İstanbul, Türkiye
bilgi@turkcesivarken.com

Blog

Bakü’de Göktürkçe Kursu

Azerbaycan’ıñ başkenti Bakü’de 8 Ocak 2013’te Göktürkçe öğreneğine (kursuna) başladık. 29 Ocak’taki yazılı sınavla da bitirdik. 2011 yazında Iğdır’da obamızdaki çocuklara vérdiğim öğrenek deneyimine güvenerek, böyle bir girişimde bulunma yönünde düşünce belirdi önce. Bunu, Türkem Dersanesi’niñ yönetimine bildirdiğimde olumlu karşıladılar. Elnur Manafov bey, sağolsun dersaneniñ tüm olanaklarını sundu. Böylece biz de, Aralık 2012’de bol bol…
Devamı

Dilsel Kötümserlik

Kötümserlik – onun adı üstünde – yaşamı bir bütün olarak kötü görme eğilimidir. Gerçekten bir sayrılıktır. En azından tinsel bir sayrılığın belirtisi sayılır. Dilsel kötümserlikse kötümserliğin dil alanındaki görünüşüdür. Dil söz konusu edildiğinde olumsuz düşünüyor ya da yürek-karartıcı savlar ortaya atıyorsanız, dilsel kötümserliğe tutulmuşsunuzdur. Ne yapıp ederek bu sayrılıksal durumdan kurtulmanız gerekir. Yoksa güzelim yaşam…
Devamı

Türk Dil Kurumu ile Dil Derneği

Bilindiği üzere Türk Dil Kurumu (TDK) Atatürk’ün öncülüğüyle 1932’de bir “dernek” konumunda oluşturulmuştu. 1983’e değin özerkliğini korudu. Bu arada Derleme ile Tarama Sözlükleri’ni, Türkçe Sözlük’ü, Yazım Kılavuzu’nu, türlü uzmanlık alanlarıyla ilgili terim sözlüklerini, Türk Dili dergisini… yayımladı. Bilim ile yazın dallarında ödüller verdi. Çatısı altında toplanmış bilimcilerin, uzcuların1 çabalarıyla Türkçenin gelişip özleşerek varsıllaşması için etkinlikte…
Devamı

Messi Çanak Çömlek Patlattı

Kimi kavramlarıñ Türkçesiniñ olmadığı söylenir. Gérçekten de öyle yad kökenli sözcükler bulunur, Türkçe ile ilgilenen, özleştirme çalışmalarına göñül adamış kişiler bile bu kavramlar karşısında boynu bükük, sessiz kalmışlardır. Örneğin performans sözcüğü… Bu sözcüğe karşılık olarak “başarım” önerilse de, pek yéğlenmemektedir. Oysa “beceri”, bu sözcüğüñ birebir karşılığıdır. Yanlış da olsa, karşılık bulunamayan kavramlar epey vardır. Örneğin…
Devamı

Türkçe’nin Kaleleri: Ötüken Türkçe Sözlük

Geldik Türkçe’nin yeni bir kalesine. Hem de en muhkem bir kalesine. Şimdiye kadarki sözlükler arasında en kapsamlısı. Kalemizin adı Ötüken Türkçe Sözlük, kahraman çerimizin adı Yaşar Çağbayır. Öncelikle sözlüğün ilginç hikâyesine göz atalım: Yaşar Çağbayır 1925 yılında Denizli’de doğmuş. Bursa’da Türkçe öğretmenliği tahsilini aldıktan sonra 1968 yılında Ankara’da çektiği kura ile Konya-Ereğli’nin Halkapınar bucağına atanmış.…
Devamı

Yaşar Kemal’i Okurken…

Yaşar Kemal – bütün büyük yazıncılar gibi – bir “sözcük büyücüsü”dür. Onun yuvarlağına girdiğinizde, türlü türlü kişi durumları yanında doğa-kişi, kişi-kişi savaşımlarına tanık olursunuz. Yapıtlarında yöreselden evrensele uzanan çizgide kişiliğin çektiği acıları – handiyse – iliklerinizde duyarsınız. O, yalnızca iyi bir anlatıcı değil; uz bir budunbilimci, tinbilimci ile toplumbilimci sayılır. Yazarın gerçekten tatlı olan anlatımına…
Devamı

YAZIŞMALIK 2007-2012 yayınlandı!

Bu bétik, dil üzerine yapılan yazışmaları içerir. Yazışmalarıñ tümü birbirinden bağımsız olup; günay, önem sırasına konmamıştır. İçerik, turkcesivarken.com/yazismalik yérliğinden sağlanmıştır. Yérliğiñ kuruluş yılı olan 2007’den başlayarak, günümüz 2012 yılına dek yazılmış olan, okuyucuyu doyurucu nitelikteki yazılar derilmiştir. Sözcük türetimi, köken açıklaması gibi başlı başına bétik oluşturabilecek ulamlar es géçilmiştir. Amaç, önemli yazışmaları somut olarak sunmak,…
Devamı

Osmanlıca Nedir?

Aşağı yukarı bütün alanlara olduğu gibi dil alanına “kavram kargaşası” egemen. Yazık ki öyle! Örneğin Osmanlıca söz konusu olduğunda söylenenler, bu kargaşanın göstergesidir. Öyleyse, gene açıklaştırmaya gereksinim, var: Osmanlıca nedir; ne değildir? Öğrenmek isteyene, işte, gösterişsiz bir deneme: Sözlükler ile bilgilikler arasında – bencileyin – bir gezintiye çıkarsanız; Osmanlıcanın tanımında kimi eksiklerin, yanlışların bulunduğunu göreceksiniz:…
Devamı

İki Ucu Malum Değnek

Kendimden pay biçiyorum. Küçük yaşlardayken içinde bulunduğum ortamın etkisiyle yabancı kelimelere tam anlamıyla düşman idim. Okulda divan edebiyatının metinlerini gördükçe eseflenir, televizyondaki konuşmacıların kullandığı sözcüklerin nesebine takılırdım. Eskiden yazdığım yazılarda “otobüs, televizyon” gibi sözcükleri ağza almamak gerektiğini gayet katı bir biçimde savunmuşum. Fakat, bu sözcüklerin yerine ne kullanılması gerektiği hususunda öneri getirmemişim. Tıpkı bugünün esnemez…
Devamı

Özleştirmeciliğin Gerekçesi

Türkçenin özleşmesine katkıda bulunmuş değme kişiye… Genelde özleştirmecilik, özelde Türk özleştirmeciliği, kimilerince “boş” bir çaba sayılabilmektedir. Oysa gerek Türkçenin özleşme sürecinde aldığı azımsanamayacak yol, gerek sağgörülü dilcilerce anlatılagelenler; gerekse kişinin gözlemle, doğru uslamlamayla varabileceği gerçekler; özleştirmeciliğin bilimsel dayantısını da, kılgısal yararını da, ortaya koyar. Bundan ötürü, bu denemede özleştirmeciliğin gerekçesini – kendi düşündüklerimin, gözlemlediklerimin, okuduklarımın;…
Devamı