İstanbul, Türkiye
bilgi@turkcesivarken.com

Kategori: Köşe Yazıları

Sonunda Atatürk’ü De İngilizci Yaptılar!

Price adlı İngiliz gazetecisi 1957 yılında Çok Özel Gazeteci adlı kitabında 14 Kasım 1918 yılında Atatürk ile görüştüğü konuşmaları ele almıştı.Bu konuşmalarda Price, Atatürk’ün kendisine,“Eğer İngilizler Anadolu için sorumluluk kabul edecek olurlarsa, İngiltere yönetiminde bulunan tecrübeli Türk valileriyle çalışmak gereğini duyacaklardır. Böyle bir yetki çerçevesinde hizmetlerimi sunabileceğim uygun bir yerin mevcut olup olamayacağını bilmek isterim.” dediğini iddia etmiştir.Ancak…
Devamı

Sözlükler, Gene Sözlükler

Şunu açıkça söyleyivereyim: Sözlüksüz, demek sözlüğe, sözlüklere bakmaksızın edemiyorum. Gelgelelim “takınaklı” olduğumu sanmayasınız. (Sözlüğe bakmayı takınaklıca davranış durumuna getirdiğim olmadı değil. Ancak, bu geride kaldı.). Dille, yazınla bencileyin ilgilenen bir kişi sözlüksüz nite yaşar! Sözcüklerle yatıp kalkıyorsanız, sözlüklere düşkün bulunursunuz. Bundan doğal ne var olabilir! Sözlükleri takınaksallaştırmamayı bilmek gerekir; o ayrı. Gene de, özengen ya…
Devamı

*al Kökü Üzerine

Bu kök ile ilgili bir çok denemeler yapılmıştır.Ancak ayrıntılı bir biçimde olmadıklarını sanıyorum.Bu yazımda aşağıda verdiğim sözcüklerin ortak kökü üzerine duracağım ve bu sözcüklerin denemesini yapacağım.Şimdiden iyi okumalar! alçak, aşağı, alt sözcüklerinin aynı köke iye olduğun bilirsiniz.Peki bu sözcüklerin ortak kökü nedir? Bu konuya geçmeden önce şunu değinmek isterim.Bazı kimseler, āş- ‘exceed’ eylemini, yukarıda saydığım…
Devamı

Etrüskler Türk Mü?

Günümüzde ‘Etrüskler Türk  mü?’ sorunsalı bulunmaktadır hala.Bir taraf ‘Etrüskler Türk’tür.’ derken diğer taraf ise ‘Etrüskler Türk değildir.’ diye tartışmaktadırlar.Bu sorunsalı çözmek için bu yazıyı hazırladım.Bu yazıyı hazırlarken konuyu gerçekçi ve nesnel bir biçimde değerlendirdim.Şimdiden iyi okumalar!   TARİHİ BULGULAR VE GEN ARAŞTIRMALARI   Atatürk’ün yönlendirmesiyle çıkan ve amacı ulusal bir tarih yaratmak olan Türk Tarih Tezine göre Etrüskler Türk olarak görülür.[Tarih 1, 1932] [T.T.A.H. ,…
Devamı

Öz Türkçeyi Anlamak Olanaksız mıdır?

Öz Türkçenin anlaşıl(a)madığı savı özleştirme karşıtçılarınca, kimi kez öz-Türkçecilerce dahi ileri sürülmektedir. Savlayan savını tanıtlamayla yükümlü olsa da, söz konusu savı çürütmek yararlı bulunacaktır. Okuyor olduğunuz deneme bu “çürütme” üzerine. İşe bir örnekle başlamada yarar görüyorum: Bilindiği üzere Türk sağaltmanlık dili özleştirmeye en çok direnen alanlardan biridir. Bundan ötürü, örneğin büyük ölçüde Fransızca-, bir ölçüde…
Devamı

Öz-Türkçecilik Üzerine

Tutturgan değilimdir. Yalnızca dilsel olarak doğru bildiğim yolda ilerlemekteyim. Demek öz-Türkçecilik gütmekteyim. Peki, öz-Türkçecilik – gerçekte – nedir? Bana kalırsa, öz-Türkçeciliğin ne olduğunu anlamak için, ne olmadığını kavramak gerekir. Öyleyse, bu denemede ilkin öz-Türkçeciliğe ilişkin kimi “önyargılar”a ya da “yanlış kanılar”a değineyim: Kimilerine göre, öz-Türkçecilik düpedüz bir delilik türüdür. (Nitekim N. Ataç, şimdiki öz-Türkçecilerin öncüsü…
Devamı

Kızıl Elma

Türk tarihinin önemli bir yerini tutar kızıl elma, her savaştan sonra kızıl elmada görüşürüz diyerek ayrılır, her savaşa kızıl elma diyerek yola çıkarlardı. Kimi zaman Çin olmuştu kızıl elma sarı deniz kıyılarına kadar, kiminde Hindistan en uç noktasına kadar. Ve İstanbul doğunun başkenti, dünyanın  arzuladığı yer, fatih sultan mehmet gibi alp çıkana kadar ulaşılmaz olan.…
Devamı

Bilim Dilinde Türkçe Anlatım Sorunları (Prof. Dr. Mustafa Yıldız)

    Gerek bilimsel toplantılarda gerekse bilimsel yazıların okunmasında karşılaşılan bazı Türkçe anlatım sorunları anlamayı ve kavramayı zorlaştırmaktadır. Zor anlaşılan anlatım ve metinler öğrenme hızını düşürmekte bazen de yanlış anlamalara neden olabilmektedir. Konuşulan ya da yazılan dil açısından birinci derecede önemli olan anlaşılır olmasıdır. Eğer bir sözcük zihinde çağrışım yapmıyorsa onun içinde bulunduğu cümleyi anlamak…
Devamı

Bir Kitabımsıya Reddiye Yâhut Kadir Mısıroğlu’nun Cehâleti

Doğrusunu söylemek gerekirse sert bir dille yazdığım bu yazıyı Kadir Mısıroğlu oğlunu daha yeni toprağa vermişken yayınlamak çok hoşuma gitmiyor. Kadir Bey’e baş sağlığı ve sabır dilemekle birlikte dil meselemizin acılarımızı ve sevinçlerimizi aşan bir öneme sâhip olduğunu hatırlatırım. Kadir Mısıroğlu Beyefendi’nin Bin Uydurma Kelimeyi Boykot Yâhud Doğru Türkçe Rehberi adında bir kitabı var. Bu kitabın sonundaki…
Devamı

Kişisel Türentiler (neolojizm) Sözlükçüğü

Aşağıda yad karşılıklarıyla dizelgelenmiş öz Türkçe iki yüz elli söz(cük), benim on dört-yıllık öz-Türkçeciliğimin ürünlerinin bir bölümüdür ya da seçkisidir. Dile bireyin katkısı da “yaşamsal” önem taşıdığından, bıkıp usanmaksızın, yılmayarak – daha çok – kimsenin şu ya da bu nedenle özleştirmediği – türlü alanlara değgin − yad söz(cük)leri özleştirdim. Gösterişsiz sözlükçüğüm incelenirse, söz konusu el…
Devamı