0

"Muhtaç olduğun kudret damarlarındaki asil kanda mevcuttur."
- Gâzi Mustafa Kemâl ATATÜRK
Üyelik görseli
YEB
Göñüllü
Göñüllü
 
İleti: 220
Katılım: 28 Ara 2014, 21:16
Değerleme: 303

Ynt: sabır

İletigönderen Alparslan9 » 02 Tem 2015, 00:25

ergenekonlu yazdı:Erzurumda "sabırsız" sözünün "evecen" olarak kullanıldığını biliyorum!



Yanılmıyorsam evecen, ivecen sözcüğünün bir başka söyleniş biçimi. İvecen aceleci demektir -ki sabırsız anlamını da kapsar-.
  • 0

Görsel
Üyelik görseli
Alparslan9
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 265
Katılım: 30 Haz 2015, 17:25
Değerleme: 154

Ynt: sabır

İletigönderen Yörük » 27 Tem 2015, 06:48

Türkeröz beyin dayanç önerisi çok güzel, herkes ne olduğunu çabuk anlar. Yalnız bu DLT'de serinmek olarak geçiyorsa, sizce hangisini kullanmalıyız?
  • 0

Dilimizi Türkistan Türkleri'nin diline yaklaştırmaya, böylece birbirimizi daha kolay anlayacak duruma gelmeye çalışıyoruz. Ortak bir durumu yaratmanın ardındayız.
- Mustafa Kemal Atatürk
Yörük
Türkçeséver
Türkçeséver
 
İleti: 23
Katılım: 01 May 2015, 21:21
Konum: Frankfurt, Almanya
Değerleme: 27

Ynt: sabır

İletigönderen ulduzéver » 16 Haz 2016, 17:46

Dözmek = sabretmek
Dözüm = sabır
Dözeğen = sabur
Dözümlü = sabırlı
Dözümsüz = sabırsız
  • 0

ulduzéver
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 691
Katılım: 25 May 2016, 22:14
Konum: Tebriz
Değerleme: 650

Ynt: sabır

İletigönderen Oktay D. » 16 Haz 2016, 20:26

Yörük yazdı:Türkeröz beyin dayanç önerisi çok güzel, herkes ne olduğunu çabuk anlar. Yalnız bu DLT'de serinmek olarak geçiyorsa, sizce hangisini kullanmalıyız?

İkisini de kullanabiliriz. Aralarında bir ince ayrım yaratabiliriz; dayanç daha çok "endurance, mukavemet" gibiyken serinme daha çok "patience, sabır" gibi düşünülebilir. Birincisi daha fiziksel ikincisi daha mânevî...
  • 1

Üyelik görseli
Oktay D.
Oktay DOĞANGÜN
Yönetici
Yönetici
 
İleti: 8279
Katılım: 28 Ağu 2007, 17:52
Konum: İstanbul
Değerleme: 5348

Ynt: sabır

İletigönderen Oktay D. » 12 Eyl 2018, 19:41

bek başlığında tartışılanı buraya taşıyorum
TürkçeSözlük78 yazdı:Sabır için çıdam sözcüğümüz, sabretmek için de çıdamak eylemimiz var. Bek sözcüğünü sabır anlamında kullanmamız saçma olur bence.

"Dayanç" da çok yapay ve saçma duruyor bence. Felsefedeki vicdan anlamındaki "duyunç" sözcüğüne benzemiş. Duyunç gibi güzel değil ama. :)

çıda- sözcüğü Moğolca çida- sözcüğünüñ Çağataycaya geçmiş biçimidir.

Türkçe denktaşı tét- (uğraşmak, didinmek, dinç olmak, tétikte olmak) eylemidir, tétik/didik ve didin- sözcükleriniñ köküdür. Moğolcada sözbaşı t- sesi yanında /i/ veya /é/ olduğunda damaksılaşarak /ç/ olur, örneğin Türkçe téñiz (déñiz) sözcüğü Moğolcaya geçip çiñiz olmuştur (Cengiz Han'ıñ adı olan Çingis oradan gelir). Bu yüzden çida- eylemi yérine tét-, démeli Türkiye Türkçesiyle déd-/did- olmalıdır. Böylece çidam yérine
didinç
sabır

ve ayrıca
didim
çaba

yéğlenebilir. İlkinde -n- dönüşlü çatıdan dolayı "kendi kendi ile bir çaba içine girme" olduğu için "sabır" için uygun geldi. İstenirse tersi atamalar yapılabilir.
  • 0

Üyelik görseli
Oktay D.
Oktay DOĞANGÜN
Yönetici
Yönetici
 
İleti: 8279
Katılım: 28 Ağu 2007, 17:52
Konum: İstanbul
Değerleme: 5348

Ynt: sabır

İletigönderen bensay » 12 Eyl 2018, 20:46

kanımca sabır için dit-/didin- tabanından karşılıklandırma doğru olmayacak. niyecesi, sabır uğraşmayı, çabalamayı değil, sessiz, eylemsiz kalmayı, olumsuzlukların geçip gitmesini beklemeyi içeriyor. bir de serinmek eylemini anlayabilmek isterdim, günümüz ser- eylemiyle ilgisi var mıdır?
  • 0

http://www.gelgelturkce.blogcu.com
https://www.facebook.com/OzlestirmeKilavuzu
Evrensel olan kavramlardır, sözcükler ulusal olabilir, dahası olmalıdır.
Üyelik görseli
bensay
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 2859
Katılım: 03 Eyl 2007, 14:19
Konum: istanbul
Değerleme: 1420

Ynt: sabır

İletigönderen Oktay D. » 12 Eyl 2018, 21:57

Öyle düşünülebilir elbette, ben yalñızca bilgiyi vériyorum. Ancak çıdam sözcüğü öyle bir sezgiden oluşmuş, onu kullanmakla didinç gibi bir türetimi kullanmak aynı şey.
  • 0

Üyelik görseli
Oktay D.
Oktay DOĞANGÜN
Yönetici
Yönetici
 
İleti: 8279
Katılım: 28 Ağu 2007, 17:52
Konum: İstanbul
Değerleme: 5348

Soñraki

Dön Sözcük Türetme, Öneriler

Kimler çevrimiçi

Bu bölümü gezen üyeler: Hiç bir üye yok ve 8 konuk

Reputation System ©'