İstanbul, Türkiye
bilgi@turkcesivarken.com

Blog

Kutsal Ağacın Gölgesinde

Bu bir düş müydü; yoksa büsbütün gerçek miydi? Kendimi birdenbire bir bozkırın ortasında bulmuştum. Üstelik burayı – bir Akdenizli ile/ya da Çukurovalı olarak – alabildiğine yadırgamıştım. Bitki örtüsü bambaşkaydı. Çevremde ötüşüp uçuşan kuşların çoğunu hiç mi hiç bilmiyor, tanımıyordum. Böcekler dahi ayrımlıydı. Çayırköpeklerini andıran sevimli yılkılarsa beni ayrımsar ayrımsamaz deliklerine ya da yuvalarına çekiliyordu. Ortalıkta…
Devamı

Dokuzuncu Ünlü Kapalı E

1 Kasım 1928’de Harf Dévrimi yapıldığında, eskisine göre daha sağlam olan Lâtin damgalarıyla néredeyse tüm seslerimiz karşılanıyordu. Tümden sağlanıyor diyemiyorum; néredeyse sağlanıyor. Dilimizde yér alan, ancak kullanamadığımız için beñzerinden ayırt édemediğimiz kapalı /e/ sesi ile kimi yörelerde tümden unutulmasına karşın, kimi yörelerde olduğu gibi söylenmesini sürdüren geñizcil /n/ sesleriniñ yéñi yazı düzeneğimizde olmayışından söz édiyorum.…
Devamı

Topluluğumuzuñ 10. Yılı Doldu

Bugün (28.08.2017) Türkçesi Varken Topluluğunuñ (turkcesivarken.com’uñ) kuruluşunuñ 10. yılı doldu. Topluluğumuz, daha soñra adını Türk Dili Dérneği olarak resmîleştirdiğinden, dérneğiñ de 10. yılı olarak değerlendirdiğimiz bugünü, Yönetim Kurulu üyeleri ile kutladık. Türkçeniñ ses bayrağını 10 yıldır taşıyor olmaktan dolayı onur duymaktayız. Topluluğumuz, kurulduğu ilk yıldan[1] başlayarak üyeleri arasında toplantılar düzenleyip aldığı yargılarla somut çalışmalar ortaya…
Devamı

Dille, Yazınla Sağal(t)mak

Acısız bir yaşam kuşkusuz ülküseldir. Bununla birlikte, en azından kişi yaşamı söz konusu olduğunda, acısızlığın sağlanması kimse için olanaklı değil. Burada gövdesel acıları bir kıyıya bırakacak, tinsel acılar üzerinde odaklanacağım. Tin sağaltmanlığı – söylemek aşırı – tinsel acıları dindirmek ya da azaltmak/yeğnileştirmek üzere kurulmuş, etkinlik gösteren bir dal. Böylece vargılarım ile yargılarım tin sağaltmanlığınınkilerle –…
Devamı

NUTUK’U ÖZLEŞTİRME ÇAĞRISI

Türk Dili Dérneği olarak Ulu Öñderimiz Mustafa Kemâl Atatürk’üñ 15-20 Ekim 1927 günlerinde basın ve kamu öñünde yaptığı büyük koñuşma olan NUTUK yapıtını özleştirmek için Türkçe göñüllüsü bir sorumlu aramaktayız. Bu arama için kuşkusuz birçok aday çıkacağından dolayı adaylar arasında eñ añlaşılır ve eñ özcül yazanını yéğlemek için bir çağrıda bulunuyoruz. Başvuran adaylar, Nutuk’uñ soñ…
Devamı

Dil Yanlışları ile Yanlış Diller

Biliyorum: Bu yazı düzeltmecilik güderek yazılan ilk yazı değil, son yazıysa olmayacak. Doğrusunu isterseniz, ülkemizde Düzenlemelerle başlayan dilsel uyanış bu-tür yazıları yazdırır oldu. Kamuerkiyle sağlanan göreli dil bilinçlenmesiyse bu konularda yazıların yanında – özellikle son onyıllarda – birçok betiğin yazılmasının nedenidir. Doğallıkla bütün bunlar en büyük “sıkar”larımızdan1 biri olan dil sorunumuzdan kaynaklandı. Söz konusu sorun…
Devamı

Özleştirmeciliğiñ Bildirgesi çıktı

Sekizinci ayda Kutlu Yayınevi‘nden basılan Gökbey Uluç ve Oktay Doğangün tarafından yazılan, özleştirmecilik akımınıñ Türkçesi Varken topluluğu ve Türk Dili Dérneği bünyesindeki dokuz yıllık birikimini ve édindiği bakış açısını özetleyen bétik çıktı. Türk diliniñ gelişim évrelerinden biri de onuñ özleştirilmesidir. Türk Dil Kurumu’nuñ öñcülüğünde başlayan bu süreç, günümüzde de sürmektedir. Ülkemizdeki siyâsî gelişmelerden étkilenerek kimileyin…
Devamı

Yad Söz(cük)lere Karşılıklarım

Daha önce Türkçesi Varken… ağ bölgesinde yayımlanmış Kişisel Türentiler Sözlükçüğü-adlı yapıtımla öz Türkçe 250 söz(cüğ)ü yad karşılıklarıyla dilseverlerin ilgilerine sunmuştum. Buradaysa yad 500 söz(cük) öz Türkçe karşılıklarıyla verilmiş bulunuyor. Gelgelelim ilkin kimi açıklamalar yapmam gerek: Yad Söz(cük)lere Karşılıklarım bir “seçki” niteliğindedir. Demek kendi türentilerimin hepsini kapsamadığı gibi, öz Türkçe karşılıkları daha bulunmamış yad söz(cük)lerin ancak…
Devamı

Yaygın bir bilgisizlik kanısı: “Türkçe yetersiz bir dildir”…

Soñ günlerde birçok toplu sanal ortamda (facebook, twitter, ekşisözlük, youtube vb.) sıklıkla karşılaştığım bir konu. Algıda seçicilik midir nedir, soñ zamanlarda hangi toplu sanal ortama girsem, Türkçe ile ilgili türlü yorumlar yapan kişilere düşgeliyorum. Bu yorumcularda gözlemlediğim şey, dilbilim ile ilgili pek bir bilgileri olmadığı hâlde Türkçe hakkında kendilerinden oldukça emin ve özellikle de olumsuz…
Devamı

Anlamdan Anlatıma Türkçemizin Eleştirisi

Dilci, eğitimci, ozan Muhittin Bilgin’in Anlamdan Anlatıma Türkçemiz-adlı yapıtı1 – adından anlaşılacağı üzere – bir dilbilgisi betiği. Söz konusu betikte Türkçenin geçmişçel gelişimi, anlambilgisi, sesbilgisi, biçimbilgisi, sözcük türleri, tümcebilgisi, anlatımbilgisi ile bölümce konuları işlenmiş. Türk yazınından seçilmiş örnek tümceler okurun bu konuları anlamasını kolaylaştırmakta. Gene Türk yazını-kaynaklı tanımlıklar2 yapıtı varsıllaştırmış. Kavram Dizini, Kaynakça ile Tanıklar…
Devamı