İstanbul, Türkiye
bilgi@turkcesivarken.com

Blog

Bir sözcük dile nasıl yerleşir?

Bugün (Eylül 26, 2008) dolmuşta yaşadığım kısa bir ânı sizlerle paylaşacağım. İkitelli’ye* doğru yol alırken, dolmuşun arka taraflarından bir ses geldi; -Kaptan bizi hospitalda indir. Dolmuş sürücüsü dikiz aynasından geriye doğru bakıp; -Hangi hospital? diye sordu. Kısa bir duraklamadan sonra: -Burada üç hospital var. İstanbul, Batı Bahat, Zeynep Hatun… diye sıraladı. Konuşma biraz daha sürdü,…
Devamı

Pandura mı Çöğür mü?

Pandura 3 telli, küçük gövdeli, uzun boyunlu bir eski Yunan tımbırasının Latince adıdır (15). Çalgının Yunanca özgün adları pandoura ile panduriumdur (15). Gazimihal, pandurium biçiminin bir üflemeli çalgının adı olduğunun anlaşıldığını belirtmektedir (4); ancak Webster pandurium’u pandoura’nın eşanlamlısı olarak vermektedir (15). Yineldoğuş döneminde batıda bu adı taşıyan ya da bu adın türevi olan adlarla adlandırılan…
Devamı

Türkçesi Varken Topluluğu 1 Yaşında

Koskoca bir yılı geride bıraktık. Geçen yıl bu günlerde (28 Oğuzay 2007) yayına giren topluluğumuzun çeşitli hedefleri, amaçları vardı. Elimizden geldiğince amacımıza ulaşmak için çalıştık. Genelağ üzerinde bu kadar çalışmanın yapılması bile başarıdır. Ancak gerçek anlamda somut çalışmalar için örgütlenmemiz, dernek kurmamız gerekiyor. Geçen yıl bunun üzerinde konuşmuştuk ancak unutulup gitti. Buna karşın çalışmalarımız yine…
Devamı

Kitaradan Gitara Yongar

Geniş anlamda gitar uddan büyük çekme çalgıların genel adıdır. Dar anlamdaysa bir çeşit büyük çekme çalgıyı tanımlamaktadır. Gitar sözü dilimize Fransızcası olan guitare sözü üzerinden girmiştir (1). Fransızca guitare İspanyolca guitarradan, İspanyolca guitarra Arapça kitar ile kitaradan, Arapça kitara Yunanca kitharadan bozmadır (17). Yunanca kithara’nın kökeninin Hint-Avrupa dilinde çalgı teli anlamına gelen guittar sözüne ya…
Devamı

Tımbırdayan Tellerin Dili

Telli çalgılar çalgıbilimin en geniş kolunu oluşturmaktadırlar. Bunların önemli bir bölümü, telleri çekilerek, çalınmaktadır. Bunlara Almancada Zupfinstrument, İngilizcede plucked instrument denmektedir. Türkçesi çekme çalgıdır. Çalgıbilimci Gazimihal bunlara çektirimli telliler de demektedir (14). Daha az bir bölümüyse yayla çalınmaktadır. Bunlara da yaylı çalgı denmektedir. Çekme çalgıların telleri parmakla ya da çalgıç adı verilen bir araçla çekilir.…
Devamı

Dil Bildirisi Baskıları

Kısa bir süre önce , içeriğini ve tasarımını, yazışmalığımızda imece olarak hazırladığımız dil bildirisi’nin basımevi baskıları gönülllülerce yurdun dört bir yanına dağıtıldı.

İstanbul başta olmak üzere Mersin, Elazığ, Ankara, Denizli ilen Lefkoşa (KKTC) illlerinde dağıtım yapan gönüllü arkadaşlarımıza teşekkür ederiz.

http://turkcesivarken.com/yazismalik/index.php?topic=321.0

Zurnadan Obuaya Gürdüdük

Zurna, Avrasya ile Afroasya’nn çok geniş bir kesiminde yaygın olarak kullanılan bir ağaç üflemeli halk çalgısıdır. Genellikle Farsçada gürültü, yüksek ses anlamına gelen sur ile düdük anlamına gelen nay sözlerinden oluşup gür düdük anlamına gelen surnaydan bozma olduğu kabul ediliyor (1). Eski Türkçede bu anlama gelen bir sözün bulunmaması, çalgının kaynağının Ortadoğu olduğunu düşündürüyor. Çalgıbilimci…
Devamı

2008 Kaşgârlı Mahmut Yılı

UNESCO, 2008’i 1000. doğum yılı nedeniyle Kaşgarlı Mahmut yılı ilan etti. Bu yılın, ilk sözlüğümüz ve dilbilgisi betiğimiz Divanü Lûgati’t-Türk‘ün yazarı Kaşgârlı Mahmut adına kutlanacak olması, Türk dili ve Türk ekini açısından önemli bir kazanç olarak görülüyor.

Yazılışı, içeriği ve tek tıpkısının bulunuşu bile belgesel izlencelere konu olabilecek Divanü Lûgati’t-Türk’ün ve yazarı Kaşgârlı Mahmut’un ülkemizde ve acunda tanıtımı için Kültür ve Turizm Bakanlığı ile Türk Dil Kurumu tarafından çalışmalar başlatıldı.